باوری وجود ندارد که میراث فرهنگی کشور با فرهنگ حاکم و اندیشهی برخاسته از حوزه حفظ شود. ممکن است شعارهای فریبنده زیادی شنیده شود، اما واقعیتها خلاف هر گونه شعار و ریاکاری را نشان میدهد. محمد حسین دانایی از بازماندگان خانواده جلال آل احمد خانه پدری این نویسنده فقید را پس از ۱۲ سال آینه دق دانست و آن را ویرانهای آکنده از زباله توصیف کرد.
شرح وضعیت خانه پدری جلال آل احمد
خانه پدری جلال آل احمد خانهای قدیمی واقع در محله پاچنار تهران میباشد. این خانه نشاندهنده مقطعی از تاریخ ملی مردم و گوشه از زندگی درگذشتگان و چهرههای ادبی و تاریخی فرهنگ مردم ایران محسوب میشود. این بناها نزد مردم جایگاه ویژهای دارند و همواره مورد احترام و تقدیر قرار میگیرند. در سال ۱۳۸۳کارگزاران حکومتی در سازمان میراث فرهنگی کشور تشخیص دادند که این خانه یکی از بناهای تاریخی و شایسته حفاظت است و باید زیر نظر دولت قرار گیرد. دانایی خواهرزاده جلال آل احمد که مطلب او در رسانه حکومتی ایسنا درج گردیده مینویسد: «ابتدا نام و نشانش را در فهرست آثار ملی و بناهای تاریخی ثبت کردند و بعد به سراغ مالکانش آمدند تا آنان را راضی، اما در واقع، مجبور کنند که خانه را به دولت واگذار کنند تا جلو به اصطلاح تخریب و… آن گرفته شود! برای موفقیت در این فاز هم از شیوههای سلبی و ایجابی متعدد استفاده کردند».
[تخت سلیمان و میراث فرهنگی در معرض تهاجم خامنه ای]
وضعیت کنونی خانه پدری جلال آل احمد
قرار بود که این خانه جزو بناهای میراث فرهنگی کشور بماند. آنان که مدعی حفظ میراث فرهنگی کشور هستند به گفته دانایی «سرانجام در سال ۱۳۸۹ موفق شدند و خانه را تصاحب کردند. تنها کارشان هم انجام چند کار جزیی و سطحی در حد رنگآمیزی در و دیوار و نصب یک تابلو نامربوط و برگزاری یک مراسم تبلیغاتی متظاهرانه با حضور مقامات و سخنرانی و بریدن نوار و… بود. بعد هم در خانه را بستند و رفتند، بدون دغدغه نسبت به گذشته و بدون اعتنا نسبت به آینده، آیندهای که تصویر حزنانگیزش از هماکنون قابل دیدن است، بیخبر از این که آثار ملی، نقطه تلاقی تاریخ با لیاقت آدمها هستند». اما بعداز ۱۲ سال وضعیت خانه بکلی متفاوت است با روزی که قرار شد به عنوان میراث فرهنگی کشور از آن حفاظت بعمل آید. دراین باره دانایی خواهر زاده جلال آل احمد می گوید: «آنچه در این خانه دیدم، سند متقنی است از وجود یک جریان قوی برای «حذف» میراث فرهنگی کشور با عنوان فریبنده «حفظ» میراث فرهنگی. آنچه دزدیدنی است، دزدیده شده، آنچه سوزاندنی است، سوزانیده شده و آنچه هم که قابل تبدیل به احسن! نبوده، دودستی به طبیعت تقدیم شده است تا مادر طبیعت خدمتش برسد».
تراژدی، مصداق بارز وضعیت میراث فرهنگی کشور
شاید باور آن سخت باشد اما وضعیت سایر آثار تاریخی و فرهنگی که جزو میراث فرهنگی کشور محسوب میشوند وضعیتی بهتر از این ندارند. به این دلیل که نتیجه تصادم دو جریان فکری و دو فرهنگ میباشد که در مقابل هم قرار دارند. از یک سو فرهنگ اصیل مردم ایران که ریشه در تاریخ آن دارد و از سوی دیگر فرهنگی کهنه و واپسگرا که در اندیشه ولایت فقیه نهادینه شده است. از تصادم این دو فرهنگ طبعا احیا و پیشرفت و حفظ آثار فرهنگی صورت نمیگیرد، بلکه نتیجهاش تخریب میباشد. در این رابطه دانایی میگوید: «آنچه در این ۱۲ سال بر سر این خانه آمده، یا آنچه بر سرش آوردهاند، مصداق بارز همان وضعیتی است که به عنوان فاجعه یا تراژدی تعریف شد. خانهای که در زمان حضور مالکان بیادعای قبلی، گرچه پیر و فرتوت شده بود، ولی باز هم پاک و مطهر و محترم بود، با نشانههایی از مسئولیتشناسی و دلسوزی و مراقبت و محافظت و نقطه امید مردم و اهل محل، ولی اکنون بدل شده است به یک آینه دق، یک ویرانه، ویرانهای آکنده از زباله و نخاله و ننگ و نکبت».
هم اکنون این خانه که جزو میراث فرهنگی کشور ثبت شده بود به نوشته رسانه دیگرحکومتی خبر آنلاین پاتوق خلافکاران و معتادان شده است. این شایسته مقام شامخ و جایگاه فرهنگ و ادب ایران نیست. البته حکومت ولایت فقیه هرگز با ادبیات و تاریخ ادبی و فرهنگی ایران سازگاری نداشته است و محصول این ناسازگاری وضعیت میراث فرهنگی کشور میباشد که امروز شاهد آن هستیم.







