گرانی برنج در ایران مشکلات زیادی را برای مردم ایجاد کرده است. گرانی برنج محصول سیاست‌هایی است که توسط باندهای مافیایی حکومتی اعمال می‌شود. در این رابطه رسانه حکومتی آرمان ملی در تاریخ ۳۰مهر گزارشی از گرانی برنج را منتشر کرده است و می‌نویسد: «طی یک ماه گذشته، قیمت برنج خارجی در بازار ایران به طور چشمگیری افزایش یافته است. بنا به گزارش‌ها، قیمت این کالای اساسی از ۳۵هزار تومان به ۵۵هزار تومان رسیده و حتی در برخی مناطق، پس از اعلام ممنوعیت واردات، قیمت برنج به ۷۵هزار تومان برای هر کیلو رسیده است».
این گرانی‌ها، زندگی روزمره خانواده‌های ایرانی را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده و بسیاری از اقشار کم‌درآمد را دچار مشکل کرده است. در شرایطی که برنج یکی از اصلی‌ترین مواد غذایی سفره‌های ایرانی است، هم اکنون گرانی برنج بار سنگینی را به‌دوش مردم گذاشته است.
عدم تعادل عرضه و تقاضا و فساد دلایل اصلی گرانی برنج
کارشناسان اقتصادی دلیل اصلی این افزایش قیمت را عدم تعادل میان عرضه و تقاضا در بازار برنج می‌دانند. به گفته‌ی رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی: «کاهش واردات برنج و کمبود عرضه باعث افزایش قیمت‌ها شده است». او تأکید می‌کند که «واردات محدود و عدم ترخیص به موقع محموله‌های برنج از گمرک، عامل اصلی این نوسانات قیمت و گرانی برنج است». کنگری اشاره می‌کند که «قیمت برنج پاکستانی از ۳۷هزار تومان به ۵۵هزار تومان و برنج هندی از ۴۵هزار تومان به ۷۰هزار تومان رسیده است».
با کاهش عرضه برنج خارجی در بازار، تقاضا برای برنج داخلی افزایش یافته و این امر باعث برهم خوردن تعادل بازار و ایجاد التهاب‌های بیشتر شده است. این التهاب ساخته باندهای فاسد حکومتی است که کنترل بازار را در دست دارند.
سوءاستفاده از ممنوعیت واردات توسط دلالان حکومتی، بازار سیاه و گرانی بیشتر
یکی از مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده گرانی برنج، سوءاستفاده برخی دلالان از ممنوعیت واردات است. به گفته کارشناسان، این افراد با ایجاد بازار سیاه و کاهش عمدی عرضه، قیمت‌ها را در بازار آزاد افزایش داده‌اند. کامران اسکندری، کارشناس اقتصادی، معتقد است: «محدودیت‌های واردات برنج به‌دلیل مشکلات ارزی و تحریم‌ها باعث شده که دلالان با انحصار در واردات، به‌راحتی قیمت‌ها را کنترل و افزایش دهند». این دلالان اشخاصی هستند که وابسته به باندهای قدرت در حکومت خامنه‌ای هستند. آن‌ها برای منافع و سود بیشتر قیمت‌ها را به‌دست گرفته‌اند. این امر باعث شده که گرانی برنج در بازار طعم تلخ خود را در کام مردم بریزد.
این روند به‌ویژه در مناطق محروم کشور بیشتر احساس می‌شود. خانواده‌هایی که توانایی خرید برنج با قیمت بالا را ندارند، با مشکلات جدی مواجه شده‌اند. این وضعیت نشان‌دهنده تاثیرات مخرب انحصارطلبی و سوءمدیریت بر معیشت مردم است.
کیفیت پایین‌تر، قیمت بالاتر: چالش‌های اقشار کم‌درآمد
برنج خارجی به‌دلیل قیمت کمتر و در مواردی کیفیت پایین‌تر، برای اقشار کم‌درآمد انتخاب مناسب‌تری بوده است. اما افزایش بی‌رویه قیمت این محصول باعث شده که حتی این افراد نیز توان خرید خود را از دست بدهند. به گفته نسیم زمانی، کارشناس اقتصادی: «با وجود ورود حدود صد هزار تن برنج خارجی به مبادی کشور پیش از مردادماه، به‌دلیل ممنوعیت فصلی واردات و تأخیر در ترخیص این محموله‌ها، بازار با کمبود شدید مواجه شده است».
چه کسی این محدودیت‌ها را ایجاد می‌کند؟ حکومت یا باندهای همدست حکومت برای این‌که جیب مردم فقر زده را هرچه بیشتر خالی کنند. این محدودیت‌ها منجر به آن شده که قیمت برنج خارجی با وجود ثابت ماندن نرخ ارز ترجیحی و قیمت جهانی برنج، حدود ۵۰درصد افزایش پیدا کند. این افزایش قیمت فشار مضاعفی بر گروه‌های کمتر برخوردار جامعه وارد کرده و شرایط اقتصادی آنان را بحرانی‌تر کرده است.
در همین زمینه
گران فروشی برنج توسط دولت، گرانی سرسام آور گوشت و گرسنگی مردم! + فیلم
افزایش مصرف برنج خارجی، چرا مردم به این محصول روی آورده‌اند؟
برنج وارداتی به‌دلایلی هم‌چون خوش‌پخت بودن و قیمت کمتر نسبت به برنج داخلی، همواره مورد استقبال بخش بزرگی از مردم ایران بوده است. بر اساس گزارش‌های مرکز آمار: «مصرف سرانه برنج وارداتی در مناطق شهری ۵۸درصد و در مناطق روستایی ۷۰درصد است». با این حال، با گرانی برنج خارجی و کاهش عرضه آن، بسیاری از مردم مجبور شده‌اند به برنج داخلی روی بیاورند که آن‌هم به‌دلیل افزایش تقاضا، با گرانی مواجه شده است.
فساد و ضعف مدیریت، عامل اصلی بحران بازار برنج
به نظر می‌رسد که اصلی‌ترین دلیل مشکلات فعلی بازار برنج، فساد و چپاول و ضعف مدیریت و برنامه‌ریزی است. وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) هشدار داده که «ممکن است این بحران در ماه‌های آینده تشدید شود». با توجه به عدم ترخیص به موقع برنج‌های وارداتی و تصمیمات ناهماهنگ دولت در خصوص واردات، مشخص است که بی‌برنامگی و فساد و غارت و چپاول و دست‌باز باندهای مافیایی و دلالان باعث این چالش‌ها شده است.
به‌طور کلی، مشکل اصلی در بازار برنج، سوءمدیریت و فساد ساختاری در نظام توزیع و واردات است. سیاست‌های نادرست دولت و نفوذ دلالان و انحصارطلبان در بازار، منجر به بحران گرانی برنج شده و فشار اقتصادی بیشتری بر مردم وارد کرده است.
نتیجه این‌که با حکومتی که بر غارت و چپاول امورات را پیش می‌برد هرگز مردم ایران شرایط بهبود و مناسب در معیشت‌شان را تجربه نخواهند کرد و هر روز فشارهای بیشتری را باید تحمل کنند. این فشارها مسیر رادیکالیزم انقلابی را در خواهد نوردید و منجر به خیزش‌ها و قیام‌ها علیه گرانی و دزدی و غارت حکومت و باندهای وابسته به آن خواهد شد. تنها مردم ایران در صورتی طعم تلخ گرانی را حس نخواهند کرد که ریشه این بحران که حکومت ولایت فقیه است را از خاک ایران زمین کنده و بسوزانند.
