فاجعه اوکراین و سیاست مماشات کشورهای غربی
حمله روسیه به اوکراین وارد چهارمین هفته خود شد. عناوین رسانه‌ها، پست‌های شبکه‌های اجتماعی و در کل اخبار چنین جنگ ناعادلانه‌ای دو تابلوی کاملا متفاوت و متضاد را برای ما ترسیم می‌کند.
تابلوی اول داستان تهاجم نظامی دومین ارتش بزرگ نظامی جهان به کشور بسیار کوچکتر اوکراین است. بمباران وحشیانه بیمارستان‌ها، مناطق مسکونی، کارخانه‌ها، خیابان‌ها، میادین و شهرهای مختلف، و حتی کلیساها و مساجد است که ظرفیت تحمل انسان را برای تماشا یا خواندن خبرهایش به چالش می‌کشد.
تابلوی دوم داستان بی پایان مردم اوکراین است که در کنار هم ایستاده‌اند و برای خاک خود، وطن خود می‌جنگند. سیاستمداران اوکراینی، شهروندان عادی، سالمندان، شخصیت‌های ورزشی، افراد مشهور… عشق وطن پرستی خود را در رأس امور و اولویت‌های خود قرار داده‌اند که در نتیجه در سراسر جهان مورد تمجید قرار گرفته‌اند.
با تهاجم روسیه به اوکراین، به نظر می‌رسید بسیاری از تحلیلگران و مفسران از بی اعتنایی آشکار روسیه به تمام موازین دیپلماسی و هنجارهای بین المللی شوکه شده بودند.
هیچ کس با عقل سلیم شکل گیری این جنگ و ادامه آن را تصور نمی‌کرد. با این حال، می‌توان گفت با فهم علاقه روسیه به گسترش نفوذ خود در منطقه، وقوع این جنگ چندان هم غیر قابل پیش بینی نبود.
صحنه این فاجعه با ده ها اقدامات روسیه، به ویژه در سوریه، فراهم شد. تا سال ۲۰۱۵، ایران و روسیه عمیقاً درگیر امور داخلی سوریه بودند تا از رژیم بشار اسد، دیکتاتور سوریه حمایت کنند.
درباره؛ حمله روسیه به اوکراین بیشتر بخوانید
چهره خونین اوکراین در ۲۴مین روز تهاجم روسیه؛ غیرنظامیان زیر حملات سنگین
ممکن است سوال شود روسیه چگونه در سوریه دخالت کرد؟
چگونگی دخالت در جنگ سوریه
پس از شروع جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ و در ادامه خیزش‌های بهار عرب به عنوان یک خیزش مردمی و گسترده علیه دیکتاتوری اسد، بقای رژیم اسد در خطر جدی قرار گرفت و اوضاع برای او و دولتش اصلا وضعیت خوبی نداشت.
با علم به اینکه ایران همیشه روی سوریه به عنوان کلید «محور دخالت در لبنان» حساب باز کرده است، علاوه بر حزب‌الله و دیگر گروه‌های نیابتی ایران، نیروهای خود را برای کمک به حمایت از رژیم اسد فرستاد. [هاشمیون؛ فرقه سازی جدید سپاه پاسداران در سوریه]
اکنون می‌دانیم که تلاش‌های حکومت ایران در سوریه توسط قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه نیروی تروریستی قدس هماهنگ شده است. با طولانی شدن جنگ داخلی در سوریه و تقویت نیروهای مقاومت سوریه، در سال ۲۰۱۵، سلیمانی برای دیدار با ولادیمیر پوتین به مسکو رفت تا از روسیه برای کمک به نجات رژیم سوریه درخواست مداخله کند. پوتین قبلاً به اسد کمک کرده بود، اما نه در حجمی که بعداً انجام داد.
نقطه عطف جنگ سوریه
اعتقاد بر این است که دیدار سلیمانی با پوتین نقطه عطفی در جنگ بود. به گزارش رویترز، سفر سلیمانی در سال ۲۰۱۵ از مسکو «…اولین گام در برنامه ریزی برای مداخله نظامی روسیه بود که جنگ سوریه را تغییر داد و یک اتحاد جدید ایران و روسیه در حمایت از اسد ایجاد کرد».
به منظور تضعیف روحیه مردم غیرنظامی، نیروی هوایی روسیه به بمباران شهرهای سوریه اقدام کرد. تا سال ۲۰۱۶، گزارش‌هایی مبنی بر بمباران بیمارستان‌ها و سایر اهداف غیرنظامی در حلب توسط هواپیماهای روسی و سوری در رسانه‌های بین‌المللی و شبکه‌های اجتماعی ظاهر شد. [افشای هویت ۳۵۰هزار نفر از قتل‌عام شدگان دخالت ایران در سوریه توسط کمیساریا]
براساس گزارشی نیویورک تایمز در سال ۲۰۱۹، «پزشکان بدون مرز، که حملات به کارکنان پزشکی در سوریه را ردیابی می‌کند، از سال ۲۰۱۱ حداقل ۵۸۳ حمله از این دست را ثبت کرده است که ۲۶۶ مورد از آنها از زمان مداخله روسیه در سپتامبر ۲۰۱۵ بوده است.
پاسخ جامعه جهانی به جنایات جنگی ایران و روسیه در سوریه!
در سال ۲۰۱۵، جامعه بین‌الملل به رهبری دولت اوباما و ۵+۱ بر سر توافق هسته‌ای ایران که رسماً به عنوان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) شناخته می‌شود، مذاکره کردند. بسیاری بر این باورند که یکی از ایرادات عمده برجام این بود که به حمایت ایران از فعالیت‌های تروریستی در سراسر جهان و نیابت‌های تروریستی مانند حزب الله پرداخته نشد.
همچنین به همدستی ایران در حمایت از رژیم اسد در قتل‌عام وحشیانه مردم خود که منجر به کشته شدن صدها هزار غیرنظامی شد، توجهی نکرد. در واقع، با رفع تحریم‌های اقتصادی ارائه شده توسط برجام در سال ۲۰۱۵، ایران در نهایت پول بیشتری برای سرریز کردن به سوریه به دست آورد.
فلاحت پیشه نماینده مجلس در اظهاراتی نادر درباره هزینه‌های تهران در حمایت از رژیم بشار اسد، گفت که ایران از زمان آغاز جنگ داخلی در این کشور در سال ۲۰۱۱ حدود ۳۰ میلیارد دلار در سوریه هزینه کرده است.
پیامی که ایران و روسیه از سکوت جامعه جهانی برای نقش خود در سوریه دریافت کردند، واضح بود، آنها به معنای واقعی کلمه می‌توانند بدون مخالفت زیاد، آنچه را که می‌خواهند در سوریه انجام دهند. شکی نیست که بستر فاجعه اوکراین در واقع در سوریه و با بی‌تفاوتی جامعه جهانی نسبت به جنایت جنگی فراهم شد.
بنابراین، هنگامی که نیروی هوایی روسیه حملات گسترده‌ای را علیه اهداف غیرنظامی در اوکراین انجام میدهد، نباید تعجب کرد.
تاریخ، بهترین معلم برای یادگیری
در حالی که جامعه بین المللی به دنبال تمدید توافق هسته‌ای ایران است، گزارش‌های موثقی مبنی بر لغو تحریم‌های اقتصادی سپاه پاسداران و خارج کردن اسم سپاه از لیست تروریستی آمریکا به عنوان بخشی از این توافق منتشر شده است. تعدادی از عوامل مذاکره کننده آمریکا در مخالفت با این تصمیم استعفا داده‌اند. زیرا فکر می‌کنند این توافق برای منافع آمریکا و امنیت جهانی مضر است.
تاریخ نشان داده که مماشات با دولت‌های متجاوز مانند ایران اشتباهی فاحش و احمقانه است، اشتباهی که هیچ آرامش یا آسودگی برای مردم هر دو طرف به همراه نخواهد داشت. هر توافقی، به هر عبارات و شکلی که باشد، جسورتر کردن یک رژیم سرکش، یاغی و غیرمسئول و تروریست است.
پس از امضای توافقنامه مونیخ، وینستون چرچیل در سخنرانی خود در مجلس عوام در ۵ اکتبر ۱۹۳۸ هشدار داد: «همه این بلاها به دلیل مماشات شیطانی بر سر ما آمد تا با آنها صلح برقرار شود». [نگاه به شرق و وخامت اوضاع برای حکومت ایران]
کسانی که از تاریخ درس نمی‌گیرند محکوم به پرداخت بهای سنگینی هستند. تا زمانی که این درس‌های تاریخ آموخته نشود، جامعه بین‌الملل به تکرار این اشتباهات فاحش ادامه خواهد داد – از جمله این اشتباهات ورود به یک توافق هسته‌ای جدید با ایران است.
ح. بیضایی
