بی شناسنامه ها عنوان دلنوشته‌ای است که هموطن آزادیخواه« یونس.م» در توصیف وضعیت کودکان بلوچ سروده است. به یاد همه کودکان بی شناسنامه که هویت‌شان انکار می‌شود و از درس و تحصیل محروم می‌شوند؛
بی‌شناسنامه‌ها
این معصومیت است که همانند عشق بی رنگ است،
نشان از هیج تنفری، خشونتی، و ستمکاری نیست..
در این آشفته بازار پر نیرنگ
در این ماتم‌کده، سرد و دلتنگ
گویی!
می بارد ز آسمان درد و رنج؛
مستمر
روی خطی از شقاوت و ظلم و ستم
دور ایران را احاطه کردند این شحنگان؛
ریا کار عمامه به سر
در سر زمینی که ثروتش،
شهره خاص و عام در عالم است
در گوشه‌های به ظاهر پنهان، سرزمین من؛
فقر بیداد می‌کند
در این ظلمکده پر آشوب؛
حاکمان شرزه؛
در فکر آفریدن مشکل و راه بند برای خلقند؛
این طینت و سرشت جباران روزگارست!
اخبار دردناکی هر روز و هر زمان،
هم‌چون، نیشتری فرو می رود بر قلب و جان
کودکان محروم خطه سیستان و… شناسنامه ندارند!
نه رایانه، نه مدرسه، نه لباس وغذایی!!
نا بکاران آخوندی!
این مردم مهربان را بی هویت کردند!
همه جاها را به‌رویشان بستند؛
تحقیر کردند و می‌کنند!
اما عزیزان!
طنین آواز شمایان
می‌پیچد در گوش پر هیاهوی زمان
با صلابت انعکاس فریادتان
گسسته می شود طلسم دجالان و دین‌فروشان
این پلیدیان، حقیر روزگار در کاخ‌های شیشه‌ای؛
با قهقهه‌های شیادانه و مردم فریب،
فرمان سرکوب و رعب و وحشت می‌دهند!
در مملکتی که هرج و مرج دولتی؛
موتور محرکه آن است
وتبعیض در همه جا مصدر کار…
اما!
بی هویتان روزگار، همین دزدان و غارتگرانند
این کودکان مظلوم وطن، رشد می‌کنند در میان؛
خاک و گٍل و امید وآرزو‌هایی دست نیافتنی؛
که پیرشان کرده‌ست
در همین زمینه
من گرسنه ام چون شناسنامه ندارم!
و شلاق تبعیضی که هر لحظه بدن لطیفشان را نشانه می‌رود…
اما
با کینه‌های بر دل، از ظالمان روزگار
در حسرت انتقام از اهریمنان فریبکار؛
بی هویتان تاریخ، سرشته بخون بی وطن!
کودکان بی شناسنامه وطن!
معصومیت شما شناسنامه شماست!
ایران اسیر جای شما نیست، ایران آزاد از آن شماست!
یونس. م
