واردات برنج کمر کشاورزان و برنج‌کاران ایرانی را شکست. عسگری رئیس کل گمرک حکومت ایران روز سه شنبه ۴شهریور۱۴۰۴ در نشست خبری با رسانه های حکومتی شرکت کرد. رسانه حکومتی نود اقتصادی در بخشی از صحبت های عسگری می نویسد، رئیس کل گمرک ایران تاکید کرد: «امسال ممنوعیت فصلی واردات برنج به دلیل خشکسالی برداشته شده است که طی ۵ ماهه سال جاری ۸۳۶ هزار تن برنج به ارزش ۹۰۴ میلیون دلار از گمرکات ترخیص شد».
از منظر اقتصادی، واردات برنج به میزان ۸۳۶ هزار تن در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۴، به بهانه خشکسالی، ضربه‌ای سنگین به کشاورزان و برنج‌کاران ایرانی وارد کرده و نشان‌دهنده فساد ساختاری و رانت‌خواری در نظام اقتصادی حکومت ایران است. این حجم عظیم واردات، که به ارزش ۹۰۴ میلیون دلار گزارش شده، نه‌تنها تولید داخلی برنج را تضعیف می‌کند، بلکه معیشت کشاورزان را به خطر می‌اندازد و به نفع باندهای مافیایی عمل می‌کند که عمدتاً تحت نفوذ نهادهای قدرتمند، از جمله برخی فرماندهان و سرداران سپاه، هستند.
ضرر و زیان واردات برنج به کشاورزان و برنج‌کاران
واردات برنج خارجی در ابعاد گسترده با ارز ترجیحی، قیمت برنج داخلی را به شدت کاهش می‌دهد. برنج‌کاران ایرانی، به‌ویژه در استان‌های شمالی مانند گیلان و مازندران که قطب تولید برنج هستند، نمی‌توانند با قیمت‌های پایین‌تر برنج وارداتی رقابت کنند. این امر منجر به انباشت محصول در انبارها، کاهش درآمد و حتی ورشکستگی بسیاری از کشاورزان می‌شود.
کشاورزان ایرانی با چالش‌هایی نظیر افزایش هزینه‌های نهاده‌های کشاورزی (کود، سم، آب)، کمبود آب به دلیل سوءمدیریت منابع، و نبود حمایت‌های مالی مؤثر مواجه‌اند. در مقابل، واردکنندگان از رانت ارز ترجیحی بهره‌مند می‌شوند که سودهای کلان و بدون زحمت را نصیبشان می‌کند. این نابرابری، تولید داخلی را غیراقتصادی کرده و کشاورزان را به حاشیه می‌راند.
تداوم سیاست‌های واردات برنج خارجی بدون برنامه‌ریزی برای حمایت از تولید داخلی باعث می‌شود که بسیاری از برنج‌کاران به دلیل نبود بازار فروش و حمایت، زمین‌های خود را رها کرده یا به کشت محصولات دیگر روی می‌آورند، که این امر امنیت غذایی کشور را تهدید می‌کند.
درهمین زمینه
واردات ۶۰هزارتن برنج توسط جهاد کشاورزی دسته گل جدید فساد حکومتی
فساد نهادینه و نقش باندهای مافیایی
فساد ساختاری در حکومت ایران، که به گفته کارشناسان، «ریشه در تمرکز قدرت و نبود شفافیت دارد، از طریق سیاست‌های چندنرخی ارز و انحصارهای اقتصادی تقویت شده است». باندهای مافیایی، که اغلب با نهادهای قدرتمند مانند سپاه پاسداران مرتبط هستند، از طریق دسترسی به ارز ترجیحی و قراردادهای غیرشفاف، سودهای کلان کسب می‌کنند. این باندها با کنترل زنجیره واردات برنج و توزیع آن را به گونه‌ای مدیریت می‌کنند که به دست مصرف‌کننده واقعی نمی‌رسد و در بازار آزاد با قیمت‌های گزاف فروخته می‌شود. این رانت‌خواری، منابع عمومی را به جیب گروه‌های خاص سرازیر کرده و به فقر و نابرابری دامن می‌زند.
سوءمدیریت منابع و پیامدها
خشکسالی، اگرچه چالشی واقعی است، بهانه‌ای برای توجیه سیاست‌های ناکارآمد شده است. سوءمدیریت منابع آب، عدم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های کشاورزی، و نبود برنامه‌ریزی برای تقویت تولید داخلی، نشان‌دهنده ناتوانی دولت در مدیریت بحران‌ها است. به جای حمایت از کشاورزان و برنج‌کاران از طریق یارانه‌های هدفمند یا بهبود سیستم‌های آبیاری، دولت به واردات برنج وابسته شده است که این امر چرخه فساد را تداوم می‌بخشد.
واردات برنج، رانت‌خواری باندهای مافیایی و تضعیف تولید داخلی را به دنبال دارد. فساد ساختاری و سوءمدیریت، معیشت برنج‌کاران و امنیت غذایی کشور را بیش از پیش به خطر خواهد انداخت.
