قاچاق ۱۲ میلیون لیتر سوخت از عهده چه کسی برمیآید؟
علی شمس اردکانی، عضو اتاق بازرگانی حکومت ایران اعلام کرده است روزانه ۱۲ میلیون لیتر از ایران به کشورهای دیگر قاچاق سوخت صورت میگیرد. آیا قاچاق ۱۲ میلیون لیتر سوخت کار سوختبران است یا دستهای پنهان دیگری در کار است؟
در این هیچ شکی نیست که سوخت در ایران بدون در نظر گرفتن حقوق کارگری، به نسبت کشورهای مجاور بسیار ارزان است. اما با توجه به حقوق اندک کارگران در ایران گران به شمار میرود.
از این رو برخی از حاشیهنشینان کشور که حاکمیت در آنجا در بخش صنعت و توسعه کاری انجام نداده است، از فرط بینانی و بیشغلی به سوختبری روی آوردهاند.
کاری خطرناک برای یک لقمه نان، که البته بیشتر اوقات به قیمت جان این شهروندان تمام میشود.
اما صرفنظر از کشتار و جنایتی که حاکمیت در قبال این سوختبران انجام میدهد واقعیت این است که میزان سوخت جابجا شده توسط این سوختبران، هر چقدر هم که دست پر بگیریم، به رقمهای اعلامی حاکمیت نمیرسد.
حالا چرا حاکمیت چنین رقمهای بزرگی را برای قاچاق سوخت رسانهای میکند و در آن میدمد؟
یکی از علل آن، در واقع یکی از بهانههای آن، دستآویز قرار دادن این امر برای گران کردن سوخت میباشد.
چون گرانی سوخت با تجربه سال ۱۳۹۸، لرزه بر جان حاکمیت میاندازد، بنابراین ناچار است بهانههایی برای این موضوع چفتوجور کند که یکی از آنها قاچاق سوخت است.
اما واقعا میزان قاچاق سوختی که توسط سوختبران انجام میشود به اندازهای است که حاکمیت اعلام میدارد. ارقامی چون ۱۲ میلیون لیتر، ۲۰ میلیون لیتر و حتی بالاتر؟!
قطعا این طور نیست و دستهای بزرگتر دیگری در کار قاچاق سوخت است که ارزآوری قابل توجهی دارد.
بیشتر بخوانید
پزشکیان و کابوس گران کردن قیمت بنزین
اشاره واشنگتنپست به قاچاق سوخت توسط قاچاقچی اصلی!
شمساردکانی، اعلام کرده که ارزش سالانه این مقدار سوخت قاچاق شده، به ۴ میلیارد دلار میرسد، که از این میزان ۳.۵ میلیارد دلار آن سود خالص است.
وی همچنین گفته که قیمت بنزین در افغانستان به ۴۰ هزار تومان میرسد و این امر موجب قاچاق سوخت ایرانی به این کشور نیز شده است.
در پاییز ۱۴۰۲، خبرگزاری رویترز به نقل از مقامات پاکستانی گزارش داده بود که روزانه ۴ میلیون لیتر سوخت از ایران به پاکستان قاچاق میشود و با قیمتی ارزان در پمپهای سوخت عرضه میگردد.
البته اردکانی توضیحی نداد که چگونه قاچاق روزانه ۱۲ میلیون لیتر سوخت، که نیاز به صدها کامیون بزرگ تانکردار دارد، توسط مردم عادی صورت میگیرد!
با این حال، روزنامه واشنگتنپست در دیماه ۱۴۰۰ به نقل از منابعی گزارش داده بود که سپاه پاسداران ایران محور اصلی این زنجیره بزرگ قاچاق سوخت در کشور است.
سازمان شفافیت بینالمللی، ایران را از لحاظ فساد مالی در بین ۱۸۰ کشور، در رتبه ۱۴۹ قرار داده است.
کاهش شدید ارزش ریال در سالهای اخیر، باعث شده است که بنزین در ایران به یکی از ارزانترین قیمتها در جهان به فروش برسد.
این اختلاف فاحش در قیمت بنزین داخل و خارج کشور، قاچاق آن را تشدید کرده است.
اردکانی تصریح کرده است که قاچاقچیان سوخت را به صورت غیرقانونی خارج میکنند و با واردات کالاهای قاچاق به ایران و فروش آنها، به نقدینگی دست پیدا میکنند.
او اضافه کرده که قاچاق سوخت در ترکیه به ازای قاچاق پوشاک انجام میشود و این وضعیت را به عنوان قاچاق در قاچاق توصیف کرده است.
او همچنین اظهار داشته که این مدل قاچاق نزدیک به ۶۰ هزار شغل در صنایع مصرفی ایران را از بین برده است.
روزانه فقط ۴۰۰۰ میلیارد تومان بنزین قاچاق میشود!
مقامات حکومت ایران تاکنون آمارهای متفاوتی از حجم قاچاق سوخت از کشور ارائه دادهاند.
جلیل سالاری، رئیس سابق شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، در تیرماه ۱۴۰۳ اعلام کرده بود که با پایش بخش حملونقل و الکترونیکیشدن بارنامهها، روزانه ۱۰ میلیون لیتر بنزین صرفهجویی میشود.
او همچنین افزود گازوئیل با قیمت لیتری ۳۰۰ تومان در داخل، به ۱۳ هزار تومان در مرزهای کشورهای همسایه فروخته میشود،
اگر مفروض بگیریم از ۲۰ میلیون لیتر ادعای قاچاق سوخت نصف آن گازوئیل باشد روزانه ۱۲۷ میلیارد تومان سود عاید حکومت میشود.
در مورد بنزین این رقم با احتساب بنزین آزاد ۳ هزار تومانی، ۱۰۰ میلیارد تومان است. یعنی مجموعا ۲۲۷ میلیارد تومان در روز!
از سوی دیگر هاشم اورعی، رئیس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی، در اسفند ۱۴۰۲ اعلام کرد که روزانه ۴۰۰ میلیارد تومان فقط بنزین قاچاق میشود.
او گفته بود در بهترین حالت، روزانه تا ۲۰ میلیون لیتر بنزین قاچاق میشود که این به معنای تردد روزانه یک هزار تریلی تانکر است. این حجم عظیم را نمیتوان به چند نیسان تقلیل داد.
در این میان اختلاف ۲۷۰۰ تومانی بنزین آزاد با گازوئیل در هر لیتر، وزنه را به سوی قاچاق گازوئیل سنگینتر میکند. یعنی بیشتر قاچاق میشود چون در هر لیتر ۲۷۰۰ تومان بیشتر عاید فروشنده میشود.
در دیگر کشورها بر خلاف ایران قیمت بنزین با گازوئیل تقریبا همسان و بعضا گازوئیل گرانتر است.
با این اظهارات، لاجرم و ناخودآگاه انگشت اشاره به همان سمتی نشانه میرود که واشنگتنپست در دیماه ۱۴۰۰ به آن سمت اشاره کرده بود.
یعنی تنها سپاه پاسداران و دیگر ارگانهای ثروت و قدرت هستند که میتوانند با روابط و اسکلههای مجاز و غیرمجاز و هم از راههای قانونی دست به قاچاق ۲۰ میلیون لیتری سوخت بزنند.
