طی ۲۴ ساعت گذشته دو اتقاق منطقه ای رخ داده که ظاهر ربطی به ایران و ولی فقیه تازه به دوران رسیده‌اش ندارد اما برای بیت تازه بنیان گذاشته‌اش بسیار اهمیت دارد.
صدور حکم برای بشار اسد دیکتاتور سوریه
نخستین خبر آن بود که دادگاه کیفری دمشق روز سه‌شنبه ۲۰ مرداد، بشار اسد، دیکتاتور سرنگون‌شده سوریه، و دو تن از نزدیکان او، ماهر اسد و عاطف نجیب، را به‌طور غیابی به اعدام محکوم کرد.
دست‌کم در منطقه خاورمیانه در سال‌های اخیر این نخستین باری است که دیکتاتوری بعد از سال‌ها جنایت و کشتار در یک دادگاه قانونی و علنی به محاکمه کشیده شده است.
نخستین جلسه در ۲۶ آوریل ۲۰۲۶ در کاخ دادگستری دمشق برگزار شد. این جلسه در پرونده عاطف نجیب، پسرعموی بشار اسد و رئیس پیشین امنیت سیاسی در درعا، برگزار شد و نام بشار اسد و ماهر اسد نیز در پرونده مطرح بود و آنها به‌صورت غیابی تحت پیگرد قرار داشتند.
رویترز گزارش داد که حکم اعدام بشار اسد به‌صورت غیابی صادر شده است. در ۱۱ اوت ۲۰۲۶ دادگاه او را به اتهام‌هایی از جمله قتل عمد، شکنجه و جنایت علیه بشریت به اعدام محکوم کرد. ماهر اسد نیز غیابی به اعدام محکوم شد. عاطف نجیب که در بازداشت است و در دادگاه حضور داشت نیز حکم اعدام گرفت.
بشار اسد دیکتاتور هم‌پیمان رژیم ایران بود که سال‌ها با کمک سپاه پاسداران و شخص قاسم سلیمانی در کشتار مردم این کشور دست داشت و در سرکوب قیام و جنبش مردم سوریه از سلاح‌های غیر متعارف از جمله بشکه‌های انفجاری تا گاز شیمیایی علیه مردم استفاده کرد.
بیشتر بخوانید
سرنگونی بشار اسد از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ بر سوریه حکومت کرد. حکومت خاندان اسد در آذر ۱۴۰۳ و در پی پیشروی نیروهای شورشی به سوی دمشق سرنگون شد. بشار اسد پس از سقوط حکومتش به همراه خانواده‌اش به مسکو گریخت.
لغو اعدام در لبنان
خبر دوم آن بود که لبنان به عنوان نخستین کشور خاورمیانه مجازات اعدام را لغو کرد.
براساس گزارش خبرگزاری های بین‌المللی پارلمان لبنان روز سه‌شنبه ۲۰ مرداد ماه ۱۴۰۵ مجازات اعدام را لغو کرد و این کشور را به نخستین کشور خاورمیانه بدل ساخت که به طور رسمی به این مجازات پایان می‌دهد.
لبنان از سال ۲۰۰۴ تاکنون هیچ حکم اعدامی را اجرا نکرده بود، اما صدور احکام اعدام همچنان ادامه داشت. سازمان عفو بین‌الملل می‌گوید تا ماه ژانویه دست‌کم ۸۵ نفر در لبنان در صف اعدام بودند.
عادل نصار، وزیر دادگستری لبنان، این تصمیم را «تاریخی» خواند و گفت وجود مجازات اعدام در گذشته مانع از آن می‌شد که برخی کشورهایی که این مجازات را لغو کرده‌اند، مظنونان را به لبنان مسترد کنند.
فرانسه نیز این تصمیم را «تاریخی و شجاعانه» توصیف کرد و اتحادیه اروپا گفت لبنان با این اقدام «نمونه‌ای قدرتمند» برای دیگر کشورهای خاورمیانه و فراتر از آن ایجاد کرده است.
باید یادآوری کرد که لغو مجازات اعدام در لبنان پس از سال‌ها کارزار فعالان و سازمان‌های حقوق بشری صورت گرفت. دیده‌بان حقوق بشر آن را «گامی بزرگ برای حقوق بشر» در لبنان دانست و عفو بین‌الملل نیز خواستار تبدیل همه احکام اعدام موجود به مجازات‌های دیگر و پیوستن لبنان به معاهده بین‌المللی مربوط به لغو اعدام شد.
تاثیر این دو رویداد تاریخی در ایران
محاکمه و صدور حکم برای بشار اسد نخستین مخاطبش را در تهران و در بین جنایتکاران حاکم بر ایران می‌یاید. سرنوشت بشار اسد نشان داد که دیکتاتور هرچه هم شقی و بی‌رحم باشد، اگر هم از حمایت دیکتاتور خونریز ولایت فقیه برخوردار باشد سرانجامی جز مرگ و نابودی ندارد. بنابراین برای مجتبی خامنه‌ای و دیگر جنایتکاران همراهش سرنوشت بشار اسد یک آینده در تقدیر است. البته این محاکمه و صدور حکم برای خانواده زندانیان و هزاران خانواده دادخواه ایرانی که در حاکمیت آخوندها فرزندان‌شان یا عزیزان شان را از دست دادند یک روزنه امید است و امید آنان به سرنوشت محتوم دیکتاتورها را بیشتر می سازد.
رژیم ایران به عنوان رکورددار اعدام در جهان طبعاً از لغو مجازات اعدام در لبنان استقبال نمی‌کند. کما اینکه در پارلمان لبنان از ۱۲۸ نماینده همه بجز بلوک حزب الله به آن رای مثبت دادند . تردیدی نیست که این فرایند تاثیر خود را بر دیگر کشورهای عربی و منطقه‌ای که تحت نام مذهب و اسلام هنوز اعدام را لغو نکردند خواهد گذاشت و جایگاه رژیم به عنوان رکورددار اعدام را باز هم برجسته‌تر خواهد ساخت.
لغو مجازات اعدام در لبنان یعنی در کشوری که رژیم هنوز به واسطه حضور حزب‌الله در آن کشور نفوذ زیادی دارد زنگ خطر بزرگی برای رژیم است و در عین حال برای مردم ایران که مطالبه لغو اعدام اکنون به خواسته ملی تبدیل شده یک خبر امیدوار کننده است. در واقع، چیزی که در حال از بین رفتن است فقط نفوذ منطقه‌ای رژیم ایران نیست؛ بلکه مدلی از استبداد است که رژیم ولایت فقیه سال‌ها از طریق سوریه و لبنان در منطقه نمایندگی می‌کرد.
بنابراین رژیم ایران همزمان با بن بست تاریخی‌اش در پاسخ به مطالبات جامعه ایران و مواجه بودن با یک جامعه خشمگین اکنون با تاثیرات تحولات منطقه‌ای نیز مواجه است که به صورت مستقیم بر سرنوشت و آینده دیکتاتوری آنان تاثیر می‌گذارد و زمینه را برای خیزش‌های بزرگتر فراهم می سازد.
منابع
- یورونیوز – ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، بشار اسد به صورت غیابی به اتهام «قتل، شکنجه و جنایت علیه بشریت» به اعدام محکوم شد
- رادیو فردا – ۲۰ مرداد ۱۴۰۵
- رویترز ۱۲ اوت ۲۰۲۶
