وضعیت اقتصادی ایران؛ وقتی جنگی نیست، اما گرانی هر روز حمله می‌کند
وضعیت اقتصادی ایران در حالی سخت‌تر می‌شود که، آمریکا مدتی است به ایران حمله نکرده است. در همین بازه، نرخ ارز، خودرو، اینترنت همراه و کالاهای خوراکی یکی پس از دیگری گران می‌شوند.
وضعیت اقتصادی ایران و سایه‌ی تهدید نظامی
گزارش‌ها از ادامه آتش‌بس ایران و آمریکا بیش از ۱۸۵ روز حکایت دارد. دونالد ترامپ گفته است پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) حمله‌ای انجام نمی‌دهد.
با این وجود با دستکاری حاکمیت ملایان بازار ارز دچار جهش‌های پی‌در‌پی شده است. دلار آزاد چهارشنبه ۲۲ مهر با ۲۶۱ هزار تومان بسته شد. پنجشنبه به ۲۶۵ هزار تومان رسید و جمعه ۲۴ مهر به ۲۶۷ هزار و ۹۰۰ تومان رسید. در همان روز، سکه امامی به ۲۷۰ میلیون و ۹۴۰ هزار تومان رسید. گزارش‌های بازار، نگرانی سیاسی و وضعیت تنگه‌ی هرمز را عامل اصلی دانسته‌اند.
بازار خودرو نیز از این موج بی‌نصیب نبود. روز ۲۱ مهر، قیمت ری‌را در بازار آزاد ۸۰ میلیون تومان بالا رفت و به ۴ میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان رسید. دنا پلاس اتوماتیک و تارا اتوماتیک هرکدام ۷۰ میلیون تومان گران شدند. این‌ها قیمت بازار آزادند و نرخ کارخانه را نشان نمی‌دهند.
در بخش ارتباطات، اپراتورها افزایش ۱۰۰ درصدی تعرفه‌ی اینترنت همراه را خواسته‌اند. گزارش‌های ۲۲ و ۲۳ مهر از افزایش احتمالی تا ۴۰ درصد خبر می‌دهند. هنوز اطلاعیه‌ی رسمی منتشر نشده است. اپراتورها هزینه‌ی توسعه و نگهداری شبکه را دلیل درخواست خود گفته‌اند.
در بازار خوراکی نیز سقف قیمت روغن سرخ‌کردنی ۸۱۰ گرمی از ابتدای مهر بیش از ۱۰۰ هزار تومان بالا رفته است.
آمار رسمی فشار را روشن‌تر نشان می‌دهد. مرکز آمار، تورم نقطه‌ای شهریور ۱۴۰۵ را ۸۹.۸ درصد و تورم سالانه را ۷۳.۶ درصد اعلام کرد. بانک مرکزی تورم نقطه‌ای را ۸۳.۸ درصد گزارش کرده است. تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها از ۱۲۱ درصد گذشت و روغن ۲۵۷ درصد گران شد. تورم سالانه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات ۱۰۸.۸ درصد گزارش شده است. تورم نقطه‌ای دهک دوم حدود ۹۹.۳ درصد بود. این ارقام، وضعیت اقتصادی ایران را در سفره خانوار نشان می‌دهد.
مسئولیت حکومت و پرسش‌های بی‌پاسخ
پرواضح است آخوندها با زنده نگه داشتن سایه جنگ، معیشت مردم را گروگان گرفته‌اند. وضعیت نه جنگ نه صلح مطلوب‌ترین وضعیت برای رژیم برای فرار از پاسخگویی است.
از سوی دیگر، موضوع تنگه هرمز و موشک‌پرانی‌های روزانه حکومت ایران در این تنگه و حملات گروه‌های نیابتی آن به کشورهای منطقه و ریسک سیاسی بر نرخ ارز اثر می‌گذارد.
نکته قابل‌توجه این است که ارقام مرکز آمار و بانک مرکزی درباره تورم با هم تفاوت دارند. این تفاوت، پرسش‌هایی درباره‌ی شفافیت آمار رسمی ایجاد می‌کند. با این حال تورم نقطه‌ای روستایی ۱۰۸.۹ درصد بوده و فشار بر روستاییان بیشتر است. دقت در این ارقام برای فهم وضعیت اقتصادی ایران و معیشت مردم اهمیت بسیاری دارد.
بیشتر بخوانید
پرسش‌های دیگری نیز بی‌پاسخ مانده است. چه نهادی بر قیمت‌گذاری خودرو و تعرفه‌ها نظارت می‌کند؟ نقش بانک مرکزی در مدیریت نرخ ارز چقدر است؟ اگر ریسک جنگ تنها عامل است، چرا پس از بیش از ۱۸۵ روز آتش‌بس وضعیت اقتصادی ایران همچنان با افزایش قیمت‌ها همراه بوده است؟
پاسخ روشن است. حاکمیت آخوندها بی‌کفایتی خود در اداره امور کشور و دستکاری در بازار ارز، خودرو، طلا و… و نیز غارت و چپاول میلیاردی از پول مردم برای صنعت جنگ‌افروزی خود را در قالب سایه جنگ و تحریم به خورد افکار عمومی می‌دهد. دروغی بزرگ که هر روز و هر روز بیشتر و بیشتر در رسانه‌های حکومتی بازتاب می‌یابد تا به افکار عمومی قبولانده شود و هدف نیز این است که از فشار افکار عمومی بر حاکمیت ملایان و بروز اعتراضات سیاسی سراسری جلوگیری شود.
منابع
- ۱. قیمت دلار روز پنجشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۵ جهش کرد؛ دلار ۲۶۵ هزار تومان شد، یورو ۶ هزار تومان گران شد / بازار ارز در انتظار خبرهای حساس، وانانیوز، ۲۳ مهر ۱۴۰۵
- ۲. قیمت محصولات ایران‌خودرو و سایپا امروز سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، برنا، ۲۱ مهر ۱۴۰۵
- ۳. قیمت دلار، طلا و سکه امروز جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵، اقتصادآنلاین، ۲۴ مهر ۱۴۰۵
- ۴. اپراتورها خواستار افزایش ۱۰۰ درصدی تعرفه‌های اینترنت موبایل شدند (۲۲ مهر ۱۴۰۵)، شهرارانیوز، ۲۲ مهر ۱۴۰۵
- ۵. تعرفه‌های اینترنت تلفن همراه ۴۰ درصد گران می‌شود؟، دیدارنیوز، ۲۲ مهر ۱۴۰۵
