اسرار به خون آغشته – قسمت پنجم
کشتار۶۷-جنایتی علیه بشریت که همچنان ادامه دارد
عفو بین‌الملل در این قسمت از گزارش خود به موضوع محل دفن قتل‌عام شدگان ۶۷ و عدم اطلاع خانواده‌ها از محل دفن و یا خاکسپاری آنان در گورهای جمعی می‌پردازد:
سازمان عفو بین‌الملل به علاوه اطلاع پیدا کرده است که دست کم در دو مورد، دو قبر در قطعه‌های مختلف بهشت زهرا به یک قربانی منتسب شده‌اند. تا آنجا که سازمان عفو بین‌الملل اطلاع دارد، مقام‌های مسئول نه هیچ‌گونه توضیحی در‌این باره داده‌اند و نه اجازه‌ی نبش قبر برای کشف حقیقت را صادر کرده‌اند.
سازمان عفو بین‌الملل همچنین به اطلاعاتی از طریق یک فرد مرتبط با یکی از خانواده‌های قربانیان در ایران دست یافته مبنی بر این که اعضای این خانواده در خرداد۱۳۹۶ متوجه شده‌اند که زمین زیر سنگ قبری که ده‌ها سال تصور می‌کردند محل دفن خویشاوند قربانی‌شان باشد خالی‌است و استخوان یا بقایای پیکر انسانی در آنجا وجود ندارد. اعضای خانواده هنگامی متوجه این واقعیت شدند که اجازه‌ی دفن یکی دیگر از بستگان‌شان در همان مکان را دریافت کرده بودند.
شماره های قبلی همین مجموعه
اسرار به خون آغشته؛ نخستین گزارش جامع عفو بین‌الملل از قتل‌عام ۶۷ – قسمت۱
عفو بین‌الملل: قتل‌عام ۶۷ همچنان ادامه دارد!
هیئت مرگ ۶۷ چگونه بزرگترین قتل عام زندانیان سیاسی را رقم زد؟
گورهای جمعی در سایر نقاط کشور
در سایر نقاط کشور، خانواده‌های قربانیان یا در وضع بی‌اطلاعی کامل از محل دفن اجساد عزیزان‌شان مانده‌اند و یا از طریق تماس‌های غیررسمی با نگهبانان و مسئولان زندان‌ها یا کارگران گورستان‌ها و ساکنان محل، از دفن اجساد عزیزان‌شان درمکان‌هایی باخبر شده‌اند که گمان می‌رود یا مشخص شده است که محل گورهای جمعی‌اند.
بیشتر بخوانید
تخریب و تسطیح محل دفن اجساد
با گذشت سی سال، مقام‌ها و مسئولان ایرانی هنوز به وجود گورهای جمعی در کشور اقرار نکرده‌اند، چه رسد به این که به خانواده‌های قربانیان اجازه‌ی واگشایی گورهای جمعی و یافتن اجساد عزیزان‌شان را بدهند. در اکثر موارد، مقام‌ها و مسئولان محل دفن اجساد را محرمانه نگه‌داشته‌اند و مکان‌هایی را که گمان می‌رود یا مشخص شده است که گورهای جمعی‌اند تخریب و تسطیح کرده و بتن‌ریزی کرده‌اند و گورستان‌ها، بناها یا جاده‌های جدیدی در آن محل‌ها ساخته‌اند.
ضرب وشتم خانواده قربانیان
مقام‌ها و مسئولان به علاوه به ضرب‌وشتم کسانی پرداخته‌اند که به گل‌آذین کردن محل گورهای جمعی اقدام کرده بودند، و خانواده‌های قربانیان را وادار به امضای تعهدنامه‌هایی مبنی بر خودداری از برگزاری مراسم یابود کرده‌اند، و سنگ‌ها وگل‌ها و سایر یادمان‌هایی را که خانواده‌ها نصب کرده بودند از بین برده‌اند.
حذف از دفترهای ثبت گورستان‌ها
مقام‌ها و مسئولان ایرانی، به عنوان بخشی از تلاش‌های خود برای پنهان نگه داشتن محل دفن اجساد و البته مخفی کردن ابعاد کشتارها، اسامی اکثریت وسیعی از قربانیان را از دفترهای ثبت گورستان‌ها که امکان دسترسی عمومی به آنها وجود دارد، حذف کرده‌اند.
عفو بین‌الملل به چه نتیجه‌ای رسید؟
در ماه‌های ژوئیه و اوت ۲۰۱۸، سازمان عفو بین‌الملل در سامانه جست و جوی متوفی سازمان بهشت زهرا به جست‌وجوی اسامی ۴۶۷۲ نفر پرداخت که یک گروه حقوق بشری مستقر در خارج کشور«کمیته‌ی دفاع از حقوق بشر در ایران» آنان را به عنوان قربانیان اعدام‌های گسترده در مرداد تا شهریور ۱۳۶۷ شناسایی کرده است. عفو بین‌الملل در تحقیقات خودپی برد که اسامی و مشخصات نزدیک به ۹۹درصد قربانیان یاد شده در فهرست «کمیته‌ی دفاع از حقوق بشر در ایران» در سامانه سازمان بهشت زهرا ثبت نشده است.
در باقی موارد، که اندکی بیش از یک درصد کل قربانیان را تشکیل می‌دهند، مشابهت‌هایی بین نام‌های یادشده در فهرست و نام‌های ثبت‌شده در سامانه دیده می‌شود، اما عفو بین‌الملل اطلاعات کافی در اختیار ندارد تا قطعاً نتیجه‌گیری کند که نام‌های مشابه به یک شخص واحد اشاره می‌کنند.
هرچند اطلاعات مشخصی درباره‌ی ساختار و مراجع تصمیم‌گیری در سازمان بهشت زهرا در دسترس نیست، این واقعیت که اسامی نزدیک به ۹۹ درصد از قربانیان کشتارهای سال ۱۳۶۷ در سامانه آمار و اطلاعات متوفیان وجود ندارد، این نگرانی جدی را ایجاد می‌کند که مقام‌ها و مسئولان، در خفاء سیاست‌هایی برای دخل و تصرف در دفاتر و اسناد دفن در پیش گرفته‌اند. چنین وضعیتی ضرورت و اهمیت بیشتری به انجام تحقیقات و واگشایی گورهای انفرادی و جمعی برای کشف حقایق مربوط به محل دفن تک‌تک قربانیان می‌بخشد…
ادامه دارد
