مرز خسروی؛ صف طولانی کامیونها و اعتراض رانندگان به کمبود امکانات رفاهی
مرز خسروی این روزها در کانون توجه فعالان حملونقل و صادرکنندگان غرب کشور قرار گرفته است. شماری از رانندگان کامیون و فعالان اقتصادی شاغل در این گذرگاه مرزی، نسبت به طولانیشدن مدت توقف خودروهای سنگین و نبود امکانات اولیه رفاهی اعتراض دارند. به گفته آنان، برخی محمولهها تا نزدیک به یک ماه در محوطه مرز خسروی معطل ماندهاند. این وضعیت، هم هزینههای اقتصادی رانندگان را افزایش داده و هم نگرانیهایی، درباره سلامت و امنیت شغلی آنان ایجاد کرده است.
توقف چندروزه و نزدیک به یکماهه کامیونها در مرز خسروی
بر اساس گزارشهای میدانی، بخشی از کامیونهای حامل کالای صادراتی در مرز خسروی برای چند روز متوقف میمانند. برخی دیگر از رانندگان میگویند مدت توقف آنان به نزدیک یک ماه رسیده است. این تأخیر طولانی، روند تحویل کالا به بازارهای عراق را مختل کرده است. تأخیرهای مکرر، برنامهریزی زمانی شرکتهای صادراتی را نیز با مشکل مواجه میکند.
فعالان اقتصادی میگویند طولانیشدن توقف در این پایانه مرزی، تنها به ضرر رانندگان محدود نمیشود. کالاهای فسادپذیر در معرض آسیب قرار میگیرند و هزینه نگهداری محمولهها بالا میرود. برخی صادرکنندگان کوچک نیز از کاهش توان رقابتی خود در بازار عراق گلایه دارند. این نگرانی با کاهش همزمان تعداد کامیونهای عبوری تشدید شده است.
مسئولان گمرک خسروی پیشتر اعلام کرده بودند فعالیتهای تجاری و صادراتی در این مرز بدون وقفه ادامه دارد. با این حال، برخی مسئولان صنفی حملونقل نیز از احتمال ایستایی کامیونها در همین بازه زمانی سخن گفتهاند. این تناقض ظاهری، بخشی از ابهام موجود درباره وضعیت واقعی صف کامیونها در مرز خسروی را نشان میدهد.
کمبود امکانات رفاهی و بهداشتی، دغدغه اصلی رانندگان
بخش قابلتوجهی از اعتراض رانندگان به نبود امکانات اولیه در محل توقف کامیونها بازمیگردد. آنان میگویند در محوطه توقف این گذرگاه مرزی، حمام استاندارد و سرویس بهداشتی کافی وجود ندارد. این کمبود در روزهای گرم سال، فشار بیشتری بر رانندگان وارد میکند. برخی رانندگان ناچار میشوند شب را داخل کابین کامیون سپری کنند.
نبود فضای مناسب برای استراحت نیز از دیگر موضوعات اعتراضی رایج است. رانندگانی که چند شبانهروز در انتظار نوبت هستند، از خستگی و کاهش تمرکز خود سخن میگویند. این وضعیت، خطر بروز حوادث رانندگی پس از خروج از مرز خسروی را نیز افزایش میدهد. کمبود فروشگاه و امکانات تغذیه نیز بر دشواریهای سفر افزوده است.
بیشتر بخوانید
تجربه سایر مرزهای کشور در ماههای اخیر نشان میدهد این نوع کاستیها، ویژه یک گذرگاه خاص نیست. رانندگان در چند مرز دیگر کشور نیز به کمبود مشابه اعتراض کردهاند. آنان خواستار افزایش امکانات رفاهی، بهبود بهداشت محیط و ساماندهی خدمات عمومی شدهاند
کاهش چشمگیر تردد روزانه؛ از ۶۰۰ تا ۷۰۰ کامیون به ۸۰ دستگاه
آمار ارائهشده از سوی برخی فعالان حملونقل، تصویری نگرانکننده از روند صادرات ترسیم میکند. به گفته آنان، در گذشته روزانه حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ دستگاه کامیون از مرز خسروی به سمت عراق حرکت میکردند. این رقم اکنون به حدود ۸۰ کامیون در روز کاهش یافته است. بر این اساس، تردد روزانه کامیونها در این پایانه تجاری نزدیک به هشتادوهشت درصد افت کرده است.
این افت شدید، پیامدهای اقتصادی گستردهای برای شهرستانهای مرزی غرب کشور دارد. کاهش تعداد سفرها به معنای کاهش درآمد رانندگان و شرکتهای حملونقل است. صادرکنندگان کالاهای غیرنفتی نیز از کاهش سهم خود در بازار عربی عراق نگراناند. برخی گزارشهای رسمی، رقم روزانه تردد کامیون در مرز خسروی را در بازههای زمانی مختلف بین چهارصد تا هفتصد دستگاه اعلام کردهاند.
مسئولان گمرک خسروی همچنان از «تداوم روند صادرات» و فعالیت بدون وقفه تشریفات گمرکی سخن میگویند؛ اما گزارشهای رانندگان از افت شدید تردد، صف کامیونها و معطلیهای طولانی، تصویری کاملاً متفاوت از وضعیت این مرز ارائه میکند.
ادعای مسئولان کاملا برخلاف واقعیت و بیاساس است چون این صفها و اعتراضهای رانندگان از کجا آمده است؟ چرا آمار دقیق و روزآمد تردد کامیونها بهصورت شفاف منتشر نمیشود تا افکار عمومی بتواند میان ادعاهای رسمی و واقعیت موجود قضاوت کند؟
دولت همچنان وعده میدهد؛ رانندگان همچنان معطل میمانند
مشکل مرز خسروی تنها به یک گلوگاه اداری محدود نمیشود. کارشناسان حملونقل از ضعف هماهنگی میان دستگاههای دولتی و نبود یک سامانه نوبتدهی منسجم سخن میگویند؛ مشکلی که میتواند صف کامیونها و زمان توقف آنها را افزایش دهد.
این دیگر مسئله یک راننده یا یک کامیون نیست؛ مسئله بنبست دولت در زمینه مدیریت تجارت و صادرات است بنبستی که ناشی از یک سیاست جنگافروزانه استوار است و هیچوقت و انرژیی پشت حل مسائل مردم گذاشته نمیشود
هزینه بنبست و بیبرنامگی دولت را چه کسی میدهد؟
فعالان حملونقل بینالمللی از نبود مشوقهای صادراتی، مشکلات فرآیندهای گمرکی و محدودیت ظرفیت پذیرش در سمت عراق انتقاد دارند. از سوی دیگر، هماهنگی کامل میان گمرک، سازمان راهداری و وزارت کشور هنوز آنطور که باید شکل نگرفته است.
نتیجه روشن است: هر ساعت معطلی، هزینه بیشتری به راننده، صادرکننده و در نهایت اقتصاد کشور تحمیل میکند ولی از طرفی جیب جنگافروزان را پر میکند بههمین دلیل است که دولت از یک طرف از رونق صادرات و فعالیت مرزها سخن میگوید و از طرف دیگر، درباره مشکلاتی که رانندگان و فعالان حملونقل گزارش میکنند،
منابع
- ۱. «مرز تجاری چذابه همچنان بسته است؛ معطلی ۱۵ روزه کامیونها در دوغارون» خبرگزاری مهر ۲۴ شهریور ۱۴۰۵
- ۲. «مرز خسروی باز است و صادرات کالا ادامه دارد» وبسایت: خبرگزاری مهر ۲۱ شهریور ۱۴۰۵
- ۳. «آخرین وضعیت تردد و جابهجایی کالا از مرز خسروی» همشهری آنلاین ۲۱ شهریور ۱۴۰۵
- ۴. «مرز خسروی تعطیل نیست؛ تردد مسافران و صادرات کالا ادامه دارد» آخرین اخبار ۲۱ شهریور ۱۴۰۵
- ۵. «مرز خسروی باز است» دیدبان ۲۱ شهریور ۱۴۰۵
- ۶. «آخرین وضعیت تردد در مرزهای ایران و عراق» ۲۵ شهریور ۱۴۰۵
- ۷. «آخرین وضعیت مرزهای کشور»روزنامه شرق ۲۵ شهریور ۱۴۰۵
