چرا رژیم دیوانهوار به بسیج نیرو نیاز دارد؟
در حالی که بخش بزرگی از جامعه ایران همچنان با پیامدهای جنگ، تورم، بیکاری و بحران معیشت دستوپنجه نرم میکند، رژیم ایران یکی از گستردهترین و پرهزینهترین مراسمهای حکومتی تاریخ معاصر خود را برای بگورسپاری علی خامنهای به اجرا گذاشته است؛ مراسمی که از تهران تا قم، از نجف و کربلا تا مشهد امتداد یافته و به گفته مقامات حکومتی، قرار است دهها میلیون نفر و صدها هیئت خارجی را دربرگیرد.
اما پرسش اصلی این است: هزینه این نمایش عظیم حکومتی از کجا تأمین میشود؟
پروژهای برای نمایش قدرت
هدف سیاسی این مراسم را غلامعلی حدادعادل بهصراحت بیان کرده است؛ او از ثبتنام «۳۲ میلیون جانفدا» سخن گفته و هدف را نمایش گستره حمایت از نظام در برابر افکار عمومی جهان توصیف کرده است. در همین چارچوب، حکومت تلاش میکند مراسم بگورسپاری را به یک نمایش سیاسی و امنیتی در ابعاد گسترده تبدیل کند.
بیشتر بخوانید
برنامهریزی برای برگزاری مراسم در تهران، قم، عراق و مشهد، تعطیلیهای گسترده، بسیج امکانات حملونقل و اسکان، و دعوت از دهها هیئت خارجی، نشان میدهد که حکومت برای این پروژه هیچ محدودیت مالی اعلام نکرده است.
منابع تأمین هزینهها؛ چه کسانی پرداخت میکنند؟
اگرچه دولت ایران تاکنون رقم رسمی هزینههای این مراسم را منتشر نکرده، اما بررسی ساختار تأمین مالی چنین رویدادهایی نشان میدهد که منابع هزینهها عمدتاً از چند مسیر تأمین میشود:
۱. بودجه عمومی و منابع دولتی
تعطیلی سراسری کشور، فعالیت رایگان و شبانهروزی مترو و اتوبوس، استقرار دهها هزار نیروی انتظامی و امنیتی، اسکان گسترده مزدوران خارجی از عراق تا افغانستان و تامین و جابجایی آنان، تأمین خدمات شهری و لجستیکی، همگی از محل بودجه عمومی و منابع دولتی تأمین میشوند؛ بودجهای که در نهایت از محل درآمدهای عمومی و منابع ملی پرداخت میشود.
۲. نهادهای حکومتی و بنیادهای وابسته
بخش مهمی از هزینههای مراسمهای حکومتی در ایران معمولاً از طریق نهادهایی مانند ستاد اجرایی، بنیادها، شهرداریها، سازمان تبلیغات، اوقاف و دیگر مجموعههای وابسته به حاکمیت تأمین میشود؛ نهادهایی که بخش قابل توجهی از اقتصاد ایران را در اختیار دارند اما کسی جز دستگاه ولایت فقیه حساب خرج و دخل آنها را ندارد و به کسی پاسخگو نیستند.
۳. بسیج اجباری امکانات عمومی و خصوصی
گزارشهای منتشرشده حاکی از آن است که برخی کسبوکارها، مؤسسات و کارکنان دولتی برای مشارکت در تأمین خدمات، حضور در مراسم یا اختصاص امکانات تحت فشار قرار گرفتهاند. گزارشهایی نیز از تخفیف اجباری هتلها و اختصاص گسترده فضاهای عمومی به این مراسم منتشر شده است.
هزینههای کلان مراسم بگور سپاری
ابعاد لجستیکی مراسم، تصویری از حجم عظیم هزینهها ارائه میدهد:
- آمادهباش حدود ۱۵۰ هزار نیروی انتظامی و امنیتی؛
- فعالیت ۲۴ ساعته و رایگان شبکه مترو و اتوبوسرانی؛
- تأمین ظرفیت اسکان کلان در مدارس، دانشگاهها، مساجد و حسینیهها؛
- استقرار صدها هزار چادر و تجهیزات امدادی؛
- میزبانی از صدها هیئت و مقام خارجی؛
- پوشش رسانهای گسترده با حضور هزاران خبرنگار؛
- توزیع گسترده مواد غذایی و خدمات رفاهی؛
- انتقال پیکر به چندین شهر و حتی خارج از کشور.
در کنار این هزینههای مستقیم، باید هزینههای غیرمستقیم ناشی از تعطیلی تهران و تعطیلی سراسری کشور، توقف فعالیتهای اقتصادی و اختلال در حملونقل و خدمات را نیز در نظر گرفت.
برخی رسانهها و تحلیلگران، هزینه کل این مراسم را در حد چند میلیارد دلار برآورد کردهاند. با این حال، تاکنون هیچ گزارش رسمی یا حسابرسی مستقلی برای تأیید این ارقام منتشر نشده است و بنابراین نمیتوان رقم دقیقی را با قطعیت تأیید کرد. آنچه با اطمینان میتوان گفت این است که ابعاد مالی و لجستیکی این مراسم، آن را در زمره پرهزینهترین آیینهای حکومتی تاریخ رژیم قرار داده است. آن هم در زمانی که بعد از یک جنگ فاجعه بار مردم ایران در شوک ناشی از اقتصاد فروپاشیده بسر می برند و بیش از دو سوم جمعیت ایران به زیر خط فقر کشیده شده است.
پرسشی که بیپاسخ مانده است
در شرایطی که دولت ایران بارها از کمبود منابع برای پرداخت حقوق بازنشستگان، تأمین دارو، بازسازی مناطق جنگزده و حل بحرانهای معیشتی سخن گفته، تخصیص منابع عظیم برای برگزاری یک مراسم چندروزه حکومتی، این پرسش را در افکار عمومی برجسته کرده است که هزینه واقعی این نمایش سیاسی از کدام منابع تأمین میشود و چه نهادی در برابر مردم درباره آن پاسخگو خواهد بود؟
