فرمان سیاه‌کردن سیم‌کارت‌های سفید توسط پزشکیان: دورویی و پوشاندن گند مخفی‌کاری از مردم
مسئله دسترسی آزاد و بدون محدودیت به اینترنت، یکی از مطالبات اصلی شهروندان ایرانی محسوب می‌شود. اظهارات اخیر پزشکیان در خصوص سیم‌کارت‌های سفید، با واکنش‌های متفاوتی روبرو شده است. این مقاله با هدف تحلیلی و خبری، نشان می‌دهد که فرمان مسعود پزشکیان برای سیاه‌کردن سیم‌کارت‌های بدون فیلترینگ، دردی از مشکلات اینترنت آزاد مردم دوا نمی‌کند. در واقع، این دستور تلاشی برای فرونشاندن خشم عمومی و منحرف‌کردن افکار از دو رویی و پنهان‌کاری چندین‌ساله است. این اقدام پزشکیان تناقض بزرگی را در وعده‌های انتخاباتی او آشکار می‌سازد.
فرمان خبرساز پزشکیان در روز دانشجو
در روز ۱۶ آذر، روز دانشجو، مسعود پزشکیان در دانشگاه بهشتی سخنرانی کرد. اگرچه رسم بود در این روز از اهمیت دانش و دانشجو صحبت شود، اما واقعیت‌های اجتماعی فرق کرده است. بلاموضوع‌شدن مسئله دانش در ساختار اجتماعی یک حقیقت غیرقابل انکار است. به‌همین‌دلیل، مهمترین قسمت سخنان پزشکیان ربطی به دانشجویان و دانشگاهیان نداشت.
خبرسازترین اظهارنظر پزشکیان، هنگام سخن گفتن از معضل بزرگ فیلترینگ مطرح شد. او از دستوری خبر داد که به وزارت ارتباطات برای سیاه‌کردن سیم‌کارت‌های سفید صادر شده است. افشای خبر دسترسی عده‌ای به این سیم‌کارت‌ها، بحث و جدل‌های فراوانی در پی داشت. بسیاری این دسترسی خاص را مصداق رانت و تبعیض آشکار قلمداد می‌کردند.
طی یک‌سال گذشته، مدام اخباری مبنی بر لغو فیلترینگ در رسانه‌ها شنیده شده است. با وجود همه وعده‌ها، زور دولتیان تنها به آزادسازی واتساپ و گوگل‌پلی رسید. رفع فیلترینگ تلگرام با مخالفت شدید برخی از مخالفان رفع فیلترینگ مواجه شد.
در همین زمینه
[مسدودسازی سیم‌کارت؛ گام بزرگ دولت پزشکیان در مسیر رفع فیلترینگ؟!]
تبعض پنهان و موضع‌گیری‌های متناقض
مسئله اصلی فیلترینگ در شورای‌عالی فضای‌مجازی رقم می‌خورد. در همین قضیه لو رفتن سیم‌کارت‌های سفید، گفته شد برخی اعضای آن، شدیداً مخالف رفع فیلترینگ هستند. طنز ماجرا آن است که همین افراد یا نزدیکانشان از سیم‌کارت‌های سفید استفاده می‌کنند.
نکته قابل تأمل این است که سران سه قوه در همین شورا، موافق رفع فیلترینگ به نظر می‌رسند. رئیس مجلس نیز چند روز قبل، فیلترینگ کنونی را اقدامی اشتباه خواند. اما در شورای فضای‌مجازی، رأی مخالفان رفع فیلترینگ هیچ‌گاه علنی نشد تا آنها بابت مخالفتشان نزد مردم پاسخگو باشند.
فرمان سیاه‌کردن سیم‌کارت‌ها: امساک یا عدالت؟
دستور پزشکیان مبنی بر سیاه‌کردن سیم‌کارت‌های سفید، شاید قدمی در جهت همگانی‌کردن ظلم باشد. اگر در احقاق حقوق حقه ایرانیان برای دسترسی به اینترنت پرسرعت گشایشی نشده است، با این فرمان بقیه نیز به درد مشابه مبتلا می‌شوند. رعایت تساوی در ظلم به افراد، هرگز نمی‌تواند نام عدالت به خود بگیرد.
اگر اینترنت آزاد باکیفیت استاندارد جهانی را یک حق انکارناپذیر بدانیم، دستور سیاه‌کردن سیم‌کارت‌های سفید بیشتر مصداق اعمال امساک است. این اقدام کمتر به معنای رفع تبعیض واقعی تلقی می‌شود. پزشکیان در روز دانشجو با دستور «سیاه کردن سیم‌کارت‌های سفید» مقامات، وعده رفع فیلترینگ را به تأخیر انداخت.
ظاهراً از آبان ماه سال ۱۳۹۸، هنگامی که مردم از حق دسترسی آزاد به اینترنت محروم بودند، سران نظام دسترسی آزاد داشته‌اند. مسئولان خود این محرومیت را بر شهروندان تحمیل کرده بودند.
فریب افکار عمومی و لو رفتن پنهان‌کاری
جنجال «خط سفید» در شبکه‌های اجتماعی بسیار واکنش‌برانگیز شد. این موضوع حالا به محور دستور اخیر پزشکیان تبدیل شده است. او با وعده رفع فیلترینگ، جواز ورود به پاستور را کسب کرد. حالا پزشکیان پس از یک سال و چند ماه، با افتخار در جمع دانشجویان اعلام کرد: «دستور دادم سیم‌کارت‌های سفید را سیاه کنند!»
بدین‌ترتیب، یک طنز تلخ رقم خورد: پزشکیان که برای سفیدکردن وضعیت اینترنت شهروندان آمده بود، اکنون افتخار می‌کند که اقلیتی را هم محروم کرده است. او اینترنت آن اقلیت را نیز همچون عموم شهروندان «سیاه» کرده است.
جالب‌تر آنکه پزشکیان درست پیش از این دستور، تأکید داشت که صرف دستور برای حل مشکل فیلترینگ کافی نیست. او گفت: «اگر قرار بود با دستور حل شود، همان روز اول تمامش کرده بودیم.» آنچه در روزهای گذشته خشم عمومی را برانگیخت، تبعیضی بود که بر جامعه تحمیل شده بود. این تبعیض علاوه بر محرومیت شهروندان از حق دسترسی آزاد به اینترنت اعمال شده بود.
نکته مهم در ارتباط با این دستور پزشکیان، فقدان شفافیت است. اگرچه پزشکیان از صدور دستور خود برای سیاه‌کردن سیم‌کارت‌های سفید صحبت کرده است، اما این تبعیض سال‌ها از جامعه پنهان مانده بود. در واقع، اگر به‌روزرسانی اپلیکیشن ایکس (توییتر) منجر به لو رفتن دسترسی آزاد سران نظام نمی‌شد، مشخص نبود این تبعیض و پرده پوشی تا کی ادامه می‌یافت.
افکار عمومی فراموش نخواهند کرد که اگر ماجرا ناخواسته فاش نمی‌شد، قطعاً پزشکیان هم دستوری برای رفع تبعیض صادر نمی‌کرد. دستور پزشکیان برای «سیاه‌کردن سیم‌کارت‌های سفید»، هیچ دردی از رفع فیلترینگ دوا نمی‌کند. این اقدام تنها یک سیاه‌کاری و تلاش بیهوده برای سفیدسازی چهره سیاه سرکوب، تبعیض ساختاری و مخفی‌کاری در حاکمیت است.
