تجارت خارجی رژیم آخوندی در سال ۱۴۰۳ هم‌چنان ادامه‌دهنده روند نامطلوب بلندمدت گذشته بود. مسیری که سال‌هاست با اقداماتی مشخص و روندهایی تکراری به بنگاه‌های اقتصادی کشور تحمیل شده است. البته تفاوت‌هایی نیز در این دوره مشاهده شد که مهم‌ترین آن تغییر ناخواسته دولت از باند رئیسی به جریان فشل اصلاح‌طلبان بود، که منجر به رفت‌وآمد مدیران و تاثیرات آن در سیاستگذاری‌های بی‌حاصل شد.
با این حال، کالاهایی با ارزش افزوده بالا تولید قابل توجهی نداشتند و در نتیجه، هیچ کالای قابل عرضه‌ای برای صادرات وجود نداشت. در عین حال، واردات همین نوع کالاها به همراه کالاهای با ارزش افزوده کمتر به کشور سرازیر شد. این امر نهایتاً به‌کسری تراز تجاری و چربش خروج ارز بر ورود آن منجر گردید.
علل ساختاری عقب‌رفتگی
نظام ولایت فقیه عمداً کشور را در انزوای جهانی قرار داده است. این شرایط می‌تواند تا زمانی که سرکوب نیروهای ترقی‌خواه و آزادیخواه ادامه دارد، به حفظ قدرت خامنه‌ای و حامیان غارتگر سرمایه‌های مملکت منجر شود.
از آن‌جا که کشور در جذب سرمایه خارجی ناتوان است، در زنجیره‌های تولید کالاهای مورد نیاز بازار جهانی نیز مشارکتی ندارد. شاهد آن هم نبود هیچ برند و غول صنعتی ملی یا بین‌المللی در سرزمین ایران است که می‌توانست بخشی از استقلال صنعتی کشور را نمایان سازد. این انزوای خودخواسته نظام ولایت فقیه، با تحریم‌های بین‌المللی ضریب قابل توجهی داشته است؛ تحریم‌هایی که ناشی از اصرار خامنه‌ای به صدور تروریسم و بنیادگرایی، پرورش نیابتی‌ها، و ساخت بمب اتمی و موشک است.
در همین زمنیه
افزایش فشارهای آمریکا بر رژیم ایران؛ از تحریم‌های اقتصادی تا انزوای بین‌المللی
پیامدهای سیاست‌های ارتجاعی
نخستین پیامد این نوع سیاست، عقب نگه‌داشتن مجموع توانایی‌های کشور و سرعت گرفتن برتری‌های همسایگانی است که حتی خواب داشتن منابع خدادادی و دریای نفت و گاز را نمی‌دیدند، اما توانستند با یک برنامه علمی و مورد قبول مردمشان از دایره عقب‌ماندگی بگریزند. این امر در مورد همسایگانی که دارای منابع سرشار و سیاست‌های مورد قبول جامعه جهانی هستند، بیشتر صدق می‌کند.
دومین ضربه ویرانگر از صنایع فرسوده و بی‌رمقی ناشی شد که نتواستند در رقابت تجاری جایگاهی برای خود فراهم کنند و عملاً به تماشاگران بازی رشد و پیشرفت همسایگان تبدیل شدند. بخش مهمی از بازار نیروی کار، با داشتن مدارک تحصیلی بالا، به‌خاطر نبود فرصت‌های سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، خانه‌نشین گردیدند.
سومین اثر انزوای بین‌المللی رژیم آخوندی و فروپاشی روند صنعتی شدن کشور، محدودیت‌های حیرت‌انگیز در انتخاب شرکای تجاری است: «وقتی بیش از ۹۰ درصد تجارت خارجی کشور تنها با ۵ یا ۶ شریک صورت می‌گیرد، یا تنها سه کشور خریدار ۶۰درصد کالاهای صادراتی ایران هستند، بدیهی است که تحولات بین‌المللی می‌تواند به‌سادگی روی فروش خارجی بنگاه‌های صنعتی اثر سوء گذاشته و سطح معیشت خانوارها را کاهش دهد.» (دنیای اقتصاد۳ فروردین ۱۴۰۴)
اصرار خامنه‌ای به‌عنوان ولی فقیه نظام بر نابود کردن تمامی پتانسیل زیست انسانی
ورشکستگی اقتصادی سرزمینی که پس از انقلاب مشروطه امید فراوان داشت که از کمند عقب‌ماندگی و مشکلات زندگی رهایی یابد، اما با دیکتاتوری‌های شبه مدرن و وابسته به‌چاله دیگری افتاد و پس از آن در دام ارتجاع قهار مذهبی گرفتار شد، تعجب‌آور نیست. آن‌چه حیرت‌انگیز است، اصرار خامنه‌ای به‌عنوان ولی فقیه نظام بر نابود کردن تمامی پتانسیل زیست انسانی میلیون‌ها نفری است که آرزویی جز یک زندگی سالم و شرافتمندانه و البته در آزادی در کنار سایر ملل جهان ندارند.
بنابراین، برای شکستن این بن‌بست خانمان‌برانداز، راهی جز به زیر کشیدن عمود خیمه‌نظام باقی نمی‌ماند.
آرمین بهاری
