چرا ابراهیم رئیسی با دست خالی از روسیه به خانه برگشت؟
ابراهیم رئیسی بامداد روز جمعه پس از بازگشت از سفر روسیه ادعا کرد توافق اساسی برای گسترش روابط همه جانبه و پایدار و سودمند بین دو کشور به دست آمده است. او همچنین بر امنیت و رفاه دو ملت در عرصه داخلی و بین المللی، شکست سلطه دلار بر مسایل پولی و بانکی، توسعه میادین نفت و گاز، رفع موانع تجاری، توسعه مبادلات کشاورزی، ترانزیت و توسعه کریدور شمال و جنوب و توسعه همکاری‌های دفاعی و هوافضا مکررا تأکید کرد.
استقبال از آیت الله قتل عام در روسیه
روسیه نیز از آن سو با اقدامی دو پهلو ابتدا معاون چهارم وزیر خارجه را به استقبال آیت الله قتل عام فرستاد و سپس طی یک نشست سه ساعته بر خلاف عرف دیپلماتیک که روسها با گذاشتن دو پرچم بین دو صندلی فاخر از مهمان پذیرایی می‌کردند، در دو طرف یک میز بلند بیضی شکل با فاصله حداکثری پوتین با بی تفاوتی زاید‌الوصفی در حالیکه خنده تمسخرآمیزی بر لب داشت، با رئیس جمهور گماشته خامنه ای دیدار کرد.
درباره؛ سفر رئیسی بیشتر بخوانید
از نکات مسخره این دیدار نماز او در کاخ کرملین بود که نشان داد قبله حکومت ولایت فقیه در اوج استیصال به سمت کرملین است و تمام امید آنها به پوتین است. سخنرانی او نیز در دوما بسان نمازش در فضای شبکه های اجتماعی مورد تمسخرعام و خاص قرار گرفت و دست‌آورد او را پوچ‌تر از هیچ در حد التماس برای حل مشکلات روز افزون تنزل داد.
پر بیراه نیست که قرار گرفتن حکومت ایران در بین روس و آمریکا به قرار گرفتن پینوکیوی درمانده و درعین حال بازیگوش بین گربه نره و روباه مکار تشبیه شده است. تصویر کریه نماز او نیز با قنوتی آخوندک وار در کرملین در قالب کاریکاتور به طرز فجیعی در حالیکه در مقابل هم شرق و هم غرب توامان کرنش میکند به طنز گرفته شده است.
بی اعتنایی پوتین به رئیسی
سفر رئیسی به مسکو پس از سفرهای متوالی مقامات حکومت ایران و عدم سفر پوتین به ایران در چند سال اخیر نشان داد اساسا عشق خامنه ای به کرملین عشقی یک طرفه است که به جایی جز حفظ منافع حداکثری روسیه و بازی کرملین با کارت ایران در اثنای منازعات بین المللی راه نخواهد برد.
حضور رئیسی در کرملین تنها یک پیام مهم داشت که آقای پوتین دیگر هیچ مانعی بر سر راه شما برای بهره برداری از منابع ایران و استفاده کامل از پیاده نظام حکومت ایران وجود ندارد.
در آنسو اما شیوه استقبال و سطح تشریفات مسکو نشان دهنده وزنی است که مسکو در تعاملات بین المللی برای حکومت ایران قایل است و این تحقیری تمام عیار برای فرستاده خامنه ای بود که با استقبال معاون چهارم وزارت امور خارجه بدون تشریفات رسمی بر پیشانی خامنه ای و حکومت رو به زوالش داغ شد.
نحوه چیدمان میز ملاقات و زبان بدن پوتین نشان داد سفر رئیسی بیشتر از یک سفر تراز اول دیپلماتیک به یک سفر کاری معمولی شبیه است که پوتین بشدت با اکراه و از موضع بالا به پایین بین یک ابر قدرت جهانی و یک حکومت درمانده که سرنوشتش به همکاری او وابسته است، نگاه میکند.
تذکرات ارسالی از سمت وزیر امورخارجه روسیه در خصوص خط قرمز مسکو یعنی اسرائیل و توقف بی قید و شرط فعالیت‌های هستهای و پذیرش شروط آمریکا و توافق موقت، تیر دیگری بر قلب آرزوهای خامنه ای درمانده بود که از سمت کرملین به هدف نشست.
علاوه بر این جلسه سخنرانی ترتیب داده شده در حضور نمایندگان دوما، غیر اجباری و کاملا غیر رسمی بوده و کاملا بر خلاف عرف متداول مسکو برای روسای جمهوری کشورهای دوست در حد یک نمایش مشمئز کننده بود که حتی مصرف داخلی نیز در بین رسانه های منتقد نداشت. [رئیسی برای فروش چه چیزی به روسیه رفت؟!]
مختصات روابط دو کشور طی سالیان اخیر
با توجه به موارد زیر می‌توان عنوان نمود که سفر رئیسی به جز یک نمایش مسخره در جهت فشار بی نتیجه از هر دو سو بر آمریکا برای تن دادن به خواسته های روسیه در خصوص اوکراین و خواسته های ایران در خصوص توافق هسته ای نبود.
۱- رابطه ایران و روسیه در سه دهه اخیر، پس از جنگ داخلی تاجیکستان و سپس در دوره طالبان و نهایتا در بحران سوریه به صورت نظامی ودیپلماتیک بوده است.
این همکاری‌ها بالاخص در مورد سوریه عمدتا با پرداخت هزینه سرسام آور و تلفات انسانی از سمت ایران و بهره برداری سیاسی و اقتصادی برای روسیه بوده است.
تعداد کشته‌های روسیه در جنگ سوریه ۲۵ نفر در مقابل ۳۰۰۰نفرکشته حکومت ولایت فقیه است. هزینه روسها در جنگ سوریه حدود۵۰۰ میلیون دلار و هزینه حکومت ایران در جنگ سوریه ۱۷ میلیارد دلار است.
از آنسو درآمد روسها از جنگ سوریه ۲۵ میلیارد از محل فروش اسلحه بوده و درآمد حکومت ایران صفر است. حکومت ایران عملا پیاده‌نظام کرملین در جنگ سوریه بوده و در پنج سال اخیر علیرغم در اختیار داشتن حریم هوایی سوریه به اسراییل اجازه داده شد بیش از ۳۰۰ بار مواضع نیروهای اسد و به اصطلاح مدافعان حرم بمباران شود.
چه بسا به هلاکت رسیدن پاسدار سلیمانی که کمر عظما را خم نمود، نیز حاصل همکاری نزدیک روسیه با نهادهای امنیتی اسرائیل و آمریکا باشد. جالب اینجاست که نشست با موضوع قانون اساسی آینده سوریه با حضور ترکیه و روسیه در غیاب ایران صورت می‌پذیرد که همگی نشان دهنده قائل نبودن نقش تعیین کننده برای حکومت ولایت فقیه است.
امتیازگیری از حکومت خامنه ای
۲- تاریخ روابط دوکشور نشان می‌دهد که بر اساس دیپلماسی بهبود روابط با امریکا، روسها همواره به دنبال گرفتن امتیاز بیشتر از حکومت ایران بوده‌اند. برغم همه خوش خدمتی‌های حکومت ایران.
فدراسیون روسیه به هر هفت قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه حکومت ایران رأی مثبت داد در حالی که خامنه ای در مقابل بیش از یک دهه سرکوب مسلمانان چچن در مقابل خواسته مسکو سر تعظیم فرود آورد. [بن بست خامنه ای واقعی است]
۳- در دی ماه ۱۳۷۵ قرارداد همکاری روسها با ایران برای به پایان بردن نیروگاه هستهای بوشهر، در کنار همه مزایای اقتصادی و سیاسی منعقد گردید. اما در همگامی با کشورهای غربی روسها تنها یک نیروگاه آنهم با هزینه کلان ۵ میلیارد دلار برای حکومت ایران ساختند که آن هم هنوز به ظرفیت اسمی خود نرسیده است… ادامه دارد
ر.ح. فروغ
