جهان ۲۰۲۳ نسبت به سال‌ها پیش چه تحولاتی را پشت سرگذاشت؟
جنگ غزه؛
حدود ساعت شش و نیم صبح هفتم اکتبر سال ۲۰۲۳ شبه نظامیان حماس مستقر در نوار غزه اسرائیل را مورد هدف حملات خود قرار دادند. این حمله که نام آن را توفان الاقصی گذاشته بودند شهرهای اسرائیلی نزدیک به نوار غزه را هدف حملات خود قرار دادند. در این حمله آنها بیش از ۵۰۰۰ موشک را از نوار غزه به سمت اسرائیل شلیک کردند. همزمان انفجارهایی در مناطق اطراف باریکه غزه، و هم‌چنین در تل آویو و در اشکلون وجود داشت.
آژیرهای حمله هوایی نیز در شهرهای بیرشوا و اورشلیم شنیده شد. گفته می‌شود که در این حمله نزدیک به هزار شبه نظامی فلسطینی موفق شدند از غزه وارد خاک اسرائیل شوند.
منابع نزدیک به اسرائیل نوشتند که افراد مسلح در شهر سدروت تیراندازی کردند و چندین شهروند غیرنظامی از جمله زنان و هم‌چنین سربازان اسرائیلی را کشته‌اند.
در این حمله که مصادف با عید یهودیان سیمچات تورات بود، در اولین روز دست کم ۱۲۰۰اسرائیلی به دست نیروهای حماس کشته شدند. در طرف حماس هم شمار مهاجمان کشته شده حدود ۱۶۰۰نفر عنوان شده است.
آتش بس یک هفته‌ای و آزادی ۳۰گروگان
پس از شش هفته درگیری میان اسرائیل و حماس که مناطق وسیعی از غزه را ویران کرده و هزاران کشته برجای گذاشت، دو طرف سرانجام با یک آتش‌بس چهار روزه موافقت کردند.
به عنوان بخشی از این توافق، اسرائیل قرار بود ۱۵۰زن و کودک فلسطینی را از زندان آزاد کند. اسرائیل می گفت دست کم ۲۳۷ نفر در جریان حملات ۷ اکتبر، توسط حماس به‌گروگان گرفته شده‌اند. به گفته دولت اسرائیل، این افراد شامل ۳۳کودک هم می‌شوند. اسرا، شهروندان بیش از ۴۰ کشور بودند ولی بیشتر آنها نظامیان اسرائيلی هستند.
گفته می‌شود این آتش‌بس با کار میانجی‌های قطری به سرانجام رسید. اما در عمل آتش‌بس چند روزه میان اسرائیل و حماس به بن بست رسید.
حملات حوثی‌ها در دریای سرخ و افزایش فشار بر رژیم ایران
از زمان جنگ غزه، شبه نظامیان حوثی یمن وابسته به رژیم ایران یک کشتی باری مرتبط با اسرائیل را توقیف کردند. علاوه بر این آنها به سوی اماکن ویژه در اسرائیل موشک پرانی هایشان را تشدید کردند.در نتیجه این حملات ارتش آمریکا اعلام کرد که در محدوده آب‌های سرخ ائتلافی را تشکیل خواهد داد تا بتواند دریانوردی در منطقه را حفاظت کند.
پیوستن رسمی فنلاند به ناتو
در ۵ ژوئیه ۲۰۲۲، ناتو پروتکل الحاق فنلاند را برای پیوستن به این اتحاد امضا کرد. تا پایان سپتامبر، ۲۸کشور از ۳۰کشور عضو ناتو پروتکل الحاق فنلاند را تصویب کرده بودند، دو کشور باقی مانده ترکیه و مجارستان بودند که در پایان مارس ۲۰۲۳ آنها نیز این پروتکل را تصویب کردند. از این تاریخ به بعد فنلاند نیز به صورت رسمی به عضویت نیروهای ناتو درآمد.
تبدیل نام توییتر به ایکس
دوشنبه دوم مرداد ۱۴۰۲ صفحه رسمی شرکت آمریکایی توییتر در این شبکه اجتماعی بصورت رسمی لوگوی خود را به ایکس “X” تغییر نام داد.
در پی این اقدام ایلان ماسک، مالک توییتر، عکسی را منتشر کرد که نشان می‌دهد لوگوی جدید روی ساختمان دفتر مرکزی این شرکت به نمایش درآمده است. ماسک قبلاً اعلام کرده بود که دامنه x.com به طور خودکار کاربران را به وب سایت توییتر هدایت می‌کند. در تاریخ ۱ژوئن، یازدهم خرداد، این میلیاردر مشهور اعلام کرد که قصد دارد نام توییتر را به X تغییر دهد. ده روز بعد او گفت که حرف X جایگزین پرنده به عنوان لوگوی شرکت خواهد شد.
پیشی گرفتن جمعیت هند از چین
دو کشور بزرگ آسیایی چین و هند به تنهایی سه میلیارد از هشت ملیارد جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند اما بر اساس آمارهای بین‌المللی جمعیت هند تا پایان سال ۲۰۲۲ به یک میلیارد و ۴۱۷میلیون نفر رسید. هند که نیمی از جمعیت آن زیر ۳۰سال سن دارند، قرار است در سال‌های آینده سریع‌ترین رشد اقتصادی جهان را به خود اختصاص دهد.
سازمان ملل انتظار داشت که جمعیت هند در پایان سال ۲۰۲۲ از چین بیشتر شود اما این نقطه عطف در ۱۸ ژانویه، محقق شد
کودتا در نیجر
در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۳، مصادف با چهارم مرداد شماری از افسران رده بالای ارتش نیجر رئیس‌جمهور محمد بازوم را بازداشت کردند. همزمان گروه دیگری از کودتاچیان سرنگونی وی را اعلام کردند. مرزهای کشور را بستند، مؤسسات دولتی را به حالت تعلیق درآوردند و ضمن اعلام تشکیل حکومت نظامی، منع آمد و شد اعلام کردند.
این پنجمین کودتای نظامی موفق از زمان استقلال این کشور در سال ۱۹۶۰ بود. این قبضه قدرت توسط نظامیان در عرصه بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده و به صورت گسترده توسط سران کشورها و سازمان‌های مختلف محکوم شد.
کشورهای منطقه ساحل در غرب آفریقا یکی پس از دیگری شاهد کودتای نظامی بوده‌اند.در نتیجه این تحولات، نیروهای اروپایی که برای کمک به مقابله با گروه‌های افراط گرای اسلامی در این منطقه حضور داشتند، اخراج شدند.
کشورهای مالی، بورکینافاسو و جمهوری آفریقای مرکزی پیش از این علیه اروپایی‌ها موضع گرفته بودند. در ماه ژوئیه هم کودتای دیگری در نیجر، دولت طرفدار غرب این کشور را ساقط کرد. آخرین گروه از نیروهای فرانسوی نیجر را ترک کرده‌اند، هر چند که حدود ۶۰۰ سرباز آمریکایی همچنان در دو پایگاه این کشور حضور دارند.
اولین سالگرد تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا
پنجشنبه ۲۲تیر ۱۴۰۲مصادف با ۱۳ژوئیه ۲۰۲۳ ناسا اولین سال فعالیت تلسکوپ جمیز وب را جشن گرفت .
به مناسبت سالروز آغاز فعالیت علمی تلسکوپ جیمز وب ، ناسا تصویری از یک منطقه کوچک ستاره‌زا را از فاصله ۳۹۰سال نوری منتشر کرد.
تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا (JWST) تصویر یک «هیولای واقعی» ر ا هم در اعماق فضا ثبت کرده که در حقیقت کهکشانی غبارآلود است و سالانه صدها ستاره را به دنیا می‌آورد. برداشت‌ها از این تصویر یک شیء شبح‌آلود با دو چشم و دهان باز و بزرگ است که در حال فریاد زدن است.
پیش از آن هم تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا تصویر جدیدی از سحابی خرچنگ را ثبت کرده بود. سحابی خرچنگ یک سحابی در کهکشان راه شیری است. قُطر سحابی خرچنگ بالغ بر ۱۰سال نوری تخمین زده می‌شود.
سحابی خرچنگ، شناخته شده‌ترین جرم باقی مانده از انفجار یک ابرنواختر در سال ۱۰۵۴پس از میلاد است که در صورت فلکی ثور یا گاو قرار دارد. این سحابی دارای وسعتی به بزرگی ۱۰سال نوری بوده و احتمالاً منشأ بخش بزرگی از پرتوهای کیهانی است، زیرا قوی‌ترین منبع ساطع کننده پرتو ایکس و امواج رادیویی در فلک به حساب می‌آید.
در همین زمینه
جهان در مورد فاجعه انسانی هولناک در غزه هشدار می‌دهد!
جنگ اوکراین؛
با وجود بعضی موفقیت‌های اخیر در دریای سیاه، جنگ به نفع اوکراین پیش نمی‌رود. به تبع آن می‌توان گفت که جنگ برای ناتو و اتحادیه اروپا هم که ده‌ها میلیارد دلار برای جنگیدن اوکراین و اقتصاد این کشور کمک کرده‌اند، خوب پیش نمی‌رود.
پارسال در این روزها ناتو امید زیادی داشت که با تجهیزات نظامی مدرن و آموزش فشرده نیروهای اوکراین در کشورهای غربی، ارتش این کشور بتواند از پیشروی‌هایش در فصل پاییز استفاده کند و نیروهای روسیه را از بخش بزرگی از سرزمین‌هایی که اشغال کرده‌اند عقب براند.
اما مشکل زمان‌بندی کار را سخت کرد. زمان زیادی طول کشید تا کشورهای عضو ناتو بتوانند تصمیم بگیرند که آیا جرات فرستادن تانک‌های اصلی میدان نبرد مانند چلنجر ۲، ساخت بریتانیا و لئوپارد ۲ ساخت آلمان را به اوکراین دارند یا نه. آنها نگران واکنش شتاب‌زده ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه بودند.
تلاش‌های تهاجمی روس‌ها در سال ۲۰۲۲ برای اشغال شهر کی‌یف موفقیت‌آمیز نبود، اما آنچه که ارتش روسیه در آن بسیار زبده عمل می‌کند، عملیات دفاعی است. در نیمه اول سال ۲۰۲۳ در تمام طول زمانی که گردان‌های ارتش اوکراین در بریتانیا و کشورهای دیگر در حال آموزش بودند و در حالی که تانک‌ها در حال ارسال به جبهه‌های جنگ بود، روسیه در حال صف‌آرایی برای تشکیل بزرگ‌ترین و گسترده‌ترین خطوط دفاعی در تاریخ مدرن بود.
بسیاری از محاسبات اوکراین و غرب اشتباه از آب درآمده است. نیروهای رزمی و مهمات جنگی اوکراین به سرعت در حال ته کشیدن است. کنگره آمریکا تلاش‌های کاخ سفید برای تصویب بسته کمک نظامی ۶۰ میلیارد دلاری به اوکراین را بی‌نتیجه گذاشته و در اروپا هم مجارستان اجازه تصویب کمک ۵۰ میلیارد دلاری اتحادیه اروپا را نداده است.
ولادیمیر پوتین یک فرد تحت تعقیب
در ماه مارس ۲۰۲۳ دیوان کیفری بین‌المللی در لاهه ولادیمیر پوتین را در ارتکاب جنایات جنگی علیه کودکان اوکراین مجرم شناخت.
غرب امیدوار بود که این حکم آقای پوتین را در سطح بین‌المللی منزوی کند و باعث شود از ترس بازداشت و استرداد به لاهه از روسیه خارج نشود. اما این اتفاق نیفتاد.
از زمان اعلام حکم دیوان، آقای پوتین به کشورهای قرقیزستان، چین، امارات متحده عربی و عربستان سعودی سفر کرده و تمام این کشورها برای استقبال از او فرش قرمز پهن کرده‌اند. او به صورت مجازی در اجلاس سران بریکس در آفریقای جنوبی هم شرکت کرد.
پرونده اتمی رژیم ایران
رژیم ایران همچنان مظنون است که در خفا به دنبال ساخت سلاح هسته‌ای است، اتهامی که جمهوری اسلامی آن را رد می‌کند. با وجود تلاش‌های غربی‌ها برای منزوی کردن ایران، این کشور با حمایت گروه‌هایی که آنها را تامین مالی، آموزشی و تسلیحاتی می‌کند، حوزه نفوذ نظامی خود را در عراق، لبنان، یمن و غزه گسترش داده است.
روابط تهران و مسکو در سال ۲۰۲۳ به اتحادی بسیار نزدیک تبدیل شد که در آن روسیه از منابع ظاهرا تمام‌نشدنی پهپادهای شاهد ایران برای حمله به شهرها و مناطق مختلف اوکراین استفاده می‌کند.
رژیم ایران که کشورهای مختلف غربی رفتارش را تهدیدی خصمانه علیه خود می‌دانند، از جنگ غزه سود برده تا خود را در منطقه خاورمیانه به عنوان سردمدار آرمان فلسطینی نشان دهد. اما در عمل انگشت اتهام به سمت رژیم ایران چرخیده است. اکنون جهان و منطقه به وضوح این رژیم را عامل برافروختن جنگ و تنش و نه طرفدار آرمان فلسطین می‌دانند.
