گرانی دارو در ایران؛ دردی مضاعف بر بیماران و خانوادههایشان
گرانی دارو در هفتههای اخیر به یکی از دغدغههای جدی خانوادههای ایرانی تبدیل شده است. بسیاری از بیماران برای تهیه سادهترین اقلام دارویی، مجبور به پرداخت هزینههای چند برابری شدهاند. همزمان، کمبود دارو در داروخانهها نیز این وضعیت را دشوارتر کرده است. برخی بیماران ناچار شدهاند برای یافتن داروی موردنیاز خود، به بازار سیاه مراجعه کنند. این ترکیب از گرانی، کمبود و دلالبازی، درد بیماری را با رنج اقتصادی همراه کرده است.
افزایش چند برابری قیمت دارو در یک سال اخیر
بررسیهای میدانی رسانهها نشان میدهد قیمت اقلام دارویی از شهریور ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵ بهشدت افزایش یافته است. به گزارش خبرگزاری مهر در مطلبی با عنوان «اختلاف قیمت دارو از شهریور ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵»، قرص گاباپنتین ۳۰۰ از ۳۰۰ هزار تومان در شهریور ۱۴۰۴ به ۹۶۰ هزار تومان در شهریور ۱۴۰۵ رسیده است. قیمت استامینوفن کدئین نیز از ۱۳۷ هزار تومان به ۶۵۰ هزار تومان افزایش یافته است. این ارقام، نمونهای از روند کلی افزایش هزینه دارو در کشور است.
پایگاه خبری سلامتنیوز نیز در گزارشی با عنوان «دارو ۳ تا ۴ برابر گران شد/ بیماران تا ۸۰ درصد هزینهها را از جیب میدهند» به همین موضوع پرداخته است. بر اساس این گزارش، اختلاف قیمتهای مصوب با پوشش بیمهای و تأخیر در اعمال قیمتهای جدید، فشار پرداخت از جیب بیماران را افزایش داده است. قیمت قرص کلاریترومایسین از ۴۵۰ هزار تومان به یک میلیون و ۵۸۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش، بار مالی سنگینی بر دوش بیماران گذاشته است.
روزنامه تعادل نیز در گزارش خود اشاره کرده که شاهد افزایش حداقل سهبرابری قیمت اقلام دارویی در فاصله یک سال هستیم. به گفته این گزارش، بیمهها نتوانستهاند این شکاف قیمتی را برای بیماران کاهش دهند و پرداختی از جیب بیمار بابت هزینه دارو به مرز ۸۰ درصد رسیده است. این آمار نشان میدهد گرانی دارو بار مالی سنگینی را متوجه بیماران کرده است.
کمبود دارو در داروخانهها و بیمارستانها
همزمان با افزایش قیمتها، کمبود دارو نیز به مشکلی گسترده تبدیل شده است. اقتصادآنلاین در گزارشی با عنوان «بحران دارو از داروخانه به بیمارستان کشیده شد» نوشته است کاهش موجودی داروهای بیهوشی، سرمها و آنتیبیوتیکهای خوراکی کودکان در بیمارستانهای ایران گزارش شده است. به گفته این گزارش، ممکن است یک گزارش از ۶۵ قلم داروی اساسی و حیاتی سخن بگوید، در حالی که گزارش دیگری تعداد اقلام کمموجودی را بیش از ۱۰۰ قلم اعلام کند. این تفاوت آماری، ارزیابی دقیق وضعیت را دشوار کرده است.
همشهریآنلاین نیز در گزارشی با عنوان «چرا دارو در داروخانهها کم شده است؟» به نقل از سخنگوی انجمن داروسازان ایران نوشته است مشکلات زنجیره تأمین دارو، انقباضیشدن سیاست شرکتهای پخش، از دلایل کاهش تولید برخی اقلام دارویی است. به گفته این منبع، کمبود نقدینگی و پرداختنشدن مطالبات، از مهمترین چالشهای صنعت داروسازی کشور است. این عامل، هم بر قیمت و هم بر عرضه دارو تأثیر گذاشته است.
بیشتر بخوانید
در گزارش دیگری از همین رسانه با عنوان «داستان کمبود دارو در داروخانهها چیست؟» آمده است داروخانهها از کندی توزیع و کمبود دارو، بهرغم افزایش قیمتها خبر میدهند. به گفته مسئولان، مشکلات زنجیره تأمین و بدهیهای دولت به داروخانهها، دسترسی بیماران به دارو را دشوار کرده است. نقدینگی پایین و کمبود مواد اولیه نیز از چالشهای جدی این صنعت است.
ریشههای اقتصادی گرانی دارو
گرانی دارو ریشه در چند عامل همزمان دارد. ایرانوایر در گزارشی با عنوان «قیمت دارو بهدنبال تداوم بحران در زنجیره تامین احتمالا ۳ برابر میشود» به نقل از سخنگوی انجمن داروسازان ایران نوشته است استفاده از مسیرهای جایگزین برای تأمین مواد اولیه و واردات ممکن است قیمت دارو را تا سه برابر افزایش دهد. به گفته این گزارش، زنجیرهای از مشکلات همچون کمبود ارز و مواد اولیه، بدهی بیمهها، دشواری انتقال پول و اختلال در واردات، به نگرانی درباره آینده بازار دارو دامن زده است.
نشریه کار نیز در گزارشی با عنوان «دارو ۸۰ درصد گران شد؛ افزایش قیمت برخی اقلام تا ۳۰۰ درصد» به موضوع بدهیهای نهادهای بیمهگر پرداخته است. بر اساس این گزارش، تغییر سیاستهای ارزی، حذف ارز ترجیحی و افزایش هزینه مواد اولیه و بستهبندی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان دارو وارد کرده است. محدودیتهای حملونقل و اختلال در مسیرهای وارداتی نیز روند تأمین مواد اولیه صنعت داروسازی را با مشکل مواجه کرده است.
نبود دسترسی رسمی به برخی داروها، عدهای از بیماران را به سمت بازار سیاه سوق داده است. عصر ایران در گزارشی با عنوان «بیماران در میانهی کمبود؛ وقتی مسیر رسیدن به دارو، خود بخشی از رنج بیماری است» نوشته است برخی داروهای سرطان، داروهای اعصاب و روان و فاکتور ۱۳ بیماران هموفیلی، بهندرت و با سختی فراوان تهیه میشوند. در همین گزارش آمده است یک داروساز درباره وضعیت موجود هشدار داده و گفته «این صدا، صدای زنگ هشدار سلامت جامعه است». به گفته نایبرئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، امتناع داروخانهها از عرضه داروهای تحت پوشش بیمه، زمینهساز ورود دارو به بازار سیاه شده است.
منابع
- ۱. «بحران دارو از داروخانه به بیمارستان کشیده شد / بیماران خاص در انتظار تامین دارو» – اقتصادآنلاین ۱۶ شهریور ۱۴۰۵
- ۲. «دارو ۳ تا ۴ برابر گران شد/ بیماران تا ۸۰ درصد هزینهها را از جیب میدهند» – سلامت نیوز ۱۳ شهریور ۱۴۰۵
- ۳. «اختلاف قیمت دارو از شهریور ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵» – خبرگزاری مهر ۱۳ شهریور ۱۴۰۵
- ۴. «شوک بزرگ به سبد سلامت؛ قیمت دارو از ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵ چقدر پرواز کرد؟» – روزنامه تعادل ۱۳ شهریور ۱۴۰۵
- ۵. «چرا دارو در داروخانهها کم شده است؟» – همشهری آنلاین ۱۶ شهریور ۱۴۰۵
- ۶. «داستان کمبود دارو در داروخانهها چیست؟» – همشهری آنلاین ۱۷ شهریور ۱۴۰۵
- ۷. «قیمت دارو بهدنبال تداوم بحران در زنجیره تامین احتمالا ۳ برابر میشود» – ایرانوایر ۱۲ شهریور ۱۴۰۵
- ۸. «دارو ۸۰ درصد گران شد؛ افزایش قیمت برخی اقلام تا ۳۰۰ درصد» – نشریه کار ۶ شهریور ۱۴۰۵
- ۹. «بیماران در میانهی کمبود؛ وقتی مسیر رسیدن به دارو، خود بخشی از رنج بیماری است» – عصر ایران ۱۴ شهریور ۱۴۰۵
- ۱۰. «چالش تامین داروهای ساده تا پایان سال؛ وقتی پیدا کردن دارو، خود درد است» – خبرفوری ۱۴ شهریور ۱۴۰۵
