رسانههای حکومتی در ایران روز سهشنبه ۲۸مهرماه اعلام کردند که محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ، در دیدار با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان اعلام کرد که حتی ذرهای از مواد هستهای غنیشده ایران از کشور خارج نخواهد شد.
او همچنین ازسرگیری مذاکرات با آمریکا را به تحقق شروط تهران و اعتمادسازی واشینگتن مشروط کرد. این مواضع در شرایطی مطرح میشود که تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از بازگشت جنگ ادامه دارد.سوال این است که آیا رضایی واقعاً دست رد به سینه میانجی پاکستانی زده یا رژیم ایران در حال پیشبرد بازی دوگانهای جنگ و مذاکره است؟
اصرار بر شروط حداکثری
رضایی روز سهشنبه، ۲۸ مهر، در دیدار با عاصم منیر تأکید کرد: «حتی ذرهای از مواد هستهای غنیشده از ایران خارج نخواهد شد» و این ذخایر را سرمایه ملی خواند. او همچنین مدعی شد تا زمانی که آمریکا اعتمادسازی نکند و شروط تهران را نپذیرد، مذاکرهای در کار نخواهد بود.
این اظهارات در حالی بیان میشود که سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد، از موضوعات اصلی اختلاف تهران و واشینگتن است. گزارشهایی نیز درباره پیشنهادهای احتمالی برای بازرسی از تأسیسات هستهای، آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران و تعیین تکلیف این ذخایر منتشر شده است؛ پیشنهادهایی که هنوز بهطور رسمی تأیید نشدهاند.
در همین زمینه
توافقنامه اسلامآباد؛ حسرت به دلی جدید باندهای قدرت!
پیام واحد یا اختلاف در پشت پرده؟
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس رژیم ایران، نیز در دیدار جداگانه با عاصم منیر اعلام کرد که تهران حرف جدیدی برای ارائه به آمریکا ندارد. قالیباف هم تاکید کرد که واشینگتن باید شروط هفتگانه ایران را اجرا کند.
همزمان، علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح رژیم، درباره پیامدهای حمله نظامی مجدد هشدار داد و از آمادگی نیروهای مسلح برای پاسخ به چنین حملهای سخن گفت.
مجموع این مواضع نشان میدهد که تهران از یک سو در علن بر شروط حداکثری و آمادگی نظامی تأکید میکند و از سوی دیگر از میانجیهای مختلف درخواست میکند که برای میانجیگری به تهران بروند!
بازی دوگانه میان جنگ و مذاکره
واقعیت این است که رژیم ایران با معضلی راهبردی روبهروست: از یک طرف، جنگ مجدد میتواند هزینههای سنگینی نظامی، اقتصادی و سیاسی به آن تحمیل کند. از طرف دیگر، پذیرش محدودیتهای هستهای و عقبنشینی از شروط اعلامشده ممکن است در داخل ساختار قدرت بهعنوان شکست و عقبنشینی تعبیر شود. مسیری که به قیام و خیزش عمومی راه میبرد.
به همین دلیل، تهران میکوشد همزمان دو پیام متضاد را منتقل کند: در عرصه علنی، نمایش قدرت و پافشاری بر خطوط قرمز؛ در عرصه دیپلماسی، باز نگه داشتن امکان توافق برای جلوگیری از تشدید بحران.
در نتیجه، پرسش اصلی فقط این نیست که آیا محسن رضایی دست رد به سینه عاصم منیر زده است؛ مسئله این است که آیا رژیم ایران میتواند بدون عقبنشینی از مواضع حداکثری خود، مانع بازگشت جنگ شود؟ سیاست کنونی تهران بیش از آنکه نشاندهنده راهبردی باثبات باشد، از تلاش برای گریز همزمان از دو خطر حکایت دارد: ترس از هزینههای جنگ و نگرانی از پیامدهای سیاسی مذاکره.







