عارف قزوینی؛ شاعری مردم دوست
عارف قزوینی در سال ۱۲۵۹ شمسی در قزوین به دنیا آمد. او در جوانی صرف و نحو زبان‌های فارسی و عربی را به‌طور کامل فرا گرفت. و در تاریخ اول بهمن ۱۳۱۲ در تنگدستی در گذشت.
او که از چهره‌های شعری شاخص دوران مشروطه بود در زمینه موسیقی نیز استعداد داشت و موسیقی را نزد میرزا صادق خرازی آموخت.
عارف همچنین صدایی خوش داشت و تسلطش بر موسیقی از او تصنیف‌ساز و موسیقی‌دانی ماهر ساخته بود.
سال ۱۲۸۲ بود که زمزمه های انقلاب مشروطه آغاز شد. دراین زمان عارف که ۲۳سال بیشتر نداشت، تحت تاثیر انقلاب قرار گرفت. تا جایی که تمام توان هنری خود در زمینه موسیقی، شاعری و خوانندگی را در انقلاب بکارگرفت. عارف قزوینی دوست نزدیک شاعر مترقی دیگر یعنی میرزاده عشقی بود. این دو سروده‌هایی علیه استبداد در حال تکوین رضاخان سروده بودند. عارف هم مثل میرزاده عشقی سری شوریده و زبانی تیز داشت و هرگز خود را و استعداد خود را به اردوگاه استبداد نفروخت.
در همین زمینه بخوانید
روند انحراف انقلاب مشروطه از زبان احمد کسروی
مردم داری عارف قزوینی
عارف هنر موسیقی را برای مردم عادی می‌خواست و در کارهایش به‌شدت به این امر پایبند بود.
او شعر را برای بیداری توده مردم می‌سرود؛ تا جایی که مضمون اصلی اشعارش بر محورآزادی وطن، مبارزه با جهل و خرافات و انتقادهای اجتماعی بود.
تصنیف «از خون جوانان وطن لاله دمیده» از آثار مشهور عارف قزوینی است که در رثای شهادت جوانان مشروطه خوانده، نه تنها در آن زمان که بعدها هم بر سر زبان‌ها باقی ماند.
بعداز شهادت کلنل محمد تقی پسیان، عارف قزوینی در سوگ او تصنیفی با مُطْلَع «گریه کن که گر سیل خون گری، ثمر ندارد»، سرود و در سال ۱۳۰۱ در کنسرتی که در گراند هتل تهران برگزارکرده بود، خواند.
سرانجام این شاعر مبارز در سال ۱۳۱۲ شمسی، در حالی که ۵۳ سال داشت در تنگدستی درگذشت و در آرامگاه بوعلی سینا در همدان به خاک سپرده شد. مقبره این شاعر نامی در حیاط جلویی آرامگاه بوعلی سینا قرار گرفته است که محل بازدید بسیاری از توریست است.
می‌گویند پس از ۱۰ روز بستری شدن از بیماری سخت به کمک پرستارش حیران، خودش را به کنار پنجره اتاقش کشاند و عاشقانه سرود که:
«ستایش مر آن ایزد تابناک، که پاک آمدم پاک رفتم به خاک».
وی سپس به بستر بیماری برگشت و لحظاتی بعد چشم از دنیا فروبست.
اما اشعار انقلابی عارف قزوینی همچنان در به خاک افتادن هر جوانی در هر خیزش و انقلابی، بر زبان ها جاریست.
