طناب دار، همیشه دیر به میدان می‌رسد!
وقتی حکومتی ناچار می‌شود عدالت را بر چوبه دار جست‌وجو کند، در حقیقت پیش از آن، نبرد را در دل جامعه باخته است. اعدام در ملأعام، نمایش قدرت نیست؛ اعتراف به هراس است. حاکمی که از آینده مطمئن باشد، میدان شهر را به نمایشگاه مرگ تبدیل نمی‌کند.
اما گاهی تاریخ، نقطه‌ای را برمی‌گزیند تا معنای یک ملت را در آن خلاصه کند.
برای اصفهان، آن نقطه «میدان علیخانی» است.
نام علیخانی دیگر تنها نشانی یک میدان نیست. این نام، حماسه‌ای است که بر حافظه یک شهر نشسته است؛ حماسه‌ایی که با هر طناب دار، پرافتخارتر می شود. همان‌جا که در روزهای قیام دی‌ماه ۱۴۰۴، مردم برای نخستین بار نشان دادند خشونت، هر اندازه هم عریان باشد، نمی‌تواند حق ایستادن را از انسان بگیرد. در آن میدان، اراده مردم با ماشین سرکوب روبه‌رو شد؛ نه از سر ماجراجویی، بلکه از سر دفاع از کرامت انسانی در برابر خشونت عریان حکومتیکه هیچ حد و مرزی نمی‌شناخت. از همین روست که میدان علیخانی به نماد ایستادگی و مقاومت یک ملت تبدیل شد
از همان روز، رژیم دانست که نبردش دیگر فقط با چند جوان معترض نیست؛ بلکه با «میدان‌های علیخانی» است.
به همین دلیل، انتقامش را نه از یک نفر، که از یک نماد گرفت. پرونده‌ای ساخت که دوازده حکم اعدام از دل آن بیرون آمد. ده‌ها جوان را روانه سلول‌های بازجویی و شکنجه کرد. و سرانجام، ۴ تن از آنان را در همان میدان، در برابر چشم مردم، بر چوبه دار آویخت؛ گویی می‌خواست به تاریخ بگوید: اینجا پایان علیخانی است.
اما تاریخ، زبان دیگری دارد.
نمادها را نمی‌توان اعدام کرد.
چوبه دار، توان کشتن انسان را دارد؛ اما از کشتن معنا و اسطوره ناتوان است. طناب، گردن را می‌فشارد، نه حافظه را. هرچه حکومت بیشتر بکوشد علیخانی را با مرگ تعریف کند، جامعه بیشتر آن را با مقاومت به یاد خواهد آورد.
حکومت می‌خواهد مردم وقتی نام علیخانی را می‌شنوند، از طناب دار بترسند.
اما بیم آن دارد که مردم، نام علیخانی را با ایستادگی به خاطر بسپارند.
در همین زمینه
اصفهان؛ دو شورشگر دلیر ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری در ملاءعام اعدام شدند
میدان علیخانی نماد مقاومت
این همان کابوسی است که هیچ حکومت سرکوبگری از آن گریزی ندارد؛ لحظه‌ای که یک میدان از جغرافیا جدا می‌شود و به زبان مردم می‌پیوندد. از آن پس، دیگر روی نقشه نیست؛ در حافظه‌هاست. دیگر یک چهارراه نیست؛ یک استعاره است. استعاره حق مردمی که در برابر خشونت بی‌حد و حصر، مقاومت را انتخاب می‌کنند.
و اینجاست که بزرگ‌ترین تناقض رخ می‌نماید.
رژیم گمان می‌کند با اعدام در ملأعام، «میدان علیخانی» را دفن می‌کند؛ حال آنکه هر چوبه دار، بذر علیخانی دیگری را در خاک این سرزمین می‌کارد.
اگر پاسخ هر اعتراض، اعدام باشد؛ اگر پاسخ هر فریاد، طناب دار باشد؛ اگر هر میدان شهر به صحنه نمایش مرگ تبدیل شود، دیگر تنها اصفهان علیخانی نخواهد داشت.
تبریز، علیخانی خود را خواهد یافت.
مشهد، علیخانی خود را خواهد یافت.
زاهدان، اهواز، کرمانشاه، شیراز، رشت، سنندج و تهران نیز.
زیرا علیخانی، نام یک میدان نیست؛ نام لحظه‌ای است که انسان تصمیم می‌گیرد دیگر در برابر خشونت زانو نزند.
تاریخ را نه جلادان می‌نویسند و نه چوبه‌های دار.
تاریخ را میدان‌هایی می‌نویسند که مردم در آنها ایستادند.
و مرگ آفرینان رژیم اکنون خوب می‌فهمند که با هر اعدام، نه پایان یک میدان، بلکه آغاز میدان‌های بسیار را رقم می‌زنند.
آری؛ اعدام در ملأعام، اگر چیزی را تکثیر کند، ترس نیست.
میدان علیخانی است.