در جریان تحولات اخیر در سوریه، جوانان شورشی در استان‌های درعا و سویدا قیام کرده و موفق به آزادسازی بخش‌هایی از این استان‌ها شدند. آن‌ها توانستند سلاح‌های رژیم بشار اسد را مصادره کرده و ایستگاه‌های بازرسی جدیدی برپا کنند. هم‌چنین، این شورشیان موفق به تسخیر مرز بین سوریه و اردن شدند، و اردن نیز مرز خود با سوریه را بست.
در حالی که شورشیان در سراسر این مناطق به نابودی تصاویر بشار اسد و پدرش حافظ اسد و تخریب مجسمه‌های آن‌ها پرداخته‌اند، منابع نزدیک به ائتلاف سوری گزارش داده‌اند که تلفات نیروهای رژیم ایران بسیار بیشتر از آن‌چه که رژیم ادعا می‌کند است و به همین دلیل نیروهای ایرانی در حال عقب‌نشینی هستند.
فرار نیروهای ایرانی از سوریه
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، ایران از روز جمعه آغاز به تخلیه فرماندهان و نیروهای نظامی خود از سوریه کرده است. این تخلیه شامل اعضای سپاه پاسداران و برخی کارکنان دیپلماتیک ایران می‌شود. طبق گزارش‌ها، برخی از این افراد از طریق پروازهای مستقیم به تهران و برخی دیگر از طریق مسیرهای زمینی به لبنان و عراق منتقل می‌شوند. ایران و روسیه به‌عنوان متحدان اصلی بشار اسد، در حال کاهش حضور خود در سوریه هستند.
تحولات دیپلماتیک و تماس‌های بین‌المللی
در زمینه دیپلماتیک، عباس عراقچی، وزیر خارجه رژیم ایران، برای شرکت در گفت‌وگوهای «فروم دوحه» وارد قطر شد و نشست سه‌جانبه با وزرای خارجه ایران، روسیه و ترکیه در این چارچوب برگزار خواهد شد. هم‌چنین ایالات متحده و روسیه از شهروندان خود خواسته‌اند که سوریه را ترک کنند به‌دلیل وضعیت امنیتی ناآرام در این کشور.
پیشروی شورشیان در حمص و دیگر مناطق
در ادامه پیشروی‌های شورشیان، گزارش‌ها از تصرف کامل حومه حمص توسط گروه‌های مسلح حاکی از آن است که این شورشیان به نزدیکی دیوارهای شهر حمص رسیده‌اند. این پیشروی‌ها خطر جدی برای ارتباط دمشق با مناطق ساحلی غرب سوریه، که محل سکونت علوی‌ها و پایگاه‌های نظامی روسیه است، ایجاد کرده است.
آوارگان جنگ و وضعیت انسانی
تحولات نظامی و درگیری‌ها منجر به ایجاد وضعیت بحرانی برای غیرنظامیان در سوریه شده است. سازمان ملل اعلام کرده است که بیش از ۳۷۰هزار نفر از درگیری‌ها آواره شده‌اند که اکثراً شامل زنان و کودکان هستند. این درگیری‌ها که از اوایل ماه دسامبر شدت گرفته است، باعث شده تا بسیاری از مردم شب‌ها را در خیابان‌ها یا خودروهای خود بگذرانند.
تلاش‌های رژیم ایران برای نجات بشار اسد
در واکنش به تهدیدات شورشیان، ایران اعلام کرده است که قصد دارد به سوریه موشک و پهپاد ارسال کند و مستشاران نظامی خود را برای تقویت حمایت از رژیم بشار اسد در برابر شورشیان افزایش دهد. این اقدامات در حالی صورت می‌گیرد که برخی مقامات ایران به‌شدت نگران فروپاشی رژیم اسد هستند و از کشورهای عربی خواسته‌اند تا این بحران را حل کنند.
در مجموع، تحولات اخیر در سوریه نشان‌دهنده تغییرات عمده در وضعیت میدانی و دیپلماتیک است که منجر به ایجاد یک بحران انسانی و ژئوپلیتیکی پیچیده در منطقه شده است.
در همین زمینه
شورشیان سوریه شهر حماه را تصرف کردند
خروج تدریجی نیروهای ایرانی از سوریه
طبق گزارش روزنامه نیویورک تایمز، ایران از روز جمعه شروع به تخلیه نیروهای خود از سوریه کرده است. فرماندهان ارشد سپاه پاسداران، دیپلمات‌های ایرانی و حتی برخی خانواده‌های کارکنان سفارت ایران در دمشق به طور تدریجی از این کشور خارج می‌شوند. این اقدام از طریق پروازهای مستقیم به تهران یا مسیرهای زمینی به لبنان، عراق و بندر لاذقیه انجام می‌شود. ایران از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه متحد اصلی بشار اسد بوده است و گفته می‌شود که از سوریه به‌عنوان مسیر انتقال سلاح به حزب‌الله لبنان استفاده کرده است.
درخواست ایالات متحده و روسیه از شهروندان خود
در پی وضعیت ناآرام در سوریه، وزارت خارجه ایالات متحده از شهروندان آمریکایی خواسته است که سوریه را ترک کنند و اعلام کرده است که وضعیت امنیتی در این کشور به‌شدت غیرقابل پیش‌بینی است. ایالات متحده هم‌چنین به شهروندان خود توصیه کرده که اکنون که پروازها از دمشق فعال است، از این کشور خارج شوند. هم‌چنین، وزارت خارجه روسیه نیز از شهروندان روسی خواسته است که سوریه را ترک کنند و اعلام کرده است که شرایط در این کشور به‌دلیل درگیری‌های نظامی و سیاسی دشوار است.
پیشروی شورشیان در شمال غرب سوریه
گزارش‌ها حاکی از پیشروی شورشیان در مناطق شمال غرب سوریه، به‌ویژه در اطراف حمص است. شورشیان موفق شده‌اند کنترل حومه این شهر را به‌دست آورند و به دیوارهای شهر نزدیک شوند. این تحولات موجب نگرانی‌ها در خصوص قطع ارتباط دمشق با مناطق غربی سوریه شده است، جایی که پایگاه‌های نظامی روسیه و هم‌چنین مناطق مسکونی علوی‌ها واقع شده‌اند. در این میان، حملات هوایی روسیه هم‌چنان ادامه دارد و تلاش‌های دولت سوریه برای بازپس‌گیری مناطق از دست رفته با مقاومت شدید شورشیان مواجه است.
درخواست ترک قدرت برای بشار اسد
در سطح منطقه‌ای، کشورهای مصر و اردن از بشار اسد خواسته‌اند که از سوریه خارج شود و یک دولت در تبعید تشکیل دهد. این درخواست‌ها از طرف برخی مقامات عربی مطرح شده‌اند، اما هنوز واکنش رسمی از طرف دولت سوریه به این مطالبات دیده نمی‌شود. مقامات عربی با توجه به پیشروی شورشیان در مناطق مختلف سوریه، بر لزوم انتقال قدرت به یک دولت جدید تاکید دارند.
تحولات در درعا
در استان درعا، که در نزدیکی مرز اردن قرار دارد، ارتش سوریه پس از درگیری‌های شدید با گروه‌های مسلح محلی از این منطقه عقب‌نشینی کرده است. بر اساس گزارش‌ها، کنترل درعا و ۹۰درصد استان درعا اکنون در دست شورشیان قرار دارد و نیروهای دولتی تنها در برخی مناطق محدود حضور دارند. ویدئوهایی که از این منطقه منتشر شده نشان می‌دهد که شورشیان در حال خوش و بش با مردم در خیابان‌ها هستند و اقدام به شلیک هوایی می‌کنند.
