بیست‌ونهم فروردین، سالروز شهادت بیژن جزنی، انقلابی برجسته‌ای است که پنجاه سال پیش، همراه با شش فدایی خلق و دو مجاهد، در تپه‌های اوین به‌دست عوامل رژیم پهلوی در یک توطئه تیرباران شد.
ایران در حالی یاد این مبارز بزرگ را گرامی می‌دارد که او عمر خود را وقف مبارزه برای آزادی کرد و جانش را در راه رهایی مردم از دیکتاتوری پهلوی فدا نمود. بیژن جزنی از پیشگامان مبارزه مسلحانه علیه رژیم پهلوی بود.
بیژن جزنی گفته بود: «در کشوری که درهای دموکراسی بسته و راه‌های آزادی مسدود می‌شود، اسلحه زبان به سخن می‌گشاید.»
بیژن جزنی در سال ۱۳۱۶ در تهران، در خانواده‌ای سیاسی زاده شد. او در ده‌سالگی (۱۳۲۶) به سازمان جوانان حزب توده ایران پیوست. پس از کودتای ۲۸مرداد ۱۳۳۲، بازداشت شد. اما پس از چند هفته آزاد گردید. در پاییز ۱۳۳۳ بار دیگر دستگیر و به شش‌ماه زندان محکوم شد. در بهار ۱۳۳۴ آزاد شد و به فعالیت‌هایش ادامه داد.
جزنی به‌دلیل علاقه به نقاشی، همزمان با تحصیل، در یک مؤسسه تبلیغاتی مشغول به‌کار شد. در همین سال‌ها با دوستانی مانند محمد چوپان‌زاده گروهی تشکیل داد. او در سال ۱۳۴۲ به‌عنوان شاگرد اول رشته فلسفه از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.
جزنی بین سال‌های ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۲ بارها طعم زندان را چشید. آخرین بازداشت او به‌دلیل فعالیت‌های دانشجویی در سال ۱۳۴۴ بود که در دادگاه نظامی، همراه با اعضای کمیته دانشگاه تهران، به نه ماه زندان محکوم شد. در فروردین ۱۳۴۲، با اتخاذ خط‌‌مشی جدید، گروه او به‌عنوان یک سازمان سیاسی-نظامی وارد مرحله نوینی شد و تدارک مبارزه مسلحانه در دستور کار قرار گرفت.
در ۱۷بهمن ۱۳۴۶، جزنی همراه با عباس سورکی، درحالی‌که اسلحه‌ای به همراه داشتند، دستگیر شدند. او تحت شدیدترین شکنجه‌ها قرار گرفت اما مقاومت کرد. دادستان نظامی ابتدا برای او و هفت تن از یارانش درخواست اعدام کرد، اما نهایتاً به ۱۵سال زندان محکوم شد.
در همین زمینه
بیژن جزنی؛ چریک آرمان‌خواه و تسلیم ناپذیر!
شکل‌گیری سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران
با پیوستن گروه «بیژن جزنی-حسن ضیاظریفی» به گروه «مسعود احمدزاده-امیرپرویز پویان»، سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران شکل گرفت. این سازمان با حمله به پاسگاه سیاهکل در ۱۹بهمن ۱۳۴۹، مبارزه مسلحانه علیه رژیم پهلوی را آغاز کرد. پس از عملیات سیاهکل توسط چریک‌های فدایی، جزنی که به زندان قم تبعید شده بود، به زندان اوین منتقل و تحت شکنجه‌های شدید قرار گرفت. بااین‌حال، او در زندان با تلاش برای غنی‌سازی تئوری انقلابی و هدایت سازمان چریک‌های فدایی، گام‌های ارزشمندی برداشت.
در جلسات دادگاه که از ۱۲دی ۱۳۴۷ آغاز شد، جزنی از ۲۹روز بازجویی همراه با شلاق و شکنجه‌های جسمی و روحی سخن گفت. او در دفاعیات خود اظهار داشت: «در کشوری که درهای دموکراسی بسته و راه‌های آزادی مسدود می‌شود، اسلحه زبان به سخن می‌گشاید.»
سرانجام، در شامگاه ۲۹فروردین ۱۳۵۴، بیژن جزنی همراه با شش فدایی و دو مجاهد در تپه‌های اوین توسط مأموران ساواک تیرباران شد. پیکر او در قطعه ۳۳بهشت زهرا، ردیف ۱۱۹، شماره ۴ به‌خاک سپرده شد.
