اظهارات امام جمعه ها در خطبه‌های این هفته، بار دیگر نشانه‌ای از بحران عمیق درونی رژیم ایران و تشدید جنگ قدرت میان باندهای حاکم بر سر مذاکره با آمریکا بود. در شرایطی که فشارهای اقتصادی و اجتماعی به اوج خود رسیده و جامعه در آستانه انفجار قرار دارد، اختلافات داخلی در حاکمیت درباره مذاکره یا ادامه سیاست‌های تقابل با غرب، بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است. در حالی که برخی از مقام‌های نظام بر لزوم مذاکره و تعامل با جهان تأکید دارند، جناح دیگر مذاکره را خیانت تلقی کرده و آن را توطئه‌ای از سوی نفوذی‌ها در داخل نظام می‌دانند.
علم‌الهدی: نفوذی‌ها در نظام ما را به‌سمت مذاکره با آمریکا سوق می‌دهند
آخوند احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد و نماینده خامنه‌ای، در خطبه‌های خود با اشاره به بحران‌های اقتصادی و معیشتی، تلاش کرد که مسئولیت این مشکلات را از دوش نظام برداشته و آن را به “نفوذی‌ها” نسبت دهد. او مدعی شد که برخی عناصر داخلی سعی دارند شرایط کشور را به‌گونه‌ای جلوه دهند که تنها راه‌حل، مذاکره با آمریکا باشد. علم‌الهدی در این خصوص گفت:
“آدم می‌ترسد که بعضی عوامل در نظام جوری نفوذ کرده باشند که بخواهند همه مشکلات را به تحریم‌ها نسبت دهند و در نهایت ما را مجبور کنند که به‌سمت مذاکره با آمریکا برویم.”
حسن روحانی: سیاست نظام قابل تغییر است، مذاکره تابو نیست
در مقابل، حسن روحانی، رئیس‌جمهور سابق رژیم، دیدگاه متفاوتی ارائه داد و تأکید کرد که مذاکره یک ابزار دیپلماتیک است که نظام در گذشته نیز از آن استفاده کرده است. او با اشاره به مذاکرات ایران با آمریکا درباره عراق، افغانستان و توافق هسته‌ای برجام گفت:
“مقام رهبری با مذاکره مخالف نیست، بلکه مخالفت یا موافقت او بستگی به شرایط دارد. ممکن است امروز مخالف باشد، اما چند ماه دیگر با شرایط جدید موافق باشد.”
روحانی همچنین تأکید کرد که کشمکش‌های داخلی و جناحی، کشور را از حل مشکلات اصلی دور کرده و فضای ناامیدی را در جامعه گسترش داده است. به گفته او، بدون تعامل سازنده با جهان، امکان بهبود شرایط اقتصادی وجود ندارد. این اظهارات نشان می‌دهد که در جناح‌های مختلف رژیم، هنوز امید به بازگشت به میز مذاکره وجود دارد، هرچند که با مقاومت شدید باندهای وابسته به خامنه‌ای مواجه است.
امام جمعه اردبیل: مذاکره نیست، قلدری است
آخوند جدی، امام جمعه خامنه‌ای در اردبیل، نیز در سخنان خود مدعی شد که آنچه آمریکا از آن به عنوان مذاکره یاد می‌کند، در واقع “قلدری” است. او گفت:
“آن‌ها می‌گویند اگر فلان کار را کردید، که کردید، اگر نه، شما را نابود می‌کنیم. این نه مذاکره است، نه معامله؛ بلکه زورگویی و قلدری است.”
در همین زمینه
مواضع متناقض عراقچی و روحانی با خامنه‌ای در مورد مذاکره با آمریکا چرا؟
امام جمعه بجنورد: رهبر انقلاب دوگانه جنگ و مذاکره را خنثی کرد
آخوند نوری، امام جمعه بجنورد، در خطبه‌های خود مدعی شد که خامنه‌ای توانسته است نقشه آمریکا را برای گرفتار کردن نظام در دوگانه “جنگ یا مذاکره” خنثی کند. او گفت:
“ترامپ می‌خواست ما را در این دوگانه قرار دهد، اما رهبر انقلاب با سیاست‌های خود ما را از این دام نجات داد.”
او همچنین به رویکرد دوگانه آمریکا در قبال ایران اشاره کرد و گفت که در حالی که واشنگتن از مذاکره صحبت می‌کند، همزمان تحریم‌های جدیدی علیه رژیم اعمال می‌کند.
شکاف عمیق در نظام بر سر مذاکره
اظهارات امام جمعه ها نشان‌دهنده شکاف عمیق درونی رژیم درباره مذاکره با آمریکا است. یک جناح، مذاکره را یک ضرورت می‌داند و معتقد است که بدون تعامل با جهان، بحران‌های اقتصادی و اجتماعی کشور حل نخواهد شد. جناح دیگر اما مذاکره را یک خیانت قلمداد می‌کند و تلاش دارد هرگونه تلاش برای تغییر سیاست‌های خارجی را به “نفوذی‌ها” و دشمنان داخلی نسبت دهد.
این اختلافات در حالی تشدید شده که جامعه ایران با بحران‌های اقتصادی، نارضایتی عمومی و اعتراضات گسترده مواجه است. در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری درباره مذاکره یا ادامه سیاست‌های تقابل، می‌تواند سرنوشت رژیم را تعیین کند. اما آنچه مشخص است، این است که جنگ و دعواهای درونی در میان باندهای قدرت نه‌تنها راه‌حلی برای مشکلات کشور ارائه نمی‌دهد، بلکه به تشدید بحران‌های داخلی و تضعیف بیشتر رژیم منجر خواهد شد.
