طرحی امنیتی که با زبان مردمگرایی، سرکوب را پنهان میکند
تلگرام خبرگزاری حکومتی دانشجو، صحبتهای پاسدار سلیمانی در رابطه با رزمایش محلهمحور را منتشر کرد. سلیمانی فرمانده بسیج در تاریخ ۱۰ دیماه ۱۴۰۴ در این رابطه گفت: «به مدت ۳ ماه از سیزدهم رجب تا ۱۲ فروردین سال ۱۴۰۵ یک رزمایش سراسری برای محلهها پیشبینی شده…».
در حالی که موج نارضایتی و خیزشهای شهری علیه حکومت خامنهای ادامه دارد، فرماندهان سپاه از آغاز یک رزمایش سهماهه با عنوان «رزمایش محلهمحور» خبر میدهند. این طرح که از سیزدهم رجب آغاز میشود و تا دوازدهم فروردین سال ۱۴۰۵ ادامه دارد، بهطور رسمی با هدف «حل مسائل مردم» معرفی شده است. اما ادبیات، زمانبندی و ساختار این رزمایش، تصویر دیگری را آشکار میکند؛ تصویری از هراس عمیق ساختار سرکوب از جوانان معترض و فروپاشی کنترل اجتماعی.
رزمایش محلهمحور، بنا به گفته فرماندهان سپاه، قرار است با تمرکز بر محلهها و با استفاده از ظرفیت بسیج و هماهنگی با قوای سهگانه اجرا شود. این تأکید بر محله، کوچکترین واحد اجتماعی، نشانهای روشن از تغییر تاکتیک سرکوب است. حکومت پس از ناتوانی در مهار اعتراضات سراسری، اکنون به کنترل خرد و نفوذ مستقیم در زیست روزمره مردم پناه برده است. رزمایش محلهمحور در این چارچوب، نه پروژهای اجتماعی، بلکه برنامهای امنیتی برای رصد، شناسایی و مهار کانونهای بالقوه اعتراض است.
رزمایش محلهمحور و امنیتیسازی زندگی روزمره
ادعای «تکیه بر مردم» در سخنان فرماندهان سپاه، با واقعیتهای میدانی تضاد دارد. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هر جا بسیج و سپاه با عنوان کمک و خدمت وارد شدهاند، نتیجه چیزی جز کنترل، پروندهسازی و سرکوب نبوده است. رزمایش محلهمحور با بسیج «جوانان انقلابی» معرفی میشود، اما این تعبیر در ادبیات رسمی حکومت همواره به معنای سازماندهی نیروهای وفادار برای مقابله با جوانان معترض بوده است.
تأکید مکرر بر «شرایط خطیر» و «سوءاستفاده دشمن از نارضایتیهای اقتصادی» نیز نشان میدهد که حاکمیت، ریشه بحران را نه در فساد و غارت ساختاری، بلکه در اعتراض مردم میبیند. رزمایش محلهمحور در چنین نگاهی، ابزاری برای مهار پیامدهای فقر و گرانی است، نه راهی برای رفع آن. حکومت به جای پاسخگویی، سرکوب را تمرین میکند.
همزمانی این رزمایش با تشدید بحرانهای معیشتی و گسترش اعتراضات، معنای روشنی دارد. حکومت خامنهای میداند که محلهها به کانونهای مقاومت تبدیل شدهاند. شبکههای غیررسمی همبستگی، اعتراضات محلی و حضور جوانان، کنترل امنیتی را دشوار کرده است. رزمایش محلهمحور تلاشی است برای شکستن همین پیوندهای اجتماعی از طریق نفوذ، تهدید و ایجاد فضای رعب.
هماهنگی قوا؛ اعتراف به بنبست سیاسی
اشاره صریح فرمانده سپاه به هماهنگی با دولت، قوه قضائیه و مجلس، پرده از ماهیت واقعی رزمایش محلهمحور برمیدارد. این هماهنگی نشان میدهد که تمام ارکان حکومت، در برابر جامعه قرار گرفتهاند. وقتی یک طرح بهاصطلاح محلهای، با پشتوانه کامل امنیتی و قضایی اجرا میشود، هدف آن نه خدمت، بلکه اعمال قدرت است.
رزمایش محلهمحور همچنین اعترافی ناخواسته به شکست سیاستهای پیشین است. حاکمیتی که مدعی ثبات و اقتدار بود، اکنون ناچار است سه ماه تمام، نیرو و سرمایه صرف کند تا فقط وضعیت موجود را حفظ کند. این وضعیت، نشانه قدرت نیست؛ نشانه وحشت است. وحشت از نسلی که دیگر وعدهها را باور ندارد و از محلههای خود، قیام را آغاز کرده است.
رزمایش محلهمحور بیش از آنکه نمایش اقتدار باشد، سندی از ترس عمیق مزدوران سرکوبگر حکومتی است. این طرح نشان میدهد که حکومت خامنهای، مشروعیت و کنترل اجتماعی خود را از دست داده و ناچار است به امنیتیسازی کامل جامعه روی بیاورد. تجربه چهار دهه گذشته ثابت کرده است که چنین رزمایشهایی نه خشم مردم را خاموش میکند و نه بحران را حل میکند. این اقدامات فقط شکاف میان حکومت و جامعه را عمیقتر میکند و پایان این مسیر، نه ثبات، بلکه فروپاشی است.
