یلدایی که دیگر یلدا نیست
بعد از گرانی بنزین و با وجود تورم سرسام‌آور قبل و بعد از گرانی بنزین و در آستانه شب یلدا، خانواده‌های ایرانی برای اندک خرید جهت برگزاری این مراسم سنتی دچار مضیقه‌های جدی هستند.
به یلدا چیزی نمانده است. تا بوده یلدا همیشه یادآوری خاطرات و دورهمی خانواده‌های ایرانی بوده است. اما در آستانه یلدای امسال خبری از جوش و خروش و جنب و جوش در بین ایرانیان نیست. بازار خرید و فروش برای شب چله کساد است. غمی آشکار در چهره مردمان این سرزمین دیده می‌شود. تورم آنچنان سیاهی خود را بر چهره شهرها گسترده است که شادی را از چهره‌های مردمانش برده است. علاوه بر تورم افسار گسیخته، گرانی ۲۰۰درصدی بنزین که منجر به گرانی سرسام‌آور افزون کالاهای دیگر شد رمقی برای خانواده‌ها برای اندیشیدن به شب یلدا نگذاشته است.
پیش از گرانی بنزین کشور شاهد تورم بیش از ۴۰ درصد بوده است. بنابر اعلام مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه مهر ماه امسال برای خانوارهای کشور ۴۲ درصد و برای آبان ۴۱.۲ درصد اعلام شده بود.
برای تعیین نرخ تورم آبان فقط برای ۴ روز انتهای آبان‌ماه قیمت جدید بنزین محاسبه شده است اما با این حال در گروه عمده کالاهای غیرخوراکی و خدمات، گروه حمل‌ونقل شخصی (بنزین و انواع خودروی سواری) بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند. اما در آمار تورم ماه آینده که در تمام روزهای ماه، بنزین با نرخ جدید محاسبه خواهد شد، احتمالاً شاهد رشد بیشتری در تورم گروه غیرکالایی خواهیم بود.
نرخ تورم در آذرماه ۹۸ هنوز از سوی منابع رسمی اعلام نشده است.
فرامرز توفیقی، رئیس کارگروه مزد کانون عالی شوراهای کار، اخیرا اعلام کرده است که «افزایش قیمت بنزین تأثیری ۱۲ تا ۱۸.۳ درصدی بر افزایش قیمت کالاها و خدمات داشته است.» توفیقی پیش از نیز گفته بود «هم‌اکنون حداقل دستمزد کارگران کفاف یک سوم مخارج خانوار را نیز نمی‌دهد.»
اظهارات توفیقی در حالی است که بسیاری از کالاهای ضروری خانوار از جمله گروه سبزیجات و میوه‌ها و همچنین نان و اقلام سبوس‌دار، گرانی چند ده درصدی را تجربه کردند.
همچنین کاهش سهمیه بنزین ناشی از سهمیه‌بندی آن، منجر به خرید بنزین با قیمت آزاد از سوی بخش حمل و نقل شده است. به نحوی که بعد از افزایش قیمت بنزین، افزایش کرایه حمل و نقل بار ناشی از افزایش قیمت بنزین، در میدان مرکزی میوه و تره بار تهران باعث افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی برخی اقلام میوه و صیفی شد.
با این اوصاف وضع عمومی قشر کارگر نایی برای نفس کشیدن ندارد و در آستانه یلدا نیز مخارج آن بر دوش این قشر سنگینی مضاعف خواهد کرد.
خبرگزاری ایلنا با انتشار گزارشی اعلام کرده است: «هزینه سفره شب یلدا برای یک جمع ۶ تا هشت نفری به نیم میلیون تومان بالغ می‌شود، به عبارتی اگر کارگری بخواهد سفره معمولی شب یلدا باز کند، باید یک چهارم حقوق خود را کنار بگذارد.»
توفیقی در زمینه کاهش قدرت خرید کارگران در سال ۹۸ می‌گوید: «پس از افزایش دستمزد ۹۸، در ابتدای سال دستمزد حدود ۴۵ درصد از هزینه خانوار را پوشش می‌داد، اما از ابتدای امسال قدرت خرید به تدریج کاهش یافت، طوری‌که تا پیش از تصمیم دولت برای افزایش قیمت بنزین، سهم دستمزد از پوشش هزینه‌های زندگی به ۳۲ تا ۳۳ درصد رسید و عملاً هزینه‌های ماهیانه ۳ برابر درآمد شد.»
گرانی کالاهای مربوط به شب یلدا فقط شامل پایتخت نمی‌شود و شهرهای دیگر کشور نیز از هزینه‌های کمرشکن شب یلدا نالانند.
بنا بر گزارشی که ایرنا منتشر کرده است «میانگین قیمت هر کیلوگرم انار در میادین میوه و تره‌بار شهرداری ۱۷۵۰ تومان و در میوه‌فروشی‌های سطح شهر، حدود ۱۵۰۰ تومان نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. میانگین افزایش قیمت هر کیلوگرم هندوانه در میادین شهرداری ۵۲۰ تومان و در میوه‌فروشی‌های سطح شهر، حدود ۱۳۰۰ تومان افزایش داشته است. قیمت هر کیلوگرم شیرینیِ تر ۹۰۰۰ تومان، شیرینی دانمارکی ۷۰۰۰ تومان، زبان و پاپیون ۶۵۰۰ تومان و کیک یزدی حدود ۷۰۰۰ تومان نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.»
اما نکنه قابل توجهی که نباید از آن غفلت کرد این است که سران، عوامل و رسانه‌های حکومت همواره بر آنند تا گرانی مربوط به کالاها در شب یلدا را بر گردن عرضه‌کنندگان آن بیندازند و داعیه برخورد با متخلف را دارند اما از تورم روزافزون و ناکارآمدی و بی‌کفایتی حکومت هیچ سخنی بر زبان نمی‌رانند.
