کیفیت غذای دانشگاهها در آستانه سال تحصیلی جدید؛ اعتراض دانشجویان در سراسر کشور
کیفیت غذای دانشگاهها بار دیگر در آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵ به یکی از مهمترین دغدغههای دانشجویان ایرانی تبدیل شده است.
در نخستین روز مهرماه، شماری از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در اعتراض به کیفیت غذا، غذای خود را دور ریختند. آنان اعلام کردند که در برخی ظروف، کرم و سوسک مشاهده کردهاند. معاونت دانشجویی و فرهنگی این دانشگاه در پاسخ به پیگیری خبرنگاران، تماس تلفنی را قطع کرد و توضیحی ارائه نداد.
این ماجرا تصویری آشنا از فضای دانشگاههای ایران در ابتدای هر سال تحصیلی است. ظرفهای فلزی چیدهشده در صفهای طولانی، نشانهای تکراری از اعتراض به کیفیت غذاست که هر سال با جزئیات تازهای بازتولید میشود. مشکل تغذیه دانشجویی صرفاً به یک دانشگاه محدود نیست و در سالهای اخیر بارها گزارش شده است.
کیفیت غذای دانشگاهها؛ افت همزمان با افزایش قیمتها
شوراهای صنفی-رفاهی دانشجویان کشور در نامهای به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رژیم، نسبت به افزایش محسوس نرخ غذای دانشجویان نوبت دوم هشدار دادند. آنان خواستار بازنگری این نرخها با توجه به قدرت خرید خانوارها شدند.
بر اساس این گزارش، در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان برای حوزه تغذیه دانشجویی در نظر گرفته شده است. با این حال، یارانه اختصاصیافته به وعده صبحانه از ۱۲۰ هزار تومان به ۱۰۰ هزار تومان کاهش یافته است. این کاهش، در تضاد با وعدههای پیشین مقامات حکومتی درباره بهبود وضعیت تغذیه دانشجویی قرار دارد.
بیشتر بخوانید
همزمان، شیوهنامه اجرایی جدیدی برای پرداخت یارانه غذای دانشجویی ابلاغ شده که هدف ظاهری آن ساماندهی خدمات تغذیه و ارتقای کیفیت غذای دانشگاههاست. با این حال، فاصله میان اهداف اعلامی و تجربه روزمره دانشجویان همچنان محل تردید است.
طرح جدید یارانه نقدی غذا و نگرانی دانشجویان
وزارت علوم رژیم قصد داشت از مهرماه امسال، شیوه تخصیص یارانه غذای دانشجویی را دگرگون کند. بر اساس این طرح، یارانهای که پیشتر از مسیر دانشگاه به سلف میرسید، باید مستقیماً به کیف پول الکترونیکی دانشجو منتقل میشد. هدف اعلامی این تغییر، افزایش حق انتخاب دانشجو و بهبود کیفیت غذا اعلام شد اما دانشجویان از همان ابتدا نسبت به این طرح واکنش منفی نشان دادند.
این طرح پیش از فرارسیدن مهرماه به بازبینی سپرده شد و دانشگاهها فعلاً با همان شیوه پیشین به دانشجویان غذا میدهند. جمعی از دانشجویان در نامهای خواستار توقف کامل این طرح شدند. آنان هشدار دادند حذف سلف یکپارچه میتواند به تعمیق شکاف طبقاتی میان دانشجویان بینجامد.
نگرانی دیگر دانشجویان، از دست رفتن نظارت مستقیم دانشگاه بر بهداشت غذاست. به باور آنان، با خروج سلف از چرخه دانشگاه، دانشجو به مشتری بدون مرجع رسیدگی در بازار آزاد تبدیل میشود. تعیین مبلغ ثابت برای کل کشور نیز، بدون توجه به تفاوت هزینههای زندگی در شهرهای مختلف، از دیگر انتقادهای مطرحشده است.
وعدههای توخالی؛ غذای دانشجو در آخرین اولویت مسئولان
شوراهای صنفی دانشگاههای مختلف، از جمله دانشگاه تهران، بارها درباره کیفیت نامطلوب غذای دانشجویان، مشکلات سامانه رزرو و وضعیت آشفته خدمات تغذیه به مسئولان هشدار دادهاند. حتی دبیر شورای صنفی دانشگاه تهران در نامهای رسمی خواستار اصلاح فوری سامانه رزرو و ارتقای کیفیت غذا شده است؛ اما پاسخ مسئولان، بار دیگر چیزی جز وعدههای تکراری، تشکیل جلسه و ارجاع موضوع به بررسیهای اداری نبوده است.
دانشجویی که برای یک غذای بیکیفیت ناچار به پرداخت هزینه بیشتر است، همزمان شاهد آن است که برای ابتداییترین نیازهای رفاهی و آموزشی او بودجه کافی وجود ندارد. این وضعیت این پرسش جدی را ایجاد میکند که منابع کشور و بودجه عمومی در کجا هزینه میشوند و چرا نیازهای روزمره میلیونها دانشجو همواره باید در انتهای صف قرار بگیرد.
در حالی که مسئولان وزارت علوم از مشارکت بخش خصوصی، افزایش نظارت و متنوعسازی غذای دانشجویی سخن میگویند، تکرار نارضایتیها نشان میدهد میان این وعدهها و واقعیت زندگی دانشجویان فاصلهای عمیق وجود دارد.
تداوم این وضعیت را نمیتوان صرفاً یک ضعف اجرایی یا یک نقص اداری دانست. وقتی برای کیفیت غذا، سلامت و رفاه دانشجو بودجه کافی اختصاص داده نمیشود، اما کشور درگیر سیاستهای پرهزینه نظامی، امنیتی و تنشزا است، طبیعی است که این پرسش مطرح شود که چرا سفره دانشجو باید قربانی اولویتهای سیاسی و جنگطلبانه حاکمیت شود؟
دانشگاهی که برای غذای دانشجویش بودجه کافی ندارد، اما منابع کشور صرف اولویتهای نظامی و جنگی میشود، بیش از آنکه با مشکل کمبود دستورالعمل روبهرو باشد، با بحران اولویتهای حاکمیتی روبهرو است. اعتراض دانشجویان به غذا در واقع اعتراض به مدیریتی است که رفاه و نیازهای روزمره مردم را به حاشیه رانده و پاسخگویی را با وعدههای فرمالیستی جایگزین کرده است.
منابع
- ۱. «روز اول مهر با ادعای وجود کرم و سوسک در غذای دانشجویان علوم پزشکی کرمانشاه / دانشگاه: تلفنی جواب نمیدهیم، قطع تماس!» رکنا ۱ مهر ۱۴۰۵
- ۲. «شوراهای صنفی در نامهای به وزیر علوم خواستار بازنگری نرخ غذای دانشجویی شدند» خبرگزاری آنا ۲۷ شهریور ۱۴۰۵
- ۳. «نحوه پرداخت یارانه دانشجویی تغذیه؛ از شروط محرومیت تا سهم دانشجو از غذا» خبرگزاری مهر ۳۰ شهریور ۱۴۰۵
- ۴. «قرار بود سفره دانشگاه عوض شود/ چرا طرح نوین تغذیه به مهر نرسید؟» فرارو ۲۱ شهریور ۱۴۰۵
- ۵. «هشدار دانشجویان درباره بحران زیستی در دانشگاهها؛ اعتراض به طرح جدید تغذیه وزارت علوم» روزنامه شرق ۹ تیر ۱۴۰۵
- ۶. «شوک پاییزی به سلف دانشگاهها؛ غذای ارزان حذف شد؟» فرارو ۴ شهریور ۱۴۰۵
