سفر بورل به تهران بار دیگر توپ را به زمین خامنه ای انداخت
جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در آخرین تلاش برای از سرگیری مذاکرات هسته ای متوقف شده برجام با هدف بازگرداندن توافق هسته ای سال ۲۰۱۵، روز شنبه ۴ تیر به تهران سفر کرد.
سفر دو روزه بورل، به عنوان بخشی از نقش وی به عنوان «هماهنگ کننده توافق برجام» اعلام شد.
مذاکرات یکساله اخیر در وین بر سر احیای برجام، علیرغم نشانه‌های گاه و بیگاهی از امتیازات احتمالی، بی‌نتیجه ماند و در فروردین امسال بدون دستیابی به توافق متوقف شد.
برخی از گزارشات حاکی از آن است که چندین مورد اختلاف بین آمریکا و ایران، از جمله در مورد ابقاء سپاه پاسداران به عنوان یک سازمان تروریستی در لیست وزارت خارجه آمریکا، باعث شکست مذاکرات بوده است.
درباره؛ سفر بورل به تهران برای مذاکرات هسته ای بیشتر بخوانید
سفر جوزپ بورل به تهران برای خارج کردن مذاکرات هسته ای از بن بست
بن بست مذاکرات هسته ای جدی است!
البته مقامات کشورهای اروپایی بیشتر بخاطر وضعیت اقتصادی خود نسبت به بن‌بست کشیدن مذاکرات وین نگران هستند، در حالی که روسیه که همیشه از برجام حمایت می‌کرد، برای منحرف کردن بحران ناشی از پیامدهای جنگ اوکراین ممکن است بخواهد در این مذاکرات اخلال ایجاد کند.
اما از طرف دیگر جو بایدن، که در زمان شروع ریاست جمهوریش، متعهد شده بود که برجام را بازگرداند، درخواست ایران برای حذف تمامی تحریم‌های اعمال شده توسط ترامپ از جمله خارج کردن سپاه پاسداران از لیست سیاه را رد کرده است.
با توجه به همه این موارد روز گذشته بورل در توییتی نوشت: دیپلماسی تنها راه بازگشت به اجرای توافق و معکوس کردن تنش‌های فعلی است.
خبرگزاری ایرنا که خبرگزاری رسمی ایران است، با استقبال از سفر جوزپ بورل به نقل از پیتر استانو، سخنگوی ارشد اتحادیه اروپا در امور خارجی، این سفر را بخشی از ادامه تلاش‌ها برای تحقق «اجرای کامل» برجام دانست.
بعد از پایان مذاکرات روز گذشته که سه ساعت و نیم طول کشید بورل، در کنفرانس خبری مشترک با امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه رییسی، از شروع مجدد مذاکرات هسته ای در وین صحبت کرد.
اما هیچ توضیحی چه از سوی بورل یا امیرعبداللهیان مبنی بر اینکه چه تغییراتی می‌تواند بن بست سه ماهه در مذاکرات را بشکند ارائه نشد. عبداللهیان دیدار خود با بورل را «طولانی اما مثبت» خواند.
وی بر اهمیت ارتباطات ایران و اروپا به ویژه در روابط تجاری تاکید کرد.
آگاهان سیاسی این اظهارات وی را اشاره به مشوق های تجاری شناور اتحادیه اروپا دانستند که در صورت رسیدن به توافق به جریان خواهد افتاد.
خودزنی خامنه ای با افزایش غنی سازی اورانیوم برای دستیابی به بمب اتمی
بورل و تلاش ناموفق برای بازکردن موانع
جوزپ بورل همچنین در سلسله توئیت‌هایی در رابطه با این سفر اشاره کرد و نوشت: سفر من به تهران یک هدف عمده دارد و آن این است که انگیزه جدیدی به مذاکرات بدهم و برجام را به مسیر اصلی بازگردانم.
وی نوشت: سه ماه از توقف مذاکرات وین می‌گذرد. ما باید مکانیسم تشدید بحران فعلی را متوقف کنیم و به کار خود سرعت دهیم. ما اکنون باید توافق را نهایی کنیم. وی ادامه داد که با عبداللهیان توافق کردیم که مذاکرات ایران و آمریکا در روزهای آینده با هدف حل و فصل آخرین مسائل باقی مانده توسط تیم من از سرگرفته شود.
روابط دوجانبه ما پتانسیل بالایی دارد، اما بدون یک نتیجه کارآمد، نمی‌توانیم روابط خود را به طور کامل توسعه دهیم. من همچنین مسائل فوری مانند دستگیری‌های بسیار نگران‌کننده شهروندان اروپایی توسط ایران را مطرح کردم و خواستار آزادی آنها شدم.»
بورل بعداً با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی خامنه ای نیز ملاقات کرد.
شمخانی بعد از این ملاقات گفت «اقدامات تلافی جویانه ایران در بخش هسته ای» « پاسخی قانونی و منطقی به یکجانبه‌گرایی آمریکا و انفعال اروپا» است و «تا زمانی که رویه‌های غیرقانونی غرب تغییر نکند ادامه خواهد داشت».
شمخانی با اشاره غیر مستقیم به منزوی شدن ایران در مقابل سایر کشورهای منطقه گفت: متاسفانه روابط راهبردی اروپا با برخی کشورهای دیگر منطقه که مظاهر شرارت، ناامنی و تروریسم دولتی در جهان هستند ادامه دارد.
جورپ بورل هم در مقابل گفت که این وقفه باید شکسته شود و کار را باید تسریع کنیم.
وی گفت: «توافق وین برای کل جهان مهم است. اگر توافق تاریخی ما موفقیت‌آمیز باشد، برای ایران منافع اقتصادی زیادی خواهد داشت و به نگرانی‌های جامعه بین‌المللی در مورد امنیت و ثبات منطقه ای نیز رسیدگی خواهد شد. البته از آنجا که چنین مذاکرات و سخنانی قبلا هم چندین بار تکرارشده روزها و هفته‌های آینده این سطح از خوش‌بینی را در دستیابی به یک توافق آزمایش خواهد کرد.
چشم انداز مذاکرات هسته ای چیست
اگر تاریخ را راهنمای خود قرار دهیم، نباید از سفر جوزف بورل به ایران همراه با چند عکس، دست دادن و وعده‌های توخالی انتظار زیادی داشت.
حتی اگر توافقی حاصل شود، تجربه به ما می‌گوید که نمی‌توان به حکومت آخوندها اعتماد کرد زیرا اقدامات آنها تماما مبتنی بر دروغ و فریب است.
بارها شاهد بوده‌ایم که بسیاری از مقامات حکومت آخوندها به طور ضمنی اعلام کرده‌اند که ایران برنامه هسته ای خود را متوقف نخواهد کرد و حق خود را در دستیابی به سلاح هسته ای محفوظ می‌بیند.
پس جامعه جهانی باید مراقب باشد که بار دیگر فریب این حکومت را نخورد. خامنه‌ای به خوبی می‌داند که نمی‌تواند به یکباره به طور کامل و ناگهانی برجام را کنار بگذارد و از عواقب اینکار هراس دارد.
لذا او با طولانی کردن مذاکرات و پاسخ ندادن به سوالات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در حالی که مخفیانه مشغول توسعه برنامه هسته ای خود است، دارد زمان می‌خرد.
اینکه خامنه‌ای تا کجا می‌تواند به این بازی موش و گربه ادامه دهد به واکنش جامعه جهانی بستگی خواهد داشت و اینکه مردم ایران چطور نسبت به کمبودهای فزاینده اقتصادی و اجتماعی که با آنها مواجه هستند واکنش نشان دهند.
اینها مواردی هستند که ارزش پیگیری و دنبال کردن را دارند.
ح. بیضایی
