ادبیات چیست؟
ادبیات، آینهای است که خودم، دیگری و دیگران و جهان را در آن تماشا میکنم و گاهی آن را به زبان می آورم و یا از زبان دوستم می شنوم. در واقع، ادبیات، هنر استفادهی خلاقانه از زبان است تا تجربهها، احساسات، افکار و داستانهای ما را در قالب شعر، رمان ، نمایشنامه و … ثبت کند.
ادبیات به ما کمک میکند تا دنیاهای جدید را کشف کنیم و زندگیها و دیدگاههای متفاوتی را بشناسیم؛ این هنر، پلی است برای ارتباط عمیقتر با خودمان و دیگران، که قرنها از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است.
ادبیات چیزی نیست که فقط در کتابها خوانده شود.سالها پیش از آنکه این واژه را شنیده باشیم، در زندگیمان حضور دارد:در لالایی مادر، در اولین قصهای که پدر برایمان گفت،در شعری که بیآنکه بخواهیم زیر لب زمزمهاش کردیم…
ادبیات دنیایی است که در آن کلمهها تبدیل میشوند به صدا، رنگ، حس،و هر کسی میتواند از راه خودش وارد آن شود؛یکی با شعری از حافظ،یکی با داستانی از هدایت،یکی با رمانی معاصر یا حتی یک ترانه.
در ادبیات قرار نیست چیزی را «حفظ» کنیم یا حتماً مفهومی پیچیده را بفهمیم.
اصلِ ماجرا لذت بردن از حضور یک دوست است:
لذت تصویرهای ذهنی،
لذت همراه شدن با یک شخصیت،
لذت دیدن خودمان در آینهای که نویسنده جلویمان میگیرد.

نوعی گفتگو با جهان
وقتی بهتدریج با آثار بیشتری آشنا میشویم،میفهمیم ادبیات فقط روایت و شعر نیست؛نوعی گفتوگو با جهان است. هر متن دست ما را میگیرد و به جهانی میبرد که شاید هرگز در زندگی واقعی تجربهاش نکنیم:
دنیای قهرمانهای شاهنامه،
دنیای عاشقان غزل،
دنیای تنهایی «بوف کور»،
یا حتی دنیای ساده و روزمره یک رمان معاصر و…
بعدا و کمکم یاد میگیریم که هر متن، هر شعر، هر داستان، هر گفتگو و حتی هر واژه، چندین راه برای خواندهشدن دارد.گاهی فرم و موسیقی کلمات ما را جذب میکند،گاهی معنایی پنهان،گاهی احساسی مبهم که نمیتوانیم وصفش کنیم…
همین جادوی ادبیات است:
هر کس میتواند از زاویه خودش آن را ببیند و هر بار که برمیگردیم، چیز تازهای کشف میکنیم.
ادبیات نه یک درس است و نه یک امتحان.
یک سفر است-سفری که راهنمایش تخیل ماست و مقصدش فهم عمیقترِ خود، دیگران و جهان.
اگر با قلبی آرام و چشمی کنجکاو وارد این سفر شوی، ادبیات یکی از صمیمیترین دوستانت خواهد شد؛
دوستی که در سختیها تسلایت میدهد، در شادیها شریک توست،و همیشه چیزی تازه برای گفتن دارد.
از ایستگاه بعدی راهمان را ادامه می دهیم…
به قلم ؛ شایان اردیبهشت







