چاپ پول تلاش مذبوحانه برای رفع بدهی دولت به بانک مرکزی
مقامات دولت به طور متناوب ادعا میکنند که اقتصاد ایران علیرغم تحریم‌های بین المللی، افزایش سرسام آور قیمت‌ها، بیکاری بالا و غیره در وضعیت نسبتا خوبی است و مدعی هستند که مشکلات اقتصادی موجود به دلیل تحریم‌های آمریکا است.
اما مشکل اینجاست که هیچ یک از این ادعاها درست نیست.
نگاهی گذرا به داده‌ها نشان میدهد که دلیل اصلی بحران اقتصادی ناشی از سیاست‌های نادرست آخوندها و فساد نهادینه شده در حکومت ولی فقیه است.
سیاست چاپ پول بدون پشتوانه در دولت های مختلف به امری رایج تبدیل شده است.
چاپ پول بدون پشتوانه به مثابه یک راه حل کوتاه مدت برای بی‌کفایتی رژیم عمل کرده، بدبختی، تورم بیشتر، عدم تعادل عرضه و تقاضا، اختلال در واردات و صادرات و اقتصاد نابسامان و لنگ را به همراه دارد.
چاپ پول و افزایش نقدینگی وضعیت اقتصاد کشور را به سمت تورم هر چه بیشتر سوق میدهد و تورم باعث افزایش هزینه‌های جاری دولت میشود.
وقتی تولید نباشد و نقدینگی افزایش یابد رشد اقتصادی کشور منفی میشود. وقتی که تورم افزایش می‌یابد، دستمزد کارکنان باید افزایش یابد تا از کاهش قدرت خرید جلوگیری شود.
اما چون دولت بودجه کافی برای این کار ندارد، مجددا به چاپ اسکناس و پول روی می‌آورد و چرخه ذکر شده در بالا را تکرار میکند.
مدتهاست که اقتصاددانان تلاش میکنند تا به افکار عمومی بفهمانند که چاپ اسکناس و ایجاد تورم توسط بانک مرکزی مانند بیرون آوردن پول از جیب مردم است.
اما با وجود همه این هشدارها و تجربیات، دولت‌های پیشین و فعلی کماکان به چاپ پول برای پوشش کسری بودجه خود ادامه می‌دهند.
دروغگویی‌های دنبالدار ابراهیم رییسی
ابراهیم رئیسی استاد دروغ گفتن و وعده‌های توخالی است.
یکی از شعارهای اصلی وعده‌های انتخاباتی او، عدم استقراض از بانک مرکزی و پرهیز از مجبور کردن بانک مرکزی به چاپ اسکناس برای جبران کسری بودجه بود.
آخرین برنامه اقتصادی دولت که موجی از نگرانی گسترده شهروندان و انتقادات گسترده بسیاری از مسئولان و کارشناسان را به همراه داشته، افزایش ناگهانی قیمت نان و طرح سهمیه بندی آن بوده است که از اواسط اردیبهشت ماه ابلاغ شد.
عبدالناصر همتی، رئیس سابق بانک مرکزی ایران، اخیرا در گفتگویی به این موضوع اشاره کرده بود که دولت رئیسی در کمتر از یک سال از حکومت خود رکورد چاپ پول در کشور را به ثبت رسانده است.
این ادعای همتی در زمانی است که کمتر از یک سال از تشکیل دولت میگذرد و از سوی دیگر، رئیس کل سابق بانک مرکزی که اکنون چنین ادعایی را در مورد دولت مطرح میکند، خود مدت‌ها رکورد دار چاپ بدون پشتوانه پول در دولت حسن روحانی بود.
بیشتر بخوانید
در سال ۱۴۰۱ با چاپ اسکناس بدون پشتوانه چه اتفاقی خواهد افتاد؟
این همان خطری است که خیلی‌ها را نگران کرده است.
پول مؤلفه‌های مختلفی دارد که تغییرات ماهانه هر یک از این اجزا پیام جداگانه‌ای خواهد داشت.
در مقابل، با بررسی روند تغییرات مؤلفه‌های پایه پولی، می‌توان تصویر روشن‌تری از آنچه برای تأمین مالی دولت رخ داده به دست آورد.
در بین مؤلفه‌های مختلف پایه پولی، بیشترین حساسیت مربوط به بدهی دولت به بانک مرکزی است که به طور مستقیم میزان استقراض دولت را نشان میدهد.
روند رشد ماهانه این مؤلفه از پایه پولی در نیمه اول سال جاری حکایت از تغییر روند بدهی دولت به بانک مرکزی دارد.
این افزایش با سرعت کاهشی ادامه دارد تا اینکه از تیر تا مرداد دوباره افزایش پیدا کند، اما شتاب مطالبات بانک مرکزی از دولت از مرداد تا شهریور کاهش خواهد یافت.
اما سوال اینجاست که در ماه‌هایی که روند افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی کند شده و دولت از ضرر و زیان در جیب بانک مرکزی پرهیز کرده است، چگونه نیازهای خود را تامین کرده است؟
نگاهی به تغییرات میزان بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی از یک سو و روند بدهی دولت به سیستم بانکی از سوی دیگر پاسخی به این سوال است که بخشی از راز تامین مالی دولت را روشن میکند.
دولت برای تامین نیازهای مالی خود به سمت بانک‌های دیگر می‌رود و بانک مرکزی راه را برای خروج بانک‌ها از بانک مرکزی باز میگذارد و در واقع دولت از طریق بانک‌ها از بانک مرکزی استقراض میکند.
به این ترتیب رئیسی غرق در بی‌کفایتی خویش و وعده‌های پوچ در همه ابعاد اقتصادی، داخلی و بین المللی را نشان میدهد.
جعفرزاده، نماینده سابق مجلس، تصویری نسبتاً واقعی از این هرج و مرج ترسیم میکند: وی وضعیت تیم اقتصادی دولت را آشفته توصیف کرد و اختلاف نظر وزرای کابینه رئیسی را شدید دانست و می‌افزاید: نارضایتی رئیسی از وزرای کابینه‌اش شدید است. آنها مدعی‌اند که «تورم ۱۳ درصد کاهش یافته» در صورتیکه قیمت‌ها هر روز افزایش پیدا میکنند. آقایان نسبت به هفته گذشته چقدر خرید کرده‌اید؟ چرا به مردم دروغ میگوئید؟
جعفرزاده افزود: هیچ یک از وعده‌های رئیس جمهور محقق نشده است. مثلاً در مورد ساخت یک میلیون خانه در سال گفته میشود که «هزینه ساخت و ساز گران است و زمین نداریم، آقای رئیسی باید تصمیم بگیرد و در راس برنامه سازمان بودجه، وزارت اقتصاد و کار تغییراتی ایجاد کند. وضعیت به قدری خراب است که حتی مردم توان خرید نان را هم ندارند.»
آینده برای مردم ایران همچون روز روشن است
برای کالبد شکافی بیشتر وضعیت اسفبار اقتصاد ایران تحت سیاست‌های مخرب آخوندها که منجر به فلاکت عظیم برای شهروندان عادی شده است، شاید نیازی به افزودن چیزهای زیادی به موارد فوق نباشد.
اما هر داستانی دو وجه دارد و داستان جامعه ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست.
یک طرف واقعیت غم انگیز و دردناک اکثریت جمعیتی که زیر چنگال یک رژیم وحشی و ناتوان در حال له شدن هستند، و طرف دیگر تلاشی باشکوه، امیدوار کننده و تزلزل ناپذیر برای ایران آزاد و دموکراتیک را به تصویر میکشد. تاریخ به ما میگوید که طرف دوم در نهایت برنده خواهد بود.
ح. بیضایی
