این گزارش به بررسی وضعیت دشوار و اعتراضات مستمر کشاورزان شرق اصفهان می‌پردازد که به‌دلیل عدم دریافت حق‌آبه‌ی قانونی خود، در معرض بحران شدید بی‌آبی قرار گرفته‌اند.کشاورزان شرق اصفهان اکنون چهل و یک روز است که در فلکه خوراسگان با تراکتورهای خود به تحصن و اعتراض پرداخته‌اند. این کشاورزان خواستار بازگشایی زاینده‌رود و تأمین حق‌آبه خود هستند که با توجه به قوانین جاری، حقی قانونی و غیرقابل انکار محسوب می‌شود.
اعتراض شبانه روزی کشاورزان
آن‌ها طی توافقی با استانداری، میلیون‌ها مترمکعب آب را ذخیره کردند تا در فصل گرما از این آب برای آبیاری باغات و مزارع خود استفاده کنند. اما اکنون، استانداری و دیگر نهادهای حکومتی از اعطای این حق‌آبه به کشاورزان خودداری می‌کنند. این وضعیت باعث شده که کشاورزان ناچار به ادامه اعتراضات شبانه‌روزی خود شوند. علیرغم تلاش‌های پیگیرانه این زحمت‌کشان، حکومت ایران تاکنون هیچ پاسخی به درخواست‌های آن‌ها نداده است. در این میان، محصولات کشاورزی آنان به دلیل بی‌آبی در حال خشک شدن و از بین رفتن است. این مسئله فشار اقتصادی و روانی بسیاری را بر این قشر زحمت‌کش وارد کرده است.کشاورزان شرق اصفهان هم‌چنان در انتظار پاسخی از سوی کارگزاران دروغگوی حکومتی هستند که تاکنون بی‌جواب مانده است.
چالش معیشتی کشاورزان شرق اصفهان در پی بحران بی‌آبی
اعتراضات کشاورزان شرق اصفهان که بیش از یک دهه است ادامه دارد، به یکی از مهم‌ترین مسائل اجتماعی و اقتصادی این منطقه تبدیل شده است. این اعتراضات، که هر سال تکرار می‌شوند، از کجا نشأت می‌گیرند؟ ریشه اصلی این مسئله به زاینده‌رود، رودی که زمانی منشأ تجمع انسان‌ها و شکل‌گیری تمدن در این منطقه بوده، بازمی‌گردد. اما اکنون، آب همان رود دیگر در دسترس مردمان این منطقه نیست.
در همین زمینه
زاینده رود مادر تمدن در شرق اصفهان
بر اساس پژوهش‌های باستان‌شناسی و تاریخی، زاینده‌رود مادر تمدن در شرق اصفهان بوده و اولین تمدنی که در این منطقه شکل گرفته، شهر ورزنه بوده است. یافته‌های اخیر باستان‌شناسی نشان می‌دهند که سکونت در این منطقه به حدود پنج هزار سال پیش بازمی‌گردد. همان رودی که مردم را در اینجا ساکن کرده است، اکنون خشک شده و به تبع آن، همه جنبه‌های زندگی مردم نیز تحت تأثیر قرار گرفته است.
در طول این زمان طولانی که محدودیت‌های آبی در منطقه ایجاد شده، هیچ دولتی به فکر تأمین معیشت جایگزین برای مردم نبوده و روز به روز شرایط زندگی برای آنان بدتر شده است. از میان ساکنان ۳۰هزار نفری بخش ورزنه، بیش از ۹۰درصد آنان به کشاورزی و مشاغل مرتبط با آن مانند دامداری، حمل محصولات و کارگری در زمین‌های کشاورزی وابسته بودند. اما در سال‌های اخیر، بسیاری از آنان بیکار شده‌اند.
زاینده‌رود که حتی بعد از ساخت سد درودزن در سال ۱۳۴۸ نیز جریان داشت، اکنون به‌دلیل تغییرات اقلیمی و مدیریت نادرست منابع آبی، تنها به‌طور مقطعی در دسترس مردم منطقه قرار می‌گیرد. توسعه شهرها و انتقال آب بین حوزه‌ای باعث شده است که کشاورزی دیگر اولویت نباشد و آب شرب و حق‌آبه صنعت در رأس اهمیت قرار گیرد.
چالش بی‌آبی به بحران سیاسی و امنیتی تبدیل می‌شود
با توجه به این که معیشت کشاورزان شرق اصفهان به‌شدت تحت تأثیر بحران آب قرار گرفته است، طبیعی است که این موضوع به یک چالش اجتماعی و در ادامه به یک بحران سیاسی و امنیتی تبدیل شود. به‌ویژه زمانی که آب انتقالی به یزد حتی صرف نیاز آشامیدنی مردم آن استان نمی‌شود و لابی قوی صنعت باعث شده است که آب به این بخش تعلق بگیرد. به عبارت دیگر، درآمد صنایع بسیار بیشتر از حوزه کشاورزی است و همین امر باعث شده تا تبعات اجتماعی این وضعیت نادیده گرفته شود.
در نتیجه، بحران آب در منطقه ورزنه به بدترین حالت خود رسیده است. هیچ‌یک از دولت‌های پیشین نیز برنامه‌ریزی و اقدام اساسی برای تأمین معیشت جایگزین مردم انجام نداده‌اند. تنها کمک‌های مالی محدودی به صورت دوره‌ای به آن‌ها پرداخت می‌شود که شاید کفاف زندگی یک ماه برخی از خانواده‌ها را بدهد. سالمندانی که سال‌ها تنها به کشاورزی مشغول بودند، اکنون نه توان انجام کار دیگری را دارند و نه امکان مهاجرت. زندگی این افراد به یارانه‌های ناچیز وابسته است. از سوی دیگر، باید برای اشتغال جوانان و زنان منطقه تدابیری اندیشیده شود. تدبیری که تغییر بنیادین را به همراه داشته باشد و خلع ید از حکومتی که سازنده این بحران‌ها برای مردم کشاورز این منطقه می‌باشد.
