موج استعفا و شایعه، دولت چهاردهم را وارد فاز بی‌ثباتی کرده است
استعفاهای دولت پزشکیان حکایت از کابینه آشفته‌ای دارد که در شرایط حساس و موقعیت متزلزل حکومت خامنه‌ای سرباز کرده است. در شرایطی که حکومت خامنه‌ای نشانه‌های آشکار فرسایش سیاسی و مدیریتی را تجربه می‌کند، دولت پزشکیان نیز از این بحران در امان نمانده است. سال دوم فعالیت دولت چهاردهم با موجی از استعفاها، برکناری‌ها و شایعات پی‌درپی همراه شده است. تحولاتی که بیش از هر چیز، بی‌ثباتی ساختاری و فشار سیاسی در لایه‌های اجرایی را آشکار می‌کند. استعفاهای دولت پزشکیان اکنون به یکی از شاخص‌های بحران درون‌حکومتی تبدیل شده است.
استعفای معاون سیاسی؛ زنگ خطر در قلب دولت
بر اساس گزارش رسانه حکومتی «رویداد۲۴» در تاریخ ۵ دی‌ماه ۱۴۰۴، مهدی سنایی از معاونت سیاسی ریاست‌جمهوری کنار رفته است. سنایی، دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، پیش‌تر دو دوره نماینده مجلس و سفیر ایران در روسیه بوده است. او از ابتدای سال چندین بار درخواست کناره‌گیری داده بود و در نهایت تا زمان معرفی جایگزین به فعالیت ادامه داد. نقش او در مناظرات سیاست خارجی انتخابات ریاست‌جمهوری، در کنار محمدجواد ظریف، جایگاهش را در تیم پزشکیان برجسته کرده بود. این استعفا در چارچوب استعفاهای دولت پزشکیان معنایی فراتر از یک جابه‌جایی اداری دارد.
بانک مرکزی در تیررس؛ فرزین و کارنامه‌ای زیر فشار
همزمان با این تحولات، شایعات مربوط به استعفای محمدرضا فرزین، رئیس بانک مرکزی، شدت گرفته است. عملکرد بانک مرکزی در ماه‌های اخیر با انتقاد گسترده روبه‌رو شده است. نرخ دلار از حدود ۴۱ هزار تومان به ۱۳۶ هزار تومان رسید. قیمت سکه نیز از ۲۰ میلیون تومان عبور کرد و تا ۱۴۵ میلیون تومان افزایش یافت. این جهش‌ها فشار افکار عمومی را بر مدیریت پولی کشور تشدید کرد. سکوت مجلس در برابر این وضعیت، گمانه‌زنی‌ها درباره ملاحظات سیاسی و تداوم مدیران به‌جا‌مانده از دولت‌های پیشین را تقویت کرده است. نام فرزین نیز در فهرست غیررسمی استعفاهای دولت پزشکیان مطرح شده است.
در کوچه پس کوچه‌های ایران؛ از بنزین ۸۰ هزار تومانی تا نفتکش توقیف شده
قانون دوتابعیتی‌ها؛ ابزار حذف یا فشار سیاسی؟
در کنار بحران‌های اقتصادی، اجرای سلیقه‌ای قانون منع انتصاب دوتابعیتی‌ها به عامل تازه‌ای برای کنار گذاشتن مدیران تبدیل شده است. سعید اوحدی، رئیس پیشین بنیاد موسوم به شهید و معاون امور ایثارگران، به دلیل حاشیه‌های مرتبط با تابعیت مضاعف فرزندش از سمت خود کنار رفت. انتصاب او به عنوان مشاور رئیس‌جمهور، از سوی برخی رسانه‌ها «تبعید نرم» توصیف شد. این تصمیم، بار دیگر اجرای گزینشی قانون را به صدر توجه رسانه‌ای بازگرداند و به موج استعفاهای دولت پزشکیان ابعاد تازه‌ای داد.
استعفاهای دولت پزشکیان خاموش؛ ریزش تدریجی
شکل دیگری از استعفاها نیز در دولت دیده می‌شود که کمتر پر سر و صدا اما معنادار است. استعفای محمدرضا جوادی‌یگانه از ریاست مرکز ارتباطات مردمی ریاست‌جمهوری، نمونه‌ای از این روند است. او در نامه استعفای خود به فشارها و حجم بالای پیام‌های مردمی اشاره کرد. این موضوع، ناکامی دولت در مدیریت ارتباط با افکار عمومی را برجسته ساخت. این کناره‌گیری آرام، در متن استعفاهای دولت پزشکیان نشانه‌ای از فرسایش درونی دولت به شمار می‌رود.
شایعه به‌عنوان واقعیت سیاسی
موج شایعات استعفا به همین موارد محدود نمانده است. در ماه‌های گذشته، اخبار غیررسمی درباره کناره‌گیری وزیر راه و حتی معاون اول دولت منتشر شد. هرچند این اخبار تکذیب شدند، اما بازنشر گسترده آنها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، از بحران هماهنگی در سطوح عالی مدیریتی حکایت دارد. واکنش‌های انفعالی دولت به این شایعات، فشار روانی و سیاسی بر کابینه را تشدید کرده است. تداوم استعفاهای دولت پزشکیان این فضای ملتهب را عمیق‌تر کرده است.
دولت در سال دوم؛ انسجامی که شکل نگرفت
زنجیره استعفاها، برکناری‌ها و شایعات پی‌درپی، تصویری روشن از ناپایداری مدیریتی در دولت چهاردهم ارائه می‌دهد. از معاونت سیاسی ریاست‌جمهوری تا بانک مرکزی و نهادهای وابسته، نشانه‌های تزلزل در انسجام کابینه آشکار است. اجرای دوگانه قوانین و برخوردهای گزینشی، اعتماد عمومی را بیش از پیش فرسوده کرده است. استعفاهای دولت پزشکیان اکنون به نماد این وضعیت تبدیل شده است.
موج استعفاهای دولت پزشکیان صرفاً مجموعه‌ای از تغییرات اداری نیست. این تحولات بازتاب بحران ساختاری در حکومتی است که در فاز پایانی خود، دیگر توان حفظ انسجام درونی را ندارد. دولتی که زیر سایه ولایت فقیه شکل گرفته، در برابر فشارهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی فرسوده شده است. این استعفاها نشانه‌های فروپاشی نظم اجرایی در نظامی هستند که راهی برای اصلاح ندارد و سرنوشت آن به اراده مردم گره خورده است. اراده ای که تنها و تنها یک خواسته بیشتر ندارد و آن هم سرنگونی تمام عیار حکومت فاسد ولایت فقیه است.
