افزایش قیمت دارو تا ۵۰۰ درصد؛ سخنگوی انجمن داروسازان از جهش هزینه‌های درمان می‌گوید
افزایش قیمت دارو در ماه‌های اخیر، به گفته هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، شتاب گرفته است. او ۲۲ شهریور قیمت داروهای ایرانی را حدود ۱۵۰ درصد گران‌تر اعلام کرد. در برخی داروهای خارجی، این رقم به ۴۰۰ تا ۵۰۰ درصد رسیده است. بسیاری از خانواده‌ها هم‌اکنون در تأمین هزینه‌ی درمان و دارو با مشکلات جدی مواجه‌اند.
عوامل جهش قیمت‌ها
به گفته احمدی، عامل حدود ۳۰ درصد قیمت تولید دارو به مواد اولیه ارزی وابسته است. این بخش اکنون با رشد چندبرابری نرخ ارز روبه‌رو شده است. هزینه حمل‌ونقل و بسته‌بندی نیز بر این فشار افزوده است. این فشار، به‌ویژه واردکنندگان و تولیدکنندگان وابسته به مواد اولیه‌ی خارجی را در بر می‌گیرد.
محمد همتی در توضیح تخصیص ارز دارو می‌گوید حدود نیمی از نیاز ارزی صنعت دارو در سال ۱۴۰۵ از ارز مبادله‌ای تأمین می‌شود. نیم دیگر از ارز ترجیحی می‌آید. او افزود هزینه حمل محموله‌ها به‌شدت بالا رفته، اما بخشی از آن در قیمت‌گذاری لحاظ نشده است. بنابراین افزایش قیمت دارو را نمی‌توان به یک عامل نسبت داد.
بانک مرکزی در ۱۹ آبان ۱۴۰۵ آمار تازه‌ای منتشر کرد. تأمین ارز دارو و تجهیزات پزشکی تا ۱۷ آبان به ۳ میلیارد و ۵۷۴ میلیون دلار رسیده است. این رقم نسبت به مدت مشابه پارسال ۲۵ درصد بیشتر است. تسهیلات پرداختی به شرکت‌های دارویی نیز تا همان روز به ۱۵۳ همت رسیده است. به این ترتیب، رشد تأمین ارز و افزایش قیمت دارو هم‌زمان رخ داده‌اند.
پیامدهای افزایش قیمت دارو برای بیماران
گرانی پرمصرف‌ترین داروها نیز بیماران را نگران کرده است. بر اساس مشاهدات در نیمه آبان ۱۴۰۵، قیمت برخی داروهای پرمصرف بالا رفته است. انسولین، لوزارتان و تامسولوسین ظرف یک ماه تا ۵۰ درصد گران شده‌اند. این گروه‌ها به‌دلیل مصرف مداوم، نمی‌توانند خرید دارو را به تعویق بیندازند.
بیشتر بخوانید
بحران دارو در تهران؛ بیماران میان گرانی و کمبود دارو گرفتارند
حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، از گرانی ۵۰ تا ۵۰۰ درصدی برخی داروهای بیماران سرطانی و صعب‌العلاج خبر داده است. حسن صادقی از کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی تهران می‌گوید سهمیه داروهای بیماری‌های خاص در این مراکز کاهش یافته است. به گفته او، کمبود در ماه‌های اخیر تشدید شده و به داروهای دیابت و فشار خون رسیده است. بیماران ناچارند میان داروخانه‌های هلال احمر و ۱۳ آبان جست‌وجو کنند.
عمر علیپور، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، در ۱۹ آبان ۱۴۰۵ نگرانی دیگری را مطرح کرد. به گفته او، بیماران ممکن است به دلیل افزایش هزینه‌ها مراجعه پزشکی را کم کنند. برخی نیز برخلاف تجویز پزشک، مصرف داروی خود را کاهش می‌دهند. چنین رفتاری می‌تواند روند درمان را مختل و علائم بیماری را تشدید کند.
فشار بر خانوارها و دسترسی به دارو
نخستین دغدغه، تأمین هزینه درمان در خانوارهای کم‌درآمد است. سالمندان و بیماران خاص مصرف دارویی ثابت و طولانی‌مدت دارند. وقتی افزایش قیمت دارو به ۵۰۰ درصد می‌رسد، انعطاف مالی این گروه‌ها به‌شدت کاهش می‌یابد. هزینه دارو با سایر مخارج ضروری خانوار، از خوراک تا مسکن، رقابت می‌کند. از این رو، نگرانی از ناتوانی در خرید دارو میان این گروه‌ها فزونی گرفته است.
دومین دغدغه، وضعیت مالی بیمه‌هاست. تأخیر در پرداخت مطالبات داروخانه‌ها و مراکز درمانی، زنجیره ارائه‌ی خدمات سلامت را مختل کرده است. داروخانه‌ها نیز برای تأمین نقدینگی به دریافت به‌موقع مطالبات نیاز دارند. برخی مراکز از ادامه همکاری منصرف می‌شوند. در نتیجه، دسترسی بیماران به داروی مورد نیازشان محدودتر می‌شود.
سازمان غذا و دارو در ۱۳ آبان ۱۴۰۵ تصویر دیگری ارائه کرد. به گفته سخنگوی آن، هر ویال داروی رمی‌کید وارداتی حدود ۳۵ میلیون تومان و نوع داخلی حدود ۱۸ میلیون تومان قیمت دارد. سهم پرداختی بیمار برای نوع داخلی افزایش نداشته است، اما مابه‌التفاوت نوع وارداتی حدود ۱۷ میلیون تومان است. این تفاوت نشان می‌دهد پوشش بیمه‌ای، بار افزایش قیمت دارو را نابرابر میان بیماران تقسیم می‌کند و در این بین حاکمیت حتی از پرادخت بدهی سازمان تامین اجتماعی و سایر صندوق‌های بیمه سر باز می‌زند و بر مشکلات بیماران می‌افزاید.
منابع
- ۱. شوک تازه به بازار دارو؛ قیمت داروهای ایرانی ۱۵۰ درصد و خارجی تا ۵۰۰ درصد بالا رفت / دارو در حال حذف شدن از سبد سلامت برخی اقشار، خبرآنلاین ۲۲ شهریور ۱۴۰۵
- ۲. چرایی افزایش قیمت دارو؛ از نرخ ارز تا حمل‌ونقل، جوان آنلاین ۱۶ آبان ۱۴۰۵
- ۳. تأمین ارز دارو و تجهیزات پزشکی ۲۵ درصد افزایش یافت؛ بانک مرکزی از رشد تخصیص ارز و حمایت مالی شرکت‌های دارویی خبر داد، نبض قیمت، ۱۹ آبان ۱۴۰۵
- ۴. دود بحران درمان در چشم بازنشستگان، خبرگزاری مهر ۱۸ آبان ۱۴۰۵
- ۵. یک اتفاق نگران کننده؛ قطع خودسرانه داروهای نسخه ای، جوان آنلاین، ۱۹ آبان ۱۴۰۵
- ۶. افزایش قیمت یک دارو از ۳ به ۱۰۰ میلیون تومان، شیعه نیوز، ۱۳ آبان ۱۴۰۵
