به اسارت گرفتن مدارک دانشجویان پزشکی در ایران
در سال‌های اخیر، روند اداری آزادسازی مدرک، از جمله مدرک تحصیلی پزشکی، پیچیده‌تر شده است. هزینه‌های آن نیز از سوی دولت افزایش یافته است. روندی که به گروگان‌گیری فارغ‌التحصیلان این رشته تعبیر شده است!
فارغ‌التحصیلان رشته‌های پزشکی در مقایسه با دانشجویان رشته‌های دیگر با چالش‌های بیشتری مواجه‌اند.
آن‌ها باید برای آزادسازی مدرک خود، هزینه بیشتری نسبت به سایر دانشجویان پرداخت کنند.
افزایش ۸۲درصدی مهاجرت دانشجویان ایرانی در چهار سال گذشته، نشان می‌دهد که هزینه‌های بالا و قوانین سخت‌گیرانه تأثیری در کاهش مهاجرت نداشته‌اند.
دانشجویان دانشگاه‌های دولتی برای ادامه تحصیل در خارج از کشور به مدرک اصلی خود نیاز دارند.
مدرکی که دانشگاه نگه‌داشته و برای آزادسازی آن باید نامه عدم تعهد خدمت آموزش رایگان دریافت شود. آزادسازی مدرک تحصیلی چند روش دارد.
دانشجویان می‌توانند با پرداخت هزینه بالا، مدرک خود را بخرند. هم‌چنین با داشتن سابقه بیمه، امکان آزادسازی مدرک وجود دارد. راه دیگر، سپردن مدرک به اداره‌های کاریابی است.
در فرآیند آزادسازی مدرک، سابقه بیمه‌ای حین تحصیل محاسبه نمی‌شود. یعنی اگر دانشجو، به‌صورت پاره‌وقت کار کرده باشد، بیمه او لحاظ نمی‌شود. زیرا معتقدند که دانشجو نباید حین تحصیل مشغول به کار باشد.
دانشجویان پزشکی که دانشگاه آن‌ها زیر نظر وزارت بهداشت است، باید هزینه بیشتری برای آزادسازی مدرک پرداخت کنند.
روند اداری آن‌ها نیز پیچیده‌تر است. دانشجویان پزشکی وزارت بهداشت دو نوع تعهد دارند. یکی آموزش رایگان و دیگری طرح خدمت پزشکان و پیراپزشکان.
در این طرح، هر فارغ‌التحصیل باید حداقل دوسال در کشور کار کند تا مدرک و ریز نمرات خود را دریافت کند.
تا سال ۱۳۹۹، دانشجویان پزشکی می‌توانستند با گذاشتن وثیقه، طرح خود را به‌تعویق بیندازند. هم‌چنین می‌توانستند با پرداخت هزینه، تعهد آموزش رایگان خود را لغو کنند.
اما پس از سال ۱۳۹۹، هزینه‌ها به‌طور چشمگیری افزایش یافت. از همان سال و پیش از انتخابات، مهاجرت پزشکان شدت گرفت.
هزینه تعهد آموزشی دانشجویان پزشکی در سال ۱۴۰۲، نزدیک چهار برابر افزایش یافت!!!
وزارت بهداشت هم وثیقه ۸۰میلیون تومانی را به ۳۰۰میلیون تومان افزایش داد. هزینه تعهد هم از یک میلیون تومان به ۳۰میلیون تومان رسید.
این تغییرات مخصوص دانشجویان مناطق ۱ بود. دانشجویان مناطق ۲ و ۳ امکان خرید مدرک را نداشتند.
شکایت‌های زیادی از سوی دانشجویان پزشکی به دیوان عدالت اداری ارسال شد. بسیاری از آن‌ها برای پیگیری حقوقی، وکیل گرفتند.
در سال ۱۴۰۲، وزارت بهداشت بخشنامه‌ای جدید صادر کرد.
بر اساس این بخشنامه محرمانه، هزینه تعهد آموزشی که ۳۰میلیون تومان بود، به ۱۱۰میلیون تومان رسید. دیگر هیچ یک از دانشجویان مناطق ۱، ۲ و ۳ امکان خرید مدرک را نداشتند.
اکثر داوطلبان کنکور دیگر تمایلی به حضور در دانشگاه‌های دولتی پزشکی ندارند. بسیاری به دانشگاه آزاد یا پردیس‌های خودگردان می‌روند.
شهریه این دانشگاه‌ها کمتر از هزینه‌ای است که برای آزادسازی مدرک از دانشجویان پزشکی دانشگاه‌های دولتی دریافت می‌شود.
آزادسازی مدرک پزشکی دو بخش دارد. یکی خرید تعهدات و دیگری آزادسازی دانشنامه.
برای خرید تعهدات، دانشجو باید نامه‌ای مبنی بر شروع یا پایان طرح ارائه کند.
برای آزادسازی دانشنامه، دانشجو باید طرح خود را به اتمام برساند و سپس مدرک را خریداری کند.
یک پزشک عمومی در کشور راهی جز مهاجرت یا ادامه تحصیل ندارد. ورود به رشته‌های زیبایی برای پزشکان عمومی در حال محدودشدن است.
در نتیجه، تنها راه باقی‌مانده، ادامه تحصیل در یک تخصص پزشکی است. این شرایط فشار بیشتری بر دانشجویان پزشکی وارد کرده است.
حاکمیت ملایان نه‌تنها شرایط زندگی مردم را بهبود نداده است، بلکه با اجرای قوانین سخت‌گیرانه مانند افزایش هزینه آزادسازی مدرک، تلاش می‌کند مانعی برای مهاجرت ایجاد کند.
درهمین زمینه
مرگ زنجیره‌ای دانشجویان پزشکی یا قتل زنجیره‌ای؟
افزایش ۸۲درصدی دانشجویان ایرانی!
بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۴، تعداد دانشجویان ایرانی در ۱۰مقصد اصلی مهاجرتی به ۱۱۰هزار نفر رسیده است.
این رقم در مقایسه با ۶۰هزار دانشجوی ایرانی ساکن خارج در سال ۲۰۲۰، افزایش ۸۲درصدی را نشان می‌دهد.
بی‌ثباتی اقتصادی، ناامیدی از آینده، فساد نهادینه‌شده و جست‌وجوی امنیت و رفاه بیشتر، مهم‌ترین دلایل مهاجرت دانشجویان ایرانی هستند.
هزینه آزادسازی مدرک علوم پزشکی برای فارغ‌التحصیلان ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۳، متفاوت است.
برای رشته پزشکی، این هزینه ۳۰میلیون تومان است. برای دندانپزشکی، ۳.۴۰میلیون تومان و برای داروسازی، ۳.۸۰میلیون تومان تعیین شده است.
این ارقام تنها برای یک سال تحصیلی دانشجویان رشته پزشکی است و باید ضرب در سنوات تحصیلی آنان شود!!!
هم‌چنین، هزینه آزادسازی مدرک برای فارغ‌التحصیلان سایر رشته‌های علوم پزشکی متفاوت است. این هزینه‌ها بر اساس قوانین جدید وزارت بهداشت به‌طور مداوم افزایش می‌یابد.
بسیاری از فارغ‌التحصیلان معتقدند که این سیاست‌ها، آن‌ها را از ادامه تحصیل و اشتغال در کشور ناامید کرده است.
افزایش هزینه‌های آزادسازی مدرک، مانعی برای آینده دانشجویان پزشکی ایجاد کرده است.
بسیاری از دانشجویان برای تأمین هزینه‌های تحصیلی و زندگی خود مجبور به کار در مشاغل مختلف هستند.
اما قوانین سخت‌گیرانه دانشگاه‌ها و محدودیت‌های بیمه‌ای وضع‌شده از سوی حاکمیت، دانشجویان را از این امکان محروم می‌کند.
با این حال، مهاجرت هم‌چنان به‌عنوان یکی از گزینه‌های اصلی دانشجویان پزشکی باقی مانده است.
بسیاری از فارغ‌التحصیلان رشته پزشکی به‌دنبال فرصت‌های بهتر شغلی در خارج از کشور هستند.
افزایش مداوم هزینه‌های آزادسازی مدرک، دانشجویان پزشکی را با چالش‌های بسیاری مواجه کرده است.
بسیاری از آن‌ها برای تأمین این هزینه‌ها مجبور به دریافت وام یا فروش دارایی‌های شخصی خود هستند.
