چرا حکومت ایران در برابر بحرانهای انباشته، به نمایش اقتدار و تبلیغات گسترده روی آورده است؟
قدرتنمایی نمایشی حکومت ایران در مناطق مختلف کشور از جمله در تهران و سیستان و بلوچستان چه هدفی را دنبال میکند؟ در سیستان و بلوچستان، همزمان با ادامه مشکلات معیشتی و زیرساختی، حکومت برگزاری برنامههای تبلیغاتی و پرزرقوبرق را دنبال میکند. این برنامهها در شرایطی برگزار میشوند که مشکلات آب، برق، سوخت و گرانی همچنان بخش مهمی از زندگی مردم منطقه را تحت تأثیر قرار داده است.
تصاویر و گزارشهای منتشرشده از این برنامهها، حضور نیروهای حکومتی، بسیجی و هواداران نظام را نشان میدهد. فضای تبلیغاتی این مراسم نیز تلاش میکند تصویری از انسجام و اقتدار حکومت ارائه کند. این قدرتنمایی نمایشی در شرایطی رخ میدهد که مطالبات اقتصادی و اجتماعی مردم همچنان پابرجاست. فاصله میان تبلیغات رسمی و واقعیت زندگی شهروندان، یکی از ویژگیهای برجسته این صحنههاست.
سیستان و بلوچستان سالهاست با مشکلات گوناگون اقتصادی و زیرساختی دستوپنجه نرم میکند. مسئله آب، تأمین برق و سوخت و افزایش هزینههای زندگی، فشار بیشتری بر خانوارهای منطقه وارد کرده است. در چنین فضایی، حکومت به جای آنکه تصویر مشکلات را در کانون تبلیغات خود قرار دهد، صحنههایی از حضور سازمانیافته نیروهای خود را به نمایش میگذارد.
قدرتنمایی نمایشی برای چه کسانی است؟
مخاطب این نمایشها فقط افکار عمومی نیست. بخش مهمی از پیام آنها متوجه بدنه حکومتی و نیروهای وابسته به نظام است. لازم به یادآوری که روز شنبه ۲۱ شهریورماه ۱۴۰۵ نیروهای سرکوبگر حکومتی با ضربه سخت و سنگینی از جانب رزمندگان آزادیخواه مواجه شدند و روحیه نیروهای مزدور و سرکوبگر را بهشدت تحتتاثیر قرار داده است.
حال حکومت ایران با نمایش گسترده نیروهای خود میکوشد نشانههایی از آمادگی و کنترل اوضاع ارائه دهد. این اقدام میتواند برای حفظ روحیه نیروهایی باشد که با فشارهای اجتماعی و سیاسی موجود روبهرو هستند.
بیشتر بخوانید
همزمان، چنین نمایشهایی پیام دیگری نیز به جامعه ارسال میکنند. حضور پررنگ نیروهای حکومتی میتواند با هدف ایجاد فضای هراس و جلوگیری از شکلگیری اعتراضات گسترده صورت گیرد.
به همین دلیل، قدرتنمایی نمایشی تنها یک برنامه تبلیغاتی ساده نیست. این نمایشها بخشی از سازوکار تبلیغاتی و روانی حکومت برای ارائه تصویری متفاوت از وضعیت واقعی کشور هستند.
ظاهر پرزرقوبرق مراسم، هر اندازه گسترده باشد، نمیتواند مشکلات روزمره مردم را حذف کند. بحران آب با تبلیغات حل نمیشود. گرانی با مراسم حکومتی کاهش نمییابد. کمبود برق و سوخت نیز با نمایش نیروهای بسیجی پایان نمیگیرد.
وقتی نمایش جای واقعیت را میگیرد
حکومتهای مستبد و اقتدارگرا هنگام افزایش بحران معمولاً بیش از گذشته به نمایش اقتدار متوسل میشوند. هدف، ساختن تصویری از قدرت است که با واقعیت اجتماعی فاصله دارد. در این شرایط، قدرتنمایی نمایشی میتواند نشانه نگرانی حاکمیت از فرسایش اقتدار و کاهش اعتماد عمومی باشد. حکومت تلاش میکند با نمایش نیرو و انسجام، ضعفهای موجود را در پس پرده تبلیغات پنهان کند.
اما بحرانهای واقعی با تبلیغات از میان نمیروند. مردم مشکلات خود را در زندگی روزمره لمس میکنند. همین فاصله میان تصویر رسمی و واقعیت جامعه، مهمترین نقطه ضعف چنین نمایشهایی است. هرچه شکاف میان تبلیغات حکومتی و واقعیت زندگی مردم عمیقتر شود، نمایش اقتدار نیز بیشتر به یک ویترین سیاسی تبدیل خواهد شد؛ ویترینی پرهزینه که بیش از آنکه قدرت واقعی را نشان دهد، نگرانی از آینده را آشکار میکند.
منابع
- تلویزیون شبکه خبر (رژیم) ۲۲/۶/۱۴۰۵ «نشست خبری رزمایش جانفدا»
- خبرگزاری تسنیم ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ «اعلام جزئیات رزمایش ۳۱۳ هزار نفری جانفدایان»
- خبرگزاری فارس سیستان و بلوچستان «نمایش اقتدار بسیج از ۲۶ شهریور…»
