میزگرد تلویزیونی در مورد وعده یک میلیون مسکن رئیسی
شبکه دو تلویزیون حکومت روز شنبه ۲۷ شهریور میزگردی را برگزار کرد تحت عنوان «غیر محرمانه». در این میزگرد چند مقام اقتصادی حکومت به بحث در مورد وعده ساخت یک میلیون مسکن رئیسی و بن‌بست های اقتصادی حکومت پرداختند که خود جای شنیدن دارد.
شرکت کنندگان در این برنامه عبارت بودند از منصور آرامی عضو کمیسیون عمران مجلس، عزیزالله مهدیان سرپرست بنیاد مسکن و بیت‌الله ستاریان کارشناس حوزه مسکن و استاد دانشگاه!
منصور آرامی عضو کمیسیون عمران مجلس: چاره‌ای جز این‌که ما مسکن را بسازیم نداریم … نکته‌اش هم اینجاست که شما اقشاری که آسیب‌پذیر هستند نیاز به حمایت دارند اینها مد نظر شما باید باشه. اون کسی که توانمند هست دهک‌های بالا هست این به هر شکل میره واحد مسکونی‌اش را می سازد چه در شهر، چه در حاشیه شهر، چه در جنگل، چه در کنار دریا بالاخره مشکلش تامین می‌کند ما الآن مواجه هستیم با اقشاری که کارمند هستند طبقاتی که پایین جامعه هستند دهک‌های پایین هستند اینها باید یک کار حمایتی بشوند ما اگر اینجوری تلقی بکنیم که حالا خب حالا مسکن هست استفاده نه الآن نیاز اونهاست یعنی الآن باید اونها مد نظر باشند.
درباره؛ سالی یک میلیون مسکن بیشتر بخوانید
هزینه مسکن باید ۱۲ درصد هزینه خانوار باشد
بیت الله ستاریان: این یک عارضه هست یعنی ما در بخش مسکن الآن شاهد این عارضه هستیم که بالای دهک‌های میانی ما حتی اونهایی که ما نمی‌گوییم بحث مثلا همه مالک باشند مستاجر هم باشند اشکالی ندارد و ولی اجاره‌اش در حدی باشد که مثل متداول تمام کشورهای توسعه یافته، همان ۱۲درصد در سبد خانوارش باشد.
یعنی کارمند بتواند با یک ساعت و ربع کار کردن سرپناه اون روزش را تأمین بکند. مابقی شش ساعت و خرده‌ای را برای خوراک پوشاک و چیزهای دیگه‌اش باشد. مشکل ما در اینجاست که یک وقتی میشه ۴۸درصد در سبد خانوار در کل کشور در شهرها این تا ۸۰درصد هم میشه اتفاق می‌افتد یعنی چی؟ یعنی این‌که شما مابقی ۴۰۰ و خرده‌ای کالای شما اون ۵۰ و خرده‌ای درصد را به خودش اختصاص داده.
درمورد طرح‌های غیر اجرایی صحبت می‌کنید!
ستاریان: خب حالا این چگونه باید ایجاد بشه؟ شما در مورد طرح‌هایی حرف می‌زنید از زمان چهار تا دولت قبلی تا الآن و حتی طرحی که یک میلیون واحد مسکونی که گفته شده در مورد طرح هایی حرف می‌زنید که اینها طرح‌های اجرایی برای کل کشور نبوده. از خانه استیجاری گرفته، خانه ویژه، خانه اجتماعی، مسکن مهر، مسکن ملی و نظایر اینها چه موقع اتفاق می‌افتد؟
آقای مهندس فرمودند در مورد ما باید به اقشار ضعیف دقت کنیم. نگاه بکنید! این موقعی هست که شما مشکل مسکن کلاً حل شده در کشور. و دیگر مشکلی به‌عنوان مسکن نداریم. یا به طرق اجاره یا مالکیت داریم مشکل مسکن‌مان را حل می‌کنیم. ولی ۱۲درصد است. [هنوز هیچی نشده وعده‌های رئیسی پوشال درآمد…!]
باز هم یک بخشی از اون دهک پایین جامعه هنوز نمی‌توانند مسکن تأمین کنند. اینجا دولتها می آیند ۴۰ هزار، پنجاه هزار بیشتر از اینهم هیچ دولتی تا به‌حال نتوانسته تولید کند. می‌آیند تولید می‌کنند اینها را در اختیار اون اقشار قرار می‌دهند و دقیقاً هم به هدف می‌رسد. ولی اگر شما در جامعه‌یی مثل جامعه ما بیایید چنین طرح‌هایی را طرح بکنید و بخواهید این مسکن را به اونها بدهید. در همان فیش‌شان فروخته میشه یعنی میره طبقه بالاتری و طبقه بالاتری.
مشکل مسکن مشکل ساختار اقتصاد ماست
مشکل مسکن ما مشکل ساختار اقتصاد است. ساختار کلی است. چون مسکن همان‌طور که عرض کردم نیمی از اقتصاد ماست. درگیر با کلان اقتصاد ما ۴۳سال بعد از انقلاب همه دولتها خیز برداشتند که مشکل مسکن را حل بکنند.
ستاریان: جهش تولید مسکن و تولید یک میلیون واحد مسکونی، حمایت کردن بخش خصوصی برای رساندن به رنج تولید در این اقتصادی که الآن ما داریم با این ساختار اقتصادی که ما داریم یعنی اقتصاد دولتی و بخش اقتصاد خصوصی. این دو تا در کنار هم این امکان ندارد چرا؟ [کابینه رئیسی و پای لنگ در حل مشکلات مردم + ویدئو]
ببینید یک میلیون واحد مسکونی یعنی ۱۰۰میلیون متر مربع خالص هر متر مربع واحد مسکونی می‌گوییم یک متر مربع فضاهای خدماتی لازم دارد مثل مدرسه بهداشتی کلانتری نمی‌دانم اداره جات مختلف و غیره یعنی ۲۰۰میلیون متر مربع می‌خواهیم استفاده بشه. دیگه نمی‌خواهیم بلا استفاده بماند. می‌گوییم هر متر مربع ساختمان به اندازه یک متر مربع هزینه زیرساخت می‌خواهد یعنی چی؟ زیرساخت های برق گاز ، فاضلاب و راه و چیزهای دیگه خب این میشه ۴۰۰میلیون مترمربع و در واقع ما باید این‌قدر هزینه بکنیم تا ۱۰۰میلیون متر مربع خالص بتوانیم تولید بکنیم.
این بخشی‌اش در بودجه دولتی نمی‌شود بخشی‌اش را بخش خصوصی دارد تعقیب می‌کند. در هر صورت در یک کاسه مسکن اگر ببینیم اگر ضربدر ده میلیون تومان بر متر مربع بکنیم که الآن عملاً در می‌آید و حتی بعضی مواقع زیرساختهای ما سنگین تر از این هم در می‌آید.
این اسب مرده شما سوار کار عوض می کنید
ستاریان: یعنی چهار هزار هزار میلیارد تومان به اندازه نقدینگی کل کشور است. خب این نیازمند گردش سریع پول است تا ما بتوانیم این را عملی بکنیم. ما چنین گردشی نداریم. در اقتصادمان گردش پول در ایران کند است. ما چنین توانی نداریم که یک میلیون برای چی بخش خصوصی نتوانسته تا حالا بسازد؟ فقط حمایت های دولت نبوده که حمایت نمی‌توانسته بکند. برای این تولید شما قریب به ۱۵ ابزار مالی نیاز داری که در حاشیه این داشته باشید. [سپاه پاسداران عامل اصلی مشکل مسکن در ایران]
ستاریان: وقتی اقتصاد ساختارش غلط است شما هی سوارکار عوض می‌کنی کاری نمی‌توانی بکنی یک‌سوارکار می‌آید میگه من شلاق جدید آوردم یکی میگه من زین جدید آوردم. بابا اسب مرده! است. اسب را بگذار کنار! یک اسب دیگه سوار شو! اقتصاد ما شاکله‌اش این‌که می‌گوییم چرا مسکن شده کالای سرمایه‌ای. خود مسکن یک بازار است. یک بازار است. بخش خصوصی است. قاعدتاً در تمام قوانین بازار باید خودش را متعادل کند چرا نمی‌تواند بکند؟ برای این‌که یک بخش اقتصاد دولتی عظیم داریم که انحصارات بسیار وسیعی در اختیارش دارد و مرتب تلاطم ایجاد می‌کنه این تلاطمها نتیجه‌اش در بخش مسکن و جاهای دیگر خودش را نشان می دهد.
