از سفره‌های خالی تا خیابان‌ها، اعتراضات و نارضایتی مردم از گرانی، فقر و بی‌پاسخ‌ماندن مطالبات توسط حکومت ایران هر روز ابعاد تازه‌ای به خود می گیرد. اعتراضات معیشتی ایران بار دیگر در شهرهای مختلف جلوه‌ای آشکار از بحران اقتصادی و نارضایتی اجتماعی را نشان داده است. دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵، بازنشستگان مخابرات در شهرهای اصفهان، تهران، کرمانشاه، کردستان، اهواز و مالباختگان پیشگامان یزد اقدام به برگزاری تجمع اعتراضی کردند. معترضان به مستمری‌های ناچیز، گرانی، مشکلات درمانی و پرداخت‌نشدن مطالبات خود اعتراض داشتند.
بازنشستگان در شهرهای مختلف درتجمعات اعتراضی خود شعارهای رادیکالتری را نسبت به قبل علیه حکومت ایران فریاد زدند. برخی از این شعارها عبارتند از: «عدالت، عدالت، مْرده در این ولایت ـ مخابراتو ما ساختیم سپاه بْرد و ما باختیم ـ ظالم و حامیشان ننگ بر هر دوتاشان».
اعتراضات معیشتی؛ از حقوق ناچیز تا سفره‌های خالی
گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد بازنشستگان در کنار خواسته‌های اقتصادی، علیه فساد، سرکوب و احکام اعدام نیز شعار داده‌اند. در اهواز، معترضان از افزایش هزینه‌های زندگی و پرداخت‌نشدن مطالبات مزدی گفتند. در اصفهان نیز بازنشستگان مخابرات خواستار بهبود خدمات درمانی و پرداخت معوقات شدند.
ریشه این اعتراضات را باید در شکاف عمیق میان درآمد خانوارها و هزینه‌های زندگی جست‌وجو کرد. هنگامی که حقوق ماهانه از هزینه مسکن، خوراک، دارو و آموزش عقب می‌ماند، تأمین نیازهای اولیه به دغدغه‌ای روزانه تبدیل می‌شود.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پایه دستمزد ماهانه کارگران در سال ۱۴۰۵ حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان اعلام شده است. این رقم در برابر افزایش قیمت کالاهای اساسی و هزینه‌های سنگین زندگی، قدرت خرید بسیاری از خانوارها را محدود می‌کند. این درحالی است که خط فقر هم اکنون در ایران نزدیک به صد میلیون تومان است.
چرا اعتراضات معیشتی ادامه دارد؟
تورم، کاهش ارزش پول ملی، ناامنی شغلی، تبعیض و فساد اقتصادی، فشار بر اقشار حقوق‌بگیر را تشدید کرده‌اند. بازنشسته‌ای که سال‌ها کار کرده، امروز برای دارو و درمان با دشواری روبه‌رو است. کارگری که تمام ماه کار می‌کند، ممکن است همچنان از تأمین هزینه مسکن و خوراک ناتوان بماند.
این نارضایتی‌ها فقط به مسائل اقتصادی محدود نیستند. شعارهای معترضان درباره فساد و زندانیان سیاسی نشان می‌دهد که بخشی از اعتراض‌ها، بی‌اعتمادی عمیق‌تر به ساختار قدرت را نیز بازتاب می‌دهد.
از قطره‌های پراکنده تا دریای نارضایتی
تکرار اعتراضات معیشتی در شهرهای مختلف نشان می‌دهد که مطالبات بازنشستگان و کارگران همچنان پابرجا است. هنگامی که اعتراض‌های صنفی با مشکلات مشترک روبه‌رو می‌شوند، زمینه همبستگی میان گروه‌های گوناگون جامعه افزایش می‌یابد.
حکومتی که پاسخ مؤثری به فقر، گرانی، فساد و خواسته‌های انباشته مردم نمی‌دهد، با گسترش شکاف میان جامعه و قدرت روبه‌رو می‌شود. هیچ‌کس نمی‌تواند زمان یا شکل تحولات آینده را با قطعیت پیش‌بینی کند؛ اما نادیده‌گرفتن این نارضایتی‌ها، بحران اعتماد را عمیق‌تر می‌کند.
اعتراضات امروز را نمی‌توان صرفاً تجمع‌هایی پراکنده برای افزایش حقوق دانست. این اعتراض‌ها نشانه فشار اقتصادی و نارضایتی انباشته در بخش‌هایی از جامعه‌اند. قطره‌های خشم اجتماعی ممکن است به موجی بزرگ‌تر تبدیل شوند؛ موجی که ریشه آن را باید در سال‌ها فقر، بی‌عدالتی و بی‌پاسخ‌ماندن مطالبات مردم جست‌وجو کرد.
منابع:
گزارش تجمعات اعتراضی در شبکه های اجتماعی ایکس و تلگرام
