در حالی که تنها حدود پنج ماه از اجرای طرح حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای بخشی از کالاهای اساسی میگذرد، تازهترین گزارشهای اقتصادی نشان میدهد هزینه سبد کالاهای مشمول کالابرگ الکترونیکی با افزایش چشمگیری روبهرو شده و از میزان حمایت پرداختی دولت بسیار فراتر رفته است.
بر اساس آمار منتشرشده در رسانههای اقتصادی تهران، مجموع قیمت اقلام موجود در سبد کالابرگ که پیش از حذف ارز ترجیحی حدود ۲ میلیون و ۱۸۰ هزار تومان بود، اکنون به حدود ۳ میلیون و ۷۸۰ هزار تومان رسیده است. این به معنای افزایش حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومانی هزینه تأمین کالاهای اساسی خانوار در ماههای اخیر است؛ در حالی که مبلغ کالابرگ پرداختی به خانوارهای مشمول همچنان روی رقم ثابت یک میلیون تومان باقی مانده و هیچ افزایشی نداشته است.
اقلام این سبد شامل مرغ، روغن، تخممرغ، برنج، قند و شکر، ماکارونی، شیر کمچرب، پنیر، ماست، گوشت قرمز و حبوبات است؛ کالاهایی که بخش عمده نیاز غذایی خانوادههای کمدرآمد را تشکیل میدهند و افزایش بهای آنها فشار معیشتی سنگینی بر اقشار ضعیف وارد کرده است.
مرکز آمار ایران از تورم ۱۱۵ درصدی مواد غذایی خبر داد
همزمان با رشد قیمت مواد غذایی، نرخ ارز نیز جهش کمسابقهای را تجربه کرده است. قیمت دلار در بازار آزاد که پیش از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴ در محدوده ۸۲ هزار تومان قرار داشت، اکنون به حدود ۱۸۰ هزار تومان رسیده است. به این ترتیب ارزش دلار طی حدود ۱۰ ماه بیش از ۱۲۰ درصد افزایش یافته و سقوط ارزش پول ملی، موج تازهای از گرانی را به بازار کالاهای مصرفی و خوراکی تحمیل کرده است.
رژیم ایران هنگام اجرای طرح حذف ارز ترجیحی وعده داده بود که منابع حاصل از این اقدام بهصورت مستقیم از طریق کالابرگ الکترونیکی به مردم بازگردانده میشود و میزان اعتبار آن نیز متناسب با نرخ تورم افزایش خواهد یافت. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در بهمن ۱۴۰۴ اعلام کرده بود در صورت افزایش تورم، مبلغ کالابرگ نیز افزایش پیدا میکند. همچنین رئیس سازمان برنامه و بودجه وعده داده بود اعتبار کالابرگ هر سه ماه یکبار بر اساس نرخ تورم بازبینی شود.
با این حال، تاکنون هیچ افزایشی در مبلغ این یارانه اعمال نشده است. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، روز ۱۶ اردیبهشت با اشاره به محدودیتهای مالی دولت گفت «اینکه دولت بخواهد رقم کالابرگ را افزایش دهد با اینکه توان انجام آن را داشته باشد، دو موضوع متفاوت است».
در همین حال، گزارشهای رسمی و دادههای منتشرشده در رسانههای داخلی از ادامه روند صعودی تورم خوراکیها حکایت دارد. برخی برآوردها نشان میدهد تورم اقلام غذایی از مرز ۷۰ درصد عبور کرده است. همچنین یک ارزیابی تازه نشان میدهد در فروردین امسال هزینه سبد خوراکی خانوار معادل ۸۵ درصد حداقل درآمد یک کارگر متأهل با دو فرزند بوده است؛ موضوعی که نشاندهنده کاهش شدید قدرت خرید و تعمیق بحران معیشتی در ایران است.
