کشفی که معادلات را به‌هم ریخت. یافتن جمجمه یک میلیون ساله در چین، نگاه دانشمندان به تاریخ تکامل انسان را زیر و رو کرده است. این خبر که در نشریه معتبر ساینس منتشر شد، موجی از شگفتی و بحث را میان پژوهشگران برانگیخت. تیمی از دانشگاه فودان چین و موزه تاریخ طبیعی بریتانیا در این کشف نقش اصلی را داشتند.
انسان خردمند؛ قدیمی‌تر از تصور پیشین
بر اساس یافته جمجمه یک میلیون ساله، انسان خردمند (Homo sapiens) احتمالا دست‌کم نیم‌میلیون سال زودتر از آنچه تاکنون باور داشتیم شکل گرفته است. این یعنی گونه ما نه‌تنها قدمت بیشتری دارد، بلکه برای مدتی طولانی‌تر در کنار خویشاوندانی چون نئاندرتال‌ها زندگی کرده است.
شک و تردیدها همچنان پابرجاست
البته همه کارشناسان قانع نشده‌اند. برخی معتقدند این نتیجه‌گیری‌ها جذاب و محتمل است، اما هنوز نمی‌توان آن‌ها را قطعی دانست. اختلاف‌نظر در مورد زمان ظهور انسان، موضوعی قدیمی و پرچالش در میان دانشمندان است.
واکنش پژوهشگران
پروفسور شیجون نی از دانشگاه فودان، یکی از سرپرستان تحقیق، در مورد جمجمه یک میلیون ساله می‌گوید: «وقتی برای نخستین بار نتایج را دیدیم، باورش سخت بود. چطور ممکن است این‌قدر به گذشته برگردد؟ اما بارها آزمایش کردیم، روش‌های مختلف را سنجیدیم و حالا از صحت نتیجه مطمئن هستیم. هیجان‌انگیز است».
در همین زمینه
کشف نشانه‌های احتمالی حیات در سیاره K2-18b
جمجمه‌ای به نام «یونیسان۲»
جمجمه یک میلیون ساله که یونیسان۲ نام گرفته، در استان هوبی در مرکز چین پیدا شد. در ابتدا تصور می‌شد این فسیل به انسان راست‌قامت تعلق دارد؛ اجدادی که حدود یک میلیون سال پیش می‌زیستند و سرانجام ۶۰۰هزار سال قبل به دو شاخه اصلی تقسیم شدند: نئاندرتال‌ها و انسان خردمند. اما بررسی‌های دقیق‌تر نشان داد این فرضیه درست نیست.
راز جمجمه یک میلیون ساله ناشناخته
اکنون پژوهشگران باور دارند یونیسان۲ به گونه‌ای موسوم به هومو لانگی تعلق دارد؛ گونه‌ای خواهرخوانده با تکاملی هم‌سطح نئاندرتال‌ها و انسان خردمند. شواهد ژنتیکی نیز این هم‌زیستی را تأیید می‌کند. اگر این نتیجه درست باشد، احتمال وجود نسخه‌های اولیه نئاندرتال‌ها و حتی انسان خردمند، یک میلیون سال پیش بسیار بیشتر می‌شود.
بازنویسی تاریخ انسان
پروفسور کریس استرینگر از موزه تاریخ طبیعی بریتانیا می‌گوید:«به احتمال زیاد، فسیل‌های بسیار قدیمی‌تر از انسان خردمند در جایی روی زمین وجود دارند، فقط هنوز پیدایشان نکرده‌ایم».
این کشف، اگر تأیید شود، خط زمان تکامل انسان‌های بزرگ‌مغز را دست‌کم نیم میلیون سال عقب می‌برد و شاید بخشی تازه و هیجان‌انگیز از داستان پیدایش ما را بازگو کند.
