آیا آمریکا و حکومت ایران به توافق نزدیک می شوند؟
درحالی که گمانه‌زنی‌های زیادی در مورد احتمال احیای توافق برجام بین آمریکا و حکومت ایران وجود دارد اما آنچه که تاکنون اتفاق افتاده است، چیزی فراتر از حرف نبوده است. مقامات ایرانی به غنی‌سازی خود ادامه می‌دهند و تحریم‌ها هم اگرچه کم رمق همچنان ادامه دارد.
در همین حال خبرگزاری فرانسه از سفر قریب‌الوقوع رییس سازمان اطلاعات و عملیات ویژه اسراییل موساد به آمریکا خبر داده است که به نوشته خبرگزاری فرانسه این سفر با هدف گفتگو در باره احیای احتمالی برجام و حضور در جلسات کنگره در اوایل ماه سپتامبر انجام خواهد شد.
یک مقام ارشد اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود اعلام کرد که دیوید بارنیا، رئیس سازمان اطلاعات و عملیات ویژه اسرائيل (موساد) اوایل ماه سپتامبر برای گفتگو در خصوص احیای احتمالی توافق هسته‌ای ایران، راهی ایالات متحده آمریکا خواهد شد.
خبرگزاری فرانسه در این باره می‌نویسد، این سفر از پیش اعلام شده، تازه‌ترین دور تلاش‌های دولت اسرائیل برای تغییر نظر قدرت‌های غربی از بازگشت به توافق تاریخی سال ۲۰۱۵ با تهران به شمار می‌رود.
این در حالی است که لاپید نخست وزیر اسراییل روز یکشنبه اعلام کرد که مبارزه دیپلماتیک این کشور علیه برجام شامل گفتگوهای اخیر دیدار بنی گانتس وزیر دفاع اسراییل و جیک سالیوان مشاور امنیت ملی ایالات متحده می شود.
لاپید با تاکید بر اینکه آنچه در سال ۲۰۱۵ امضا شد «معامله خوبی نبود» و توافقی که در حال حاضر در حال تدوین است به «خطرات بزرگ‌تری» دامن می‌زند، گفت: «ما در تلاشیم تا اطمینان حاصل کنیم که آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها خطرات موجود در این توافق را درک می‌کنند».
بیشتر بخوانید
آیا مذاکرات برجام دچار مرگ زودرس شده است؟!
گزارش رسانه‌های اسراییل از جزییات توافق احتمالی برجام
برخی روزنامه‌های اسراییلی از جمله هاآرتص و جروزالم پست جزییاتی از توافق احتمالی بین ایران و آمریکا را منتشر کردند. به نوشته این روزنامه‌ها این پیش‌نویس نهایی را اتحادیه اروپا ۳۰تیرماه و پس از ماه‌ها بن بست در مذاکرات هسته‌ای در اختیار آمریکا و طرف ایرانی قرار داد و به آنها مهلت داد تا نظر خود را بیان کنند.
بر اساس این جزییات، از روزی که ایران و آمریکا توافق جدید را امضا کنند، موسوم به «روز صفر»، تا روزی که اجرای کامل این توافق آغاز شود چهار مرحله و ۱۶۵ روز فاصله خواهد بود و طرفین در این مدت به «اعتمادسازی» خواهند پرداخت.
ایران و آمریکا باید پیش از فرا رسیدن «روز صفر»، بر سر آزادی زندانیان غربی از ایران در ازای آزادسازی پول‌های مسدود شده ایران به یک توافق جانبی رسیده باشند؛ این نخستین مرحله از مراحل چهارگانه خواهد بود.
در همین مرحله، حکومت ایران باید موارد نقض برجام را متوقف کند اما می‌تواند ذخایر اورانیوم بسیار غنی‌شده را نگاه دارد.
به نوشته رسانه‌های اسرائیلی، در مرحله بعدی که در روز امضای برجام صورت می‌گیرد، جو بایدن سه فرمان اجرایی قبلی درباره ایران را لغو خواهد کرد و همچنین هفت میلیارد دلار اموال ایران در کره جنوبی آزاد خواهد شد.
ایران نیز در این مرحله غنی‌سازی ۶۰ درصدی را متوقف و آن را به غنی‌سازی ۲۰ درصدی کاهش می‌دهد.
مراحل مختلف توافق احتمالی
مرحله بعدی ارسال توافق احیای برجام به کنگره ظرف پنج روز پس از روز صفر خواهد بود و بایدن از کنگره خواستار لغو تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران (مواردی که در اختیار کنگره است) خواهد شد.
رسانه‌های اسرائیلی همچنین از احتمال دیگر، یعنی وتوی بایدن در صورت رای منفی کنگره به توافق، سخن گفته‌اند.
«روز تایید»، یعنی ۶۰ روز پس از روز صفر، آمریکا بازگشت خود به برجام را به اطلاع شورای امنیت سازمان ملل و همچنین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهد رساند و به ایران برای فروش ۵۰ میلیون بشکه نفت یک بار معافیت می‌دهد.
در این مرحله، ایران نیز سطح غنی‌سازی اورانیوم را به پنج درصد کاهش می‌دهد و آماده ارائه اطلاعات به آژانس می‌شود.
روز ۱۲۰ «روز اجرای مجدد» نام‌گذاری شده و ایران و آمریکا دست‌کم هفت روز پیش از آن تصمیم خود برای ادامه مسیر بازگشت به برجام را به طور عمومی اعلان خواهند کرد.
روز ۱۶۵ به عنوان «روز تکمیل» نام‌گذاری شده و در آن روز لغو تمامی محدودیت‌ها و تحریم‌های اتمی علیه ایران عملی خواهد شد؛ همچنین در آن روز تحریم تسلیحات متعارف علیه ایران نیز برداشته خواهد شد.
رسانه‌های اسرائیلی همچنین به چند تاریخ در سال‌های بعد نیز اشاره کرده‌اند؛ از جمله به سال ۲۰۲۴ که محدودیت ایران در زمینه تحقیقات و توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته منقضی خواهد شد.
این رسانه‌ها همچنین سال ۲۰۲۵ که مکانیسم ماشه (بازگشت تمامی تحریم‌ها در صورت تخطی ایران) منقضی خواهد شد را یادآور شده‌اند.
در سال ۲۰۳۰ نیز کلیت توافق هسته‌ای با ایران به طور کامل منقضی می‌شود.
آن چه که در بالا آمده فعلا در حد گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای است و هنوز هیچ مقام رسمی این را تایید نکرده است.
