در روزهای اخیر، اظهارات محمدجواد ظریف، معاون راهبردی پزشکیان، در مجمع اقتصادی داووس موجی از واکنش‌ها و انتقادات را به همراه داشته است. این واکنش‌ها، عمدتاً از سوی باند مخالف دولت پزشکیان، پیشنهاد مذاکره با دولت جدید دونالد ترامپ را زیر سوال برده‌اند.
انتقاد قالیباف از اظهارات ظریف
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس حکومتی، در ۷بهمن با انتقاد از اظهارات ظریف، گفت که کارگزاران نظام باید در اظهارنظرهای خود دقت کنند. وی هشدار داد که بیان مواضعی که دشمن را دچار “خطای محاسباتی” کند، ممکن است منافع ملی را به خطر بیندازد.
قالیباف افزود: “طرح مسائل داخلی در محیط‌های بین‌المللی می‌تواند یکپارچگی ملت ایران را تضعیف کند و برداشت موضع ضعف از نظام، فشارهای اقتصادی بیشتری را به همراه خواهد داشت.” او همچنین تصریح کرد که مواضع مشابه در دوره پیشین ترامپ، منجر به خروج آمریکا از برجام و ترور قاسم سلیمانی شد.
ظریف: دولت جدید آمریکا باید واقع‌بینانه‌تر باشد
ظریف در سخنان خود در داووس اظهار داشت که اعضای دولت جدید ترامپ از افرادی نیستند که در خروج آمریکا از برجام نقش داشتند. او تاکید کرد که دولت دوم ترامپ باید در مورد ایران واقع‌بینانه‌تر عمل کند و هشدار داد که اگر سعید جلیلی رئیس‌جمهور می‌شد، ممکن بود جنگی بزرگ در منطقه رخ دهد.
در همین حال، ظریف که به‌عنوان معاون راهبردی پزشکیان به داووس اعزام شده تا در سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های خود راه مذاکره را هموار کند، با تهدید دستگیری در هنگام بازگشت به ایران روبه‌رو شده است. در این باره دبیر شورای امر به‌معروف تهران اعلام کرده است: «نیروهای ضد کودتا باید ظریف را به‌محض ورود به کشور بازداشت و تحت بازجویی قرار دهند»
واکنش نمایندگان مجلس
علاوه بر قالیباف، برخی نمایندگان باصطلاح اصولگرای مجلس نیز به اظهارات ظریف اعتراض کردند. عبدالحسین روح‌الامینی، نماینده مجلس، گفت: “اظهارات ظریف در مورد آمادگی برای مذاکره مستقیم با آمریکا، طرف خارجی را پرروتر کرده است.” حمید رسایی، نماینده تندرو مجلس، نیز خواستار برخورد قوه قضائیه با ظریف شد.
در همین زمینه
تجمع مخالفان و اتهامات تند
روز شنبه، گروهی از مخالفان دولت در تجمعی موسوم به “تجمع کفن‌پوشان” شرکت کردند. در این تجمع، کامران غضنفری، نماینده مجلس حکومتی از تهران، ظریف را به ارتباط با ساواک در دوران پیش از انقلاب متهم کرد. در واکنش، خبرگزاری دولتی ایرنا این اتهامات را تحریف و مغلطه خواند.
اما آن چه که برای پزشکیان بیشتر از همه گزنده و آزاردهنده است، حرفهای آخوند خطیب وزیر اطلاعات کابینه خود اوست که در جلسه‌یی با سرکردگان ارتش ، لبه تیز حرف را متوجه مذاکره جویان نظام کرده و با انگشت گذاشتن روی «ترس و هراس» آنها گفت:
«اگر این بوق و کرناهای مذاکره، شیفتگی، هراس و ترس بر ما غلبه کند، بازنده خواهیم بود. دشمن مذاکره رو در رو را برای یک تعامل طرفینی و به‌اصطلاح امروزی‌ها یک بازی برد ـ برد نمی‌خواهد، آن را برای یک مذاکره آمریکایی می‌خواهد. آمریکا می‌گوید که هسته‌یی نداشته باشید، موشکی‌تان را محدود کنید، در منطقه حضور نداشته باشید، با رژیم صهیونیستی صلح کنید که نتیجه آن غیر از ذلت و خواری و شکست چیزی نخواهد بود» (سایت انتخاب ـ ۳بهمن).
اختلاف‌نظر بر سر مذاکره با آمریکا
بزرگ‌ترین محور انتقادات مخالفان دولت، موضوع احتمال مذاکره با دولت جدید ترامپ است. علی عبدالعلی‌زاده، نماینده ویژه پزشکیان در توسعه اقتصاد دریامحور، پیشتر گفته بود که مذاکره با آمریکا ضروری است. اما مخالفان، این دیدگاه را نگاه “متوهمانه” به روابط بین‌الملل توصیف کرده و برجام را نتیجه‌ای نامطلوب دانسته‌اند.
نتیجه‌گیری
آن چه که طی چند روز اخیر در ایران گذشت، بخصوص بعد از اعزام ظریف به داووس و دمیدن در شیپور مذاکره، یک امر ساده و اختلاف سیاسی صرف بین دو باند نیست. بلکه این فرایند بیانگر بن بست همه جانبه خامنه ای برای بقاست.
خامنه ای و حکومتش اکنون در یک دو راهی نفسگیر قفل شده‌اند. تردیدی نیست که ظریف بدون اجازه خامنه ای نمی توانست این طوری برای مذاکره التماس کند. همانطور که پزشکیان هم در مصاحبه به خبرنگار آمریکایی حرفی مشابه زد. و قطعا اوکی خامنه ای را داشت. اما حنای خامنه ای در بین نیروهای خودی آن چنان بی رنگ شده است که حتی افراد باند خودش هم به حرفش وقعی نمی گذارند. شنیده شدن دو صدا از درون حکومت هم بیانگر تشتت و اختلاف شدید در شیب سرنگونی است و هم بازتاب دهنده آن که خامنه ای دیگر برای باندهای قدرت«فصل الخطاب» نیست. همین واقعیت پایانش را نزدیک می سازد.
