دیپلماسی پینگپنگ، سراب یا واقعیت
دیپلماسی پینگپنگ اصطلاحی است که در دهه هفتاد میلادی، در مورد گفتگوهای پنهانی بین آمریکا و چین مطرح شد، در دهه۶۰ سطح تنش بین دوکشور بسیار بالا و روابط بین چین و آمریکا منجمد شده بود. تا اینکه پس از گفتگوهای پنهانی مختلفی که بین دو دولت انجام گرفت، در مارس ۱۹۷۱ تیم ملی پینگپنگ آمریکا به پکن دعوت شد و این مسابقه دوستانه، بعنوان نماد یک نوع سیاست قرار گرفت که آنرا دیپلماسی پینگ پنگ نام نهادند. امروز نیز بین دولت ایران و آمریکا تبادل دوزندانی صورت گرفت که بدنبال آن، بحث مذاکره مجدد، بین دو دولت را به عرصه مطبوعات کشانده است. این تبادل زندانیان، یادآور دیپلماسی پینگپنگ بین دوکشور است.
کاخ سفید صبح امروز ۱۶آذر۹۸ بیانیهای صادر کرد که در آن آمده است: «پس از سپری کردن سه سال در زندان، ژیائوونگ به امریکا باز میگردد».
ظریف، وزیر خارجه رژیم نیز، از مبادله مسعود سلیمانی، استاد ایرانی زندانی در آمریکا، با ژیائووانگ، شهروند آمریکایی محبوس در ایران، خبر داد.
البته در طول ۸ ماه گذشته، سه بار از طرف رژیم ایران خیز تبادل زندانیان برداشته شده است و وزیر خارجه رژیم در چهارم اردیبهشت۹۸، در نشست انجمن جامعه آسیا در نیویورک، موضوع تبادل زندانیان دو کشور را اعلام کرده بود. اما به این اعلام آمادگی او جوابی داده نشد.
عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز، در ۲۹مهر۹۸ در کنفرانس خبری اعلام کرد: ایران فهرستی را برای مبادله زندانیان به دولت آمریکا ارایه کرده است. وی افزود:« اگر ارادهای باشد، آماده مبادله و تلاش برای حل مسئله هستیم. لیستی هم به آنها دادهایم اگر ارادهای باشد امیدوار به آزادی این افراد هستیم».
شرط پنجم از ۱۲شرطی که پمپئو برای شروع مذاکره و لغو تحریمها اعلام کرده است آزادی همه شهروندان آمریکا و همچنین شهروندان دیگر کشورهای دوست و متحد آمریکا است.
با توجه به آنکه خامنهای، مسیر مذاکره بصورت علنی را بسته است و میداند که در تعادل قوای فعلی هرگونه عقب نشینی از پروژههای اتمی و موشکی و دخالتهایش در منطقه، بعنوان جام زهری کاری عمل میکند و تاثیرات آن بلافاصله در درون رژیمش و جامعه ملتهب ایران میریزد، تا بحال نتوانسته در مسیر مذاکره قدمی بردارد.
از طرفی هم با ادامه تحریمهای اقتصادی، کمرش در حال شکستن است و نمیتواند حتی بار بودجه سال آیندهاش را ببندد. حتی زمزمه قرض گرفتن میلیاردها دلار از روسیه مطرح شده است. در چنین شرایطی است که هفته قبل، یوسف بن علوی، وزیر خارجه عمان، که به عنوان کانال رابطه با آمریکا عمل میکند به تهران سفر کرد و با وزیر امور خارجه ایران و شمخانی دیدار کرد. نتیجه این دیدار هر چه بوده، نمود عملی و مادی آن تبادل دو زندانی بین ایران و آمریکا بود. و مسعود سلیمانی که در آمریکا زندانی بود، با ژیائووانگ، شهروند آمریکایی محبوس در ایران با هم مبادله شدند.
ترامپ نسبت به آزادی ژیائو وانگ اظهار رضایت کرد و پیامی هم برای حاکمان تهران فرستاد و گفت که: «دیدید میتوانیم با هم معامله کنیم؟» روحانی نیز علیرغم همه گفتههای خامنهای که ما مذاکره نخواهیم کرد، دوباره اعلام نمود، اگر پیش شرطی نباشد حاضر به مذاکره بوده و هستند.
دیگر مقامات رژیم اعلام نمودند که تصمیم به تبادل زندانیان در شورای امنیت کشور انجام گرفته است که این به معنی آنست که شخص خامنهای پشت این قضیه میباشد.
شاید چنین تصور شود که موضوع تبادل زندانیان امر جدیدی نیست وپیش از این هم بین دو کشور انجام شده است. که اتفاقا همین موضوع، نشانه آن است که وقتی رژیم قادر نیست در زمینه شروط دیگر آمریکا قدم مثبتی بردارد، در این زمینه، دریچه مذاکرات پنهانی را باز است تا بتوانند متناسب با پیشرفت حوادث، گامهای بعدی خود را بردارند.
بطور قطع در مذاکرات فیمابین بر سر تبادل زندانیان، دستگاههای قضایی دو کشور با هم مذاکره نکردهاند و این پهنه، همان پنجره باز برای پیشبرد مذاکرات پنهانی است.
حال سوال اصلی اینجاست، رژیم آخوندی که در لبنان و عراق ضربات استراتژیک خورده و در داخل کشور هم با قیام آبان تعادلش بهم خورده است، آیا میتواند با این دیپلماسی، خود را به میز مذاکره و برداشتن تحریمها برساند؟ آیا روحانی وتیمش بدنبال سراب هستند یا واقعیت؟
