اعتراض کسبه به تأخیر در پرداخت مطالبات کالابرگ؛ سرمایه در گردش در آستانه فرسایش
تأخیر طولانی در پرداخت مطالبات فروشگاه‌ها، اعتراض کسبه‌ی طرف قرارداد کالابرگ را بالا برده است. بسیاری از فروشندگان می‌گویند دیگر توان مالی ادامه‌ی همکاری با این طرح را ندارند. آنان هر روز با مشتریانی روبه‌رو می‌شوند که با امید خرید به مغازه می‌آیند.
۲۰، ۳۰ و ۴۰ روز انتظار برای دریافت پول
کسبه می‌گویند کالا را با قیمت امروز به مشتری تحویل می‌دهند. اما پول آن را ۲۰، ۳۰ یا حتی ۴۰ روز بعد دریافت می‌کنند. این فاصله، فروشنده را عملاً به تأمین‌کننده مالی طرح تبدیل کرده است. فروشگاه‌ها پیش از دریافت وجه، باید موجودی انبار را با نقدینگی خود تکمیل کنند. این موضوع دردسر مضاعفی برای واحدهای کوچک با سرمایه کم دارد. به گفته کسبه، این تأخیر اعتماد آنان به طرح کالابرگ را کاهش داده است.
یک فروشنده‌ی شهرستان لامرد از تأخیر بیش از ۴۰ روزه خبر داده است. او در این مدت حدود ۷۰ میلیون تومان کالا به مشتریان فروخته و هنوز وجهی دریافت نکرده است. به گفته او، پیگیری‌ها فقط پاسخ «در دست بررسی» را در پی داشته است. وی برای تامین پول نقد پرینتر محل کسبش را فروخته است. او می‌گوید ادامه این وضع، تأمین کالا و فعالیت روزمره‌ی مغازه‌داران را مختل کرده است. این نمونه مشتی نمونه خروار است.
یک توزیع‌کننده مرغ در اردبیل نیز از طلب حدود ۸ میلیارد تومانی خود می‌گوید. او روزانه به حدود ده فروشگاه کالا می‌رساند. به گفته او، مطالبات از عید تا امروز تسویه نشده است. او همچنین می‌گوید ۷۰ تا ۸۰ درصد کسبه دیگر کالابرگ نمی‌پذیرند. تعداد دقیق فروشگاه‌های کنارگذارنده طرح در گزارش‌های بررسی‌شده اعلام نشده است.
فشار نقدینگی بر فروشگاه‌های طرف قرارداد کالابرگ
فروشگاهی که پول کالای فروخته‌شده را دریافت نکرده، برای تأمین کالای بعدی دچار مشکل می‌شود. افزایش قیمت‌ها وضع را دشوارتر می‌کند. فروشنده‌ای که کالا را امروز با نرخ جاری تحویل می‌دهد، پول آن را با تأخیر دریافت می‌کند. در این فاصله، بهای همان جنس برای خرید مجدد بالا می‌رود. یکی از کسبه لامرد می‌گوید جنسی که ۴۰ روز پیش ۱۸۰ هزار تومان می‌فروخت، اکنون ۲۸۰ هزار تومان شده است. به این ترتیب سود او عملاً از میان رفته است.
بیشتر بخوانید
جهش ۳.۵ برابری قیمت روغن؛ گرانی به ضروری‌ترین کالای سفره هم رسید!
سرمایه در گردش واحدهای صنفی در چنین شرایطی آب می‌رود. این تعبیر کسبه از کاهش ارزش واقعی پولی است که دیر می‌رسد. وقتی نرخ تورم از سود فروش پیشی بگیرد، هر روز تأخیر هزینه می‌سازد. در نتیجه، برخی واحدها تا مرز ناتوانی در خرید اجناس جدید پیش رفته‌اند. این وضعیت تأمین کالا را در بخشی از شبکه توزیع با مشکل روبه‌رو کرده است. نمونه‌ی این فشار، توقف پذیرش کالابرگ در بخشی از مغازه‌هاست.
روایت مسئولان؛ تسویه هفتگی و ادعای رفع تأخیر
مجری طرح کالابرگ الکترونیکی، مدیرعامل شرکت فارا، روایت دیگری دارد. او می‌گوید در خرداد و تیر ۱۴۰۵ وقفه‌ای در واریز بودجه از سوی بانک مرکزی رخ داد. به گفته او، فروشگاه‌های سطح شهر در همین بازه با مشکل دریافت مطالبات روبه‌رو شدند. برای رفع این نقص، فرایند تخصیص بودجه با فاصله‌ی ۲ تا ۳ هفته‌ای توافق شد.
مجری طرح می‌گوید تمام مطالبات فروشگاه‌ها تا ۷ شهریور ۱۴۰۵ تسویه شده است. اظهاراتی که با اظهارات کسبه مبنی بر تاخیر‌های ۲۰، ۳۰ و ۴۰ روزه هیچ همخوانی ندارد! به گفته او، پرداخت‌ها از آن پس هفتگی انجام می‌شود.
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان نیز اعلام کرده است تسویه از قدیمی‌ترین بدهی‌ها آغاز می‌شود. به گفته او، وضعیت مطالبات تا ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ بررسی و تسویه شده است. ادامه تسویه به تخصیص به‌موقع منابع از سوی بانک مرکزی وابسته است. این شرط نشان می‌دهد پرداخت‌ها هنوز به جریان منابع مرکزی گره خورده‌اند.
پیامدهای اجتماعی و پرسش‌های بی‌پاسخ
نخستین پیامد، کاهش شمار فروشگاه‌های پذیرنده است. در گزارش‌های میدانی، فروشندگانی دیده می‌شوند که پذیرش کالابرگ را متوقف کرده‌اند. این توقف می‌تواند دسترسی خانوارها به کالاهای اساسی را دشوارتر کند. مردم اعتبار دارند، اما مقصد خرید کمتر شده است. اعتبار مهر ۱۴۰۵ برای هر نفر یک میلیون تومان است. شارژ گروه‌ها در ۱۵ و ۲۵ مهر و ۵ آبان انجام می‌شود.
دومین پیامد، اختلاف قیمت در برخی فروشگاه‌هاست. بر اساس گزارش‌ها، اقلام این طرح در برخی مغازه‌ها گران‌تر عرضه می‌شود. فروشندگان دلیل را افزایش نرخ ارز و تأخیر در دریافت مطالبات می‌دانند. همه گرانی‌ها را نمی‌توان به دلار نسبت داد.
افزون بر جهش نرخ ارز، بی‌کفایتی و سوء مدیریت حاکمیت ملایان، وضعیت را برای فروشندگان و به تبع آن مردم دشوارتر ساخته است. ارزش واقعی اعتبار کالابرگ هر خانوار با گران‌فروشی کاهش می‌یابد.
پرسش‌هایی نیز بی‌پاسخ مانده است. شمار دقیق فروشگاه‌های دارای مطالبات معوق منتشر نشده است. مجموع بدهی انباشته‌ی طرح نیز در گزارش‌های بررسی‌شده نیامده است. گزارش‌های مهر ۱۴۰۵ همچنان از خودداری برخی فروشندگان از پذیرش کالابرگ خبر می‌دهند.
منابع
- ۱. فروشگاه‌ها اقلام کالابرگی را گران‌تر می‌فروشند؛ دولت مطالبه فروشنده‌های طرف قرارداد را تسویه نکرده، رویداد۲۴. ۱۶ مهر ۱۴۰۵
- ۲. گرانی اقلام کالابرگی در برخی فروشگاه‌ها، آخرین خبر. ۱۶ مهر ۱۴۰۵
- ۳. مطالبات فروشگاه‌های کالابرگ تسویه شد؛ پرداخت‌های هفتگی ادامه دارد؛ بدهی‌های قدیمی در اولویت تسویه قرار گرفت، نبض قیمت، ۱۰ مهر ۱۴۰۵
- ۴. خبر مهم برای فروشگاه‌های کالابرگ؛ تسویه مطالبات هفتگی شد، جهان صنعت نیوز، ۲۹ شهریور ۱۴۰۵
- ۵. خبر مهم برای فروشندگان کالابرگ؛ پول‌ها چه زمانی می‌رسد؟ جزئیات تسویه مطالبات فروشگاه‌ها اعلام شد. آخرین خبر از زمان پرداخت بدهی کالابرگ، اندیشه معاصر. ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
- ۶. جزئیات مهم تسویه کالابرگ با فروشگاه‌ها اعلام شد. فروشندگان چه زمانی پول خود را می‌گیرند؟، بانک اول. ۲۹ شهریور ۱۴۰۵
- ۷. تسویه مطالبات فروشگاه‌های کالابرگ از بدهی‌های قدیمی آغاز می‌شود، خبرگزاری مهر. ۳۰ شهریور ۱۴۰۵
- ۸. دولت مطالبات فروشگاه‌های کالابرگ را پرداخت نکرده است. فروشگاه‌ها کالابرگ را اجرا نمی‌کنند، رکنا، ۲۹ شهریور ۱۴۰۵
- ۹. کسبه: دولت از فروردین‌ماه میلیاردها تومان مطالبات کالابرگ مغازه داران را پرداخت نکرده است. ۷۰ تا ۸۰ درصد مغازه‌داران دیگر کالابرگ نمی‌پذیرند، رکنا. ۲۴ شهریور ۱۴۰۵
- ۱۰. «پول کالابرگم را ندادند، پرینترم را فروختم»؛ گلایه یک مغازه‌دار از ۴۰ روز انتظار، برترین‌ها. ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
- ۱۱. کالابرگ مهر ۱۴۰۵، اندیشه معاصر. ۸ مهر ۱۴۰۵
