گورستان خاوران اکنون نام شناخته شده ای برای همه مردم ایران است. گورستان خاوران در جریان جنبش دادخواهی به نامی پر آوازه تبدیل شد. خاوران اکنون یکی از اسناد ارزشمند اثبات کننده نسل کشی و قتل‌عام زندانیان سیاسی است که همه ما برای حفظ آن مسئول هستیم.
گلزار خاوران در ۱۵ کیلومتری شرق تهران، آرامگاه جمع زیادی از شهیدان راه آزادی از جمله قتل‌عام شده‌های سال ۶۷ است. برای بسیاری این سوال وجود دارد که چه کسانی در گورستان خاوران دفن شده‌اند و چرا؟
در پاسخ باید گفت این محل که در غرب آرامستان ویژه ارامنه و بهاییان قرار دارد، در سال۶۰ بیابان بزرگی بود که هیچ تاسیساتی در آن وجود نداشت.
رژیم بعد از ۳۰ خرداد ۶۰ و شروع اعدامهای گسترده، برخی از افراد مبارز مارکسیست مثل شاعر فدایی سعید سلطانپور را اعدام کرد. اما اجازه دفن آنان را در بهشت‌زهرا نمی‌داد. در شریعت ارتجاعی آخوندها دفن افراد غیر مسلمان در گورستان مسلمانان ممنوع است!
به همین دلیل شهیدان مارکسیست را به خاوران می‌بردند و در آنجا بدون هیچ آداب و احترامی، با همان لباسی که تنشان بود، بصورت ناشناس دفن میکردند. اما این همه ماجرا نیست.
در همین زمینه
در سالروز آغاز قتل‌عام ۶۷ گورستان خاوران به روی مادران بسته شد!
خاوران میعادگاه مادران
در اواخر شهریور ۱۳۶۰ لاجوردی قصاب اوین، در جمع زندانیان قزلحصار گفت:
«ما جنازه کمونیستها را که اعدام میکنیم، توی بهشت زهرا دفن نمی‌کنیم، انها را در لعنت‌آباد دفن میکنیم، اما از مجاهدین هرکس که خودمان با حکم حاکم شرع اعدام کنیم مسلمانه و تو بهشت‌زهرا دفن میکنیم. اما اگر توی درگیری یا تحت تعزیر، یعنی شکنجه و قبل از دادگاه کشته شود، او را هم تو لعنت‌آباد دفن میکنیم. به این ترتیب تمام مجاهدینی که در آن سالها در درگیریها در تهران شهید شدند، مزارشان در خاوران است. همینطور تعداد زیادی از شهیدان قتل‌عام۶۷ چه مبارزان مارکسیست و چه مجاهدین همگی در مزارهای جمعی در خاوران هستند.
این محل که چندان شناخته شده نبود، بعد از قتل‌عام۶۷ و کشف گورهای جمعی، شهرت جهانی پیدا کرد.
تردیدی نیست که بعد از سقوط دیکتاتوری مذهبی حاکم گورستان خاوران به یکی از نمادهای ملی مردم ایران به جهت فداکاری عظیم جوانان و شهیدانش تبدیل شود. خاوران در تمامی دهه‌های گذشته که میعادگاه مادران دادخواه شهیدان بود. جانهای شیفته ای که از هر سوی ایران تنها به این امید که دقایق یا ساعاتی با عزیزان سربدارشان باشند رهسپار خاوران می شدند و خاکش را توتیای چشم و جان خود می کردند.
