تورم سالانه ۶۶ درصدی و رکوردشکنی در اقتصاد ایران
تورم سالانه در تیرماه ۱۴۰۵ به ۶۶ درصد رسید و رکورد هشتاد ساله را شکست. مرکز آمار رژیم ایران این رقم را بالاترین نرخ ثبت‌شده اعلام کرد. این افزایش فشار سنگینی بر معیشت خانوارها وارد ساخته است. گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد فاصله تورمی میان دهک‌ها نیز گسترش یافته است.
جزئیات آمار رسمی تورم سالانه
ایرنا در ۷ مرداد ۱۴۰۵ به نقل از مرکز آمار ایران شاخص قیمت مصرف‌کننده در تیرماه ۱۴۰۵ را ۶۷۶.۹ اعلام کرد. این شاخص نسبت به ماه قبل ۳.۱ درصد و نسبت به تیر ۱۴۰۴ معادل ۸۷.۹ درصد رشد داشت. تورم سالانه نیز با چهار واحد درصد افزایش به ۶۶ درصد رسید.
برنا در ۷ مرداد ۱۴۰۵ بر اساس آمار مرکز آمار نوشت تورم نقطه به نقطه خانوارها ۸۷.۹ درصد گزارش شد. خانوارها برای سبد مشابه کالاها و خدمات ۸۷.۹ درصد بیشتر هزینه کردند. بانک مرکزی نرخ تورم سالانه خود را ۶۱.۴ درصد اعلام کرد که با رقم مرکز آمار تفاوت دارد.
انتخاب نیز در ۷ مرداد نوشت دامنه تورم سالانه میان دهک‌ها از ۶۳.۹ درصد برای دهک دهم تا ۷۳.۵ درصد برای دهک دوم متغیر بود. فاصله تورمی دهک‌ها به ۹.۶ واحد درصد رسید. این شکاف نسبت به ماه قبل ۱.۲ واحد درصد بیشتر شد.
تأثیر تورم سالانه بر دهک‌های مختلف جامعه
دنیای اقتصاد در ۸ مرداد با استناد به آمارهای رسمی نوشت خانوارهای کم‌درآمد بیشترین فشار را تحمل کردند. تورم احساس‌شده در دهک دوم به ۷۳.۵ درصد رسید. این گروه سهم بیشتری از درآمد خود را صرف خوراکی‌ها می‌کنند. افزایش قیمت مواد غذایی مستقیم بر سفره آن‌ها اثر گذاشت.
روستاییان نیز آسیب بیشتری دیدند. تورم سالانه در روستاها ۷۷ درصد و در شهرها ۶۴ درصد اعلام شد. روستاییان برای سبد مشترک کالاها ۱۰۶.۹ درصد بیشتر از تیر ۱۴۰۴ هزینه کردند. این تفاوت شکاف شهری-روستایی را عمیق‌تر ساخت.
بیشتر بخوانید
استان ایلام با تورم نقطه به نقطه ۱۱۲.۴ درصد بالاترین رقم را ثبت کرد. استان‌های ایلام و کردستان در تورم سالانه نیز پیشتاز بودند. توزیع نابرابر تورم نابرابری منطقه‌ای را تشدید کرده است.
ریشه‌های تداوم تورم بالا
حکومت ایران طی سال‌های اخیر سیاست‌های اقتصادی ناپایداری را دنبال کرده است. حذف ارز ترجیحی و شوک‌های قیمتی اثرات خود را بر تورم سالانه گذاشته است. این اثرات تا بهمن‌ماه نیز ادامه خواهد داشت.
تجارت نیوز در ۸ مرداد اعلام کرد نااطمینانی ناشی از تنش‌های خارجی و محدودیت‌های تجاری بر هزینه‌های واردات افزوده است. هزینه‌های تولید بالا رفته و قیمت نهایی کالاها افزایش یافته است. این چرخه تورم را در سطوح بالا تثبیت کرده است.
گروه خوراکی‌ها همچنان پیشران اصلی تورم باقی مانده است. با وجود کاهش نسبی تورم ماهانه، سطح بالای تورم سالانه نشان‌دهنده مزمن شدن مشکل است. بازگشت سریع به سطوح پایین بعید به‌نظر می‌رسد.
روزنامه همشهری نیز در ۷ مرداد با اشاره به اعلام نرخ تورم نوشت قدرت خرید خانوارها به‌شدت کاهش یافته است. بسیاری از خانواده‌ها ناچار به حذف اقلام اساسی از سبد مصرفی شده‌اند. افزایش مداوم قیمت‌ها برنامه‌ریزی مالی را ناممکن ساخته است.
کسب‌وکارهای کوچک با افزایش هزینه‌ها روبه‌رو هستند. رکود نسبی در برخی بخش‌ها اشتغال را تهدید می‌کند. نااطمینانی اقتصادی سرمایه‌گذاری را محدود کرده است.
شکاف میان دهک‌های درآمدی عمیق‌تر شده است. دهک‌های پایین‌تر فشار بیشتری تحمل می‌کنند. این وضعیت نارضایتی اجتماعی را افزایش داده است.
مقایسه تاریخی و روندهای اخیر تورم سالانه
خبرآنلاین در این مورد نوشت پیش از این بالاترین نرخ تورم سالانه مرکز آمار در پایان ۱۴۰۱ اندکی بیش از ۴۵ درصد بود. رقم ۶۶ درصدی تیرماه ۱۴۰۵ این رکورد را به طور کامل شکست. روند افزایشی از ابتدای سال ادامه داشته و هر ماه سطح جدیدی ثبت کرده است.
تجارت نیوز نیر ادامه داده تورم ماهانه از ۵.۹ درصد خرداد به ۳.۱ درصد تیر کاهش یافت. با این حال تورم سالانه همچنان صعودی ماند. این واگرایی نشان می‌دهد اثرات انباشته ماه‌های قبل هنوز تخلیه نشده است.
کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند تا بهمن‌ماه روند افزایشی تورم سالانه ادامه یابد. شوک‌های قبلی هنوز در شاخص‌ها منعکس می‌شوند. این وضعیت چشم‌انداز کوتاه‌مدت را نگران‌کننده نگه داشته است.
تورم ۶۶ درصدی سالانه و فشار بر اقلام اساسی سفره مردم
انتخاب در این زمینه می‌نویسد حبوبات در تیرماه رکورددار گرانی بودند. افزایش قیمت این گروه مستقیماً بر سبد غذایی خانوارهای کم‌درآمد اثر گذاشت. بسیاری از خانواده‌ها مصرف پروتئین گیاهی را نیز محدود کرده‌اند.
به نقل از ایرنا نیز گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها همچنان بالاترین سهم را در تورم دارند. حتی با کاهش نسبی تورم ماهانه این گروه، سطح سالانه آن بالا باقی مانده است. این الگو معیشت روزمره را دشوارتر کرده است.
خانوارها ناچار به تغییر الگوی مصرف شده‌اند. کیفیت تغذیه کاهش یافته و اقلام ضروری از سبد حذف می‌شوند. ادامه این روند پیامدهای بلندمدت بهداشتی نیز به‌همراه دارد.
تورم سالانه ۶۶ درصدی در تیرماه ۱۴۰۵ نشان‌دهنده عمق بحران اقتصادی است. این رقم رکورد هشتاد ساله را شکست و فشار معیشتی را تشدید کرد. حکومت ملایان در چهار دهه گذشته اولویت را به پروژه‌های هسته‌ای، برنامه موشکی و حمایت از گروه‌های نیابتی داده است. این سیاست‌ها حاصلی برای مردم ایران نداشته و منابع ملی را هدر داده و نتیجه‌ای جز تورم مزمن و تضعیف معیشت مردم حاصل نشده است. تغییر بنیادین و استقرار حکومتی دموکراتیک و سکولار که رفاه و معیشت مردم را در اولویت قرار دهد، ضروری به نظر می‌رسد.
منابع
- ایرنا در ۷ مرداد ۱۴۰۵
- برنا در ۷ مرداد ۱۴۰۵
- دنیای اقتصاد ۸ مرداد ۱۴۰۵
- تجارت نیوز ۸ مرداد ۱۴۰۵
