چرا میگوییم به فتح اوین نزدیک شدهایم؟
زندان اوین به صورت بی بدیلی به نماد حاکمیت استبدادی در ایران تبدیل شده است. جایگاه اوین در دو دیکتاتوری سلطنتی و مذهبی همچون زندان باستیل در فرانسه است. اکنون سوال این است که چرا فتح اوین به صورت یک نماد قطعی و محتوم برای سرنگونی دیکتاتوری ولایت فقیه تبدیل شده است؟ چرا در ادبیات نسل جدید نیز فتح اوین و گشودن در زندانها بصورت یک نقطه تعیین کننده در انقلاب تلقی می شود؟
فتح باستیل یک الگوی تاریخی
پیروزی انقلاب فرانسه در صبح ۱۴ ژوئیه۱۷۸۹ با فتح زندان باستیل نامگذاری شده است. قلعه قرون وسطایی باستیل به صورت نماد سلطنت در مرکز پاریس به مردم و انقلابیون ریشخند میزد. وقتی مردم و انقلابیون برای فتح باستیل هجوم بردند، تنها ۷ نفر در آنجا زندانی بودند، با این وجود فتح باستیل به منزله سقوط نهایی سلطنت و پیروزی انقلاب در تاریخ فرانسه ماندگار شد.
خروش اوین در شبانگاه شنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۱ یک بار دیگر نام اوین را بر سر در انقلاب دموکراتیک مردم ایران حک کرد. اوین در عین حال که نماد حاکمیت تمام عیار استبداد دینی است، در همان حال سمبل و شاخص مقاومت و ایستادگی به هر قیمت هم هست.
در زندان اوین دهه ۶۰؛ هر شب صدای تیربار میآمد و بامداد روز بعد در روزنامه نام کسانی را که اعدام شده بودند میخواندیم. در یکی از دفعات دویست و پنجاه نفر اعدام شده بودند. زندانیان و حتی اهالی دهکده اوین نیز در تمام طول شب صدای تیربارها و تک تیرها را میشمردند. این گونه بود که هوای خنک و دلپذیر اوین هر شب با مرگ صدها تن از آرمانگراترین دختران و پسران ایران زمین به جهنم درد و شکنجه تبدیل میشد.
بیشتر بخوانید
از مدرسه تا «کانون اصلاح» از دانشگاه تا اوین
اوین چگونه متولد شد؟
در ایران معاصر و قبل از اینکه اوین متولد شود و پس از برقراری حکومت قاجار، قدیمیترین زندان بزرگ در تهران، زندانی به نام انبارشاهی بود که زیر نقاره خانهی ارگ یعنی محل فعلی بانک ملی بازار، قرار داشت و زیر نظر حاجب الدوله (رئیس تشریفات) اداره میشد.
برای اولین بار در ایران در دوران قاجاریه، امیرکبیر در سال ۱۲۶۶ ه.ق. با صدور فرمانی اقدام به لغو شکنجه و سر و سامان دادن به اوضاع زندانها و زندانیان کرد. ولی به خاطر عزل وی، این اقدامات چندان دوامی نداشت، با این همه در دوران قاجار باز هم تشویق برخی افراد نظیر میرزا حسین خان سپهسالار اقداماتی برای انسانی کردن زندانها صورت پذیرفت.
در زمان رضا شاه زندان قصر در سال ۱۳۰۸ با گنجایش ۸۰۰ زندانی ساخته شد. اما
ساخت زندان اوین بر روی املاك سيدضياءالدين طباطبائی، روزنامهنگار و نخستوزیر سابق ایران در سال ۱۳۴۰ آغاز و در سال ۱۳۵۰به پایان رسید و افتتاح شد.
اوین کجاست؟
زندان اوين در شمال غرب تهران واقع شده است. اين زندان از شمال به روستای دركه، از جنوب و غرب به شهرك سعادت آباد و از شرق و شمال شرقی به دهکده اوين و دانشگاه ملی ايران محدود شده و بر روي دامنه جنوبی رشته كوه البرز در مساحتی بالغ بر ۴۳۰۰۰۰ مترمربع ساخته شده است.
زندان اوين از بدو تأسيس بر خلاف ساير زندانهاي ديگر در زمان شاه مخصوص زندانيان سياسی ساخته شد و تا پيش از پیروزی انقلاب۵۷، توسط ساواک اداره می شد.
زندان اوین در زمان حکومت ولایت فقیه به سبب وسعت جنایات و آدم کشیهایی که در آن صورت گرفته است، قابل مقایسه با هیچ زندانی در جهان نیست.
اوین علاوه بر اینکه در زمان شاه محل تیرباران و شکنجه بسیاری از آزادیخواهان و مبارزان آن دوره بود، در زمان خمینی و خامنهای به طور غیر قابل مقایسهای به قتلگاه آزادیخواهان و مجاهدان تبدیل شده است.
فتح اوین پایان فصل زنجیر و اسارت
از همین روست که در شعارها و انگارههای انقلاب دموکراتیک مردم ایران نیز اوین جایگاه خاصی یافته است. در شعار دانشجویی: « ایران شده بازداشتگاه، اوین شده دانشگاه» به استعاره اوین نام و نماد تمام زندانهای ایران است.
از همین روست که خروش اوین در شبانگاه ۲۳ مهرماه یکباره خروش تمام ایران را در پی داشت و به سرعت در راس خبرهای ایران و جهان قرار گرفت.
بنابراین واضح است که پیروزی قیام و انقلاب دموکراتیک مردم ایران با فتح اوین گره خورده است. فتح اوین نماد دستگاه سرکوب و اختناق ولایت فقیه است و تا زمانی که برپاست، مثل زندان باستیل به مردم و انقلابیون ایران دهنکجی خواهد کرد.
بنابراین در نقشه مسیر حرکت به سمت سرنگونی در کنار در همکوبیدن لانه ولی فقیه و رادیو و تلویزیون، باید زنان و جوانان به خاطر داشته باشند که فتح اوین شاخص و پژواک نهایی سرنگونی حکومت ولایت فقیه است و هرچه زودتر اتفاق بیفتد، تعادل روانی در جامعه را به نفع انقلاب و سرنگونی رقم خواهد زد.
فتح اوین رویا یا واقعیت؟







