برجام اروپایی برای نظام رویایی بی سرانجام است. آنچنان که ظریف در مصاحبه اخیرش گفته است، اروپا تاکنون حاضر به هزینه کردن در رابطه با برجام نشده است.
خروج آمریکا و انتظار از اروپا
پس از خروج آمریکا از برجام به تاریخ ۱۸ اردیبهشت، طرف‌های اروپایی اعلام کردند که در برجام باقی خواهند ماند. پیش از این تاریخ نیز آنها نهایت سعی خود را برای نگهداشتن آمریکا در برجام انجام داده بودند، با این وجود رئیس جمهور آمریکا همانطور که وعده داده بود برجام را ترک کرد.
به اعتقاد رئیس جمهور آمریکا، برجام مجهز نشدن نظام ایران به سلاح اتمی را تضمین نکرده است و از دیگر سو باعث تغییر رفتار آن نشده است. این نظام پس از برجام به گسترش دخالت‌هایش در منطقه ادامه داد و بر فعالیت‌های موشکی‌اش افزود.
هرچند در غیاب آمریکا، برجام طرف اصلی خود را از دست داد و برگ برنده نظام یعنی توافق با خود «کدخدا» از دست رفت با این وجود روحانی و خامنه‌ای چشم انتظار امتیازاتی از طرف اروپایی‌ها باقی ماندند. خامنه‌ای پس از خروج آمریکا از برجام، از اروپا خواست که فروش نفت ایران و بازگشت پول نفت فروخته شده را تضمین کند. [خامنه‌ای در پاسخ به پومپئو چه گفت؟]
روند مذاکرات نظام با اروپایی‌ها با وجود تبلیغات بسیاری که از جانب هر دو طرف صورت گرفت به نظر نمی‌رسد راه به جایی برده باشد. اروپا با وجود تاکید مستمر بر حفظ برجام اما به طور مستمر نگرانی‌اش از دخالت‌های نظام در منطقه و فعالیت‌های موشکی آنرا ابراز کرده است. اخیرا صدراعظم آلمان در یک کنفرانس مطبوعاتی با رئیس جمهور روسیه در برلین، نگرانی خود از برنامه موشکی و دخالت‌های نظام ایران در یمن را ابراز کرد. [مجاهدین ۲۸ مرداد ۹۷]
افزون بر این، رهبران اروپایی بارها تاکید کرده‌اند که نمی‌توانند شرکت‌های اروپایی را وادار به ماندن در ایران بکنند. [به‌عنوان نمونه: شرکت‌های اروپایی که با نظام ایران کار می‌کنند در برابر تحریم‌ها مصون نیستند] موج خروج شرکت‌های اروپایی از ایران مهمترین دلیل ناتوانی رهبران سیاسی اروپا در این رابطه است. [به‌عنوان نمونه: شرکت‌های متوسط اروپایی در مسیر خروج از ایران؛ حرکت مرکل در زمین آمریکا]
با این همه فراتر از هرچیز آنچه برای نظام مهم است امکان فروش نفت و امکان دریافت نفت فروخته شده است. این ضرورت وقتی بیشتر خود را نشان می‌دهد که از آبان امسال تحریم‌های نفتی آمریکا آغاز خواهد شد و آنچنان که برایان هوک رئیس کار گروه ویژه ایران در وزارت خارجه آمریکا تاکید کرد، آمریکا می‌خواهد تا آبان‌ماه واردات نفت از ایران را برای تمامی کشورها به صفر برساند. [بااقتصاد ۲۷ مرداد ۹۷]
آبی گرم نخواهد شد
در چنین شرایطی اضطرار و البته اضطراب در بالاترین لایه‌های خلافت اسلامی! خود را ظاهر می‌کند. بدون فروش نفت پولی در جیب سپاه نخواهد بود و بدون پول نه می‌توان جنگ در سوریه، عراق و یمن را به پیش برد و نه می‌توان بخش‌هایی از لبنان را در سیطره خود باقی نگه داشت. اما مهمتر از آنها، نمی‌توان هزینه‌های لازم برای تداوم سرکوب در داخل کشور را فراهم کرد.
شکست برجام اروپایی برای نظام دقیقا به مفهوم عدم امکان فروش نفت و عدم امکان بازگرداندن پول آن در رابطه با اروپایی‌هاست. اکنون سخنگویان و مقامات نظام به تدریج به این واقعیت اذعان می‌کنند که برجام با اروپایی‌های به پایان خود رسیده است.
ظریف در مصاحبه‌ای که باشگاه خبرنگاران جوان در ۲۸ مرداد آنرا منتشر کرده است می‌گوید: «از نگاه ما» «اقدامات» اروپا در رابطه با حذف برجام «بیش از آنکه اقدام عملیاتی باشد اعلام موضع است، هر چند آنها حرکت رو به جلو داشته‌اند اما اعتقاد ما این است که اروپا هنوز برای هزینه کردن آماده نشده است.»
اروپا در صورتی می‌تواند برای «هزینه کردن آماده» شود که با وجود تحریم نفتی آمریکا که از آبان‌ماه آغاز می‌شود امکان فروش نفت و دسترسی نظام ایران به پول نفت فروخته شده را فراهم کند. آیا چنین چیزی امکان پذیر است؟ اظهارات ظریف نشان می‌دهد که هنوز این مهم حاصل نشده است. در این صورت می‌توان از شکست کامل برجام اروپایی سخن گفت. [باشگاه خبرنگاران جوان ۲۸ مرداد ۹۷]
در همین زمینه:
شکست سفر ظریف به وین؛ این‌بار نظام از بحران عبور نخواهد کرد
دستاورد اقتصادی سفر روحانی به اروپا؛ آنچه می‌یافت نشود
رمزگشایی از نخستین نشست برجام در پسابرجام؛ دو خواسته‌ی اصلی نظام
