۲۹اسفند، یادآور ملی شدن صنعت نفت به رهبری دکتر محمد مصدق و خاطرهیی غرورآفرین برای مردم ایران است.
ملی شدن صنعت نفت و تصویب قانون آن در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ نقطه عطفی در تاریخ سیاسی، اقتصادی مردم ایران برای رهایی سرمایههای ملی ایران از دست بیگانگان بود.
در این روز تلاشها و مبارزات خستگیناپذیر دکترمحمد مصدق پیشوای نهضت ملی و ضداستعماری مردم ایران به بار نشست و لایحه قانونی ملی شدن نفت ایران توسط مجلس شورای ملی تصویب شد.
اقدامی که منجر به استیفای حقوق مردم ایران بر منابع و ثروتهای ملی خودشان گردید. همه مشتاقان آزادی و استقلال میهن را شاد کرد. همچنین بهمثابه مشعلی راهگشای مبارزات ملی و ضداستعماری ملت ایران و الهامبخش جنبشهای استقلالطلبانه منطقه شد.
آغاز مبارزه برای ملی شدن صنعت نفت
مصدق، مبارزه خود برای ملی کردن نفت را از دوره چهاردهم مجلس شورای ملی آغازکرد.
اما استعمار و مزدورانش در هیأت حاکمه، مجلس را برای ۱۶ماه به تعطیلی کشاندند. بعد از آن نیز با توسل به تقلب، مانع راهیابی مصدق به مجلس پانزدهم شدند، مصدق اما، درخارج از مجلس به مبارزه آزادیخواهانه خود ادامه داد.
گفتنی است که بدلیل فعالیتهای دکتر محمد مصدق دربار همراه با ایادی خود، مانع از رسیدن وی به مجلس دوره پانزدهم شدند.
در انتخابات دوره شانزدهم، مصدق بهعنوان نماینده اول تهران به مجلس راه یافت. در ۴آذر ۱۳۲۹ پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت را به کمیسیون نفت ارائه کرد .این کمیسیون در اول تیرماه ۱۳۲۹ در دوره شانزدهم مجلس شورا برای رسیدگی به لایحه نفت تشکیل شده بود.
بیشتر بخوانید
بیاد دکتر محمد مصدق آموزگار استقلال و آزادی
ملی شدن صنعت نفت به رهبری دکتر مصدق
وضعیت صادرات نفت ایران
جنبش ملی شده صنعت نفت در وضعیتی شکل گرفت که ایران بزرگترین تولید کننده نفت خام در خاورمیانه بود. ایران در آن زمان پس از آمریکا، ونزوئلا، و اتحاد جماهیر شوروی چهارمین تولید کننده نفت جهان بود. تولید نفت خام ایران، ۳۲میلیون تن در سال بود که این میزان معادل بیش از یک سوم تولید نفت خاورمیانه در آن زمان بود. ایران در آن دوران ۹۰درصد نفت خام مورد نیاز اروپایی غربی را تامین میکرد.
پیشنهاد دکتر محمد مصدق، تحت فشارهای ارتجاعی، استعماری مورد قبول واقع نشد. مردم در سراسر کشور بهدفاع از مصدق و طرح ملی کردن نفت دست به تظاهرات عمومی زدند. بدین ترتیب، دکترمصدق با یاری مردم، با کنارزدن موانع استعماری و ارتجاعی گام بلندی در جهت احقاق حقوق خلق به پیش برداشت.
شرکت در دادگاه لاهه
پس از تصویب لایحه ملی شدن صنعت نفت، جنبش ضداستعماری مردم وارد مرحله جدیدی شد. مصدق با اکثریت آراء مجلس به نخستوزیری انتخاب و در مهر سال ۱۳۳۰ در شورای امنیت سازمان ملل و خرداد ۱۳۳۱ در دادگاه لاهه از منافع ایران و ملی شدن صنعت نفت دفاع جانانه کرد و پیروز شد .
دشمنان استقلال ایران که تاب پیروزی و پیشروی مصدق را نداشتند دست به یک کودتای استعماری با کمک عوامل دربار و نظامیان شاه و آخوندهای خائن ازجمله بهبهانی و کاشانی، زدند. در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲دولت ملی و مردمی مصدق را سرنگون کردند.
الهام بخش مبارزه با استعمار در منطقه
ملی شدن صنعت نفت در ایران انگیزههای بسیار بزرگی در کشورهای منطقه در مبارزه با استعمار ایجاد کرد. مصدق با نهضت ملی شدن صنعت نفت به مثابه جنبشی انقلابی درصدد بود ایران را از مدار وابستگی به غرب و قدرتهای استعماری برهاند. به همین منظور با ایجاد ائتلافی محکم و مردمی در برابر انگلستان و شاه ایستاد. وی تا خلعید کامل شرکت انگلیسی و احقاق حقوق مردم ایران پیش رفت .
ملی شدن صنعت نفت ایران در واقع از مهمترین جنبشهای انقلابی و مردمی در جهت مبارزه با استعمار انگلیس در قرن بیستم بود. جنبش ملی شدن صنعت نفت به رهبری دکتر محمد مصدق دست استعمار انگلیس را از منابع و ثروت حیاتی مردم ایران برای همیشه کوتاه کرد. این جنبش نیز در تاریخ منطقه خاورمیانه تاثیرات عمیقی از خود بر جای گذاشت.
۲۹اسفند، یادآور ملی شدن صنعت نفت به رهبری دکتر محمد مصدق/
