رفع فیلترینگ از دستور خارج شده!
سرنوشت رفع فیلترینگ در پیچ‌وخم وعده‌ها و مصوبات
وعده‌های دولت مسعود پزشکیان در زمینه رفع فیلترینگ با اخبار رسمی تضاد دارد. سخنگوی دولت بر ادامه پیگیری رفع فیلترینگ تأکید می‌کند. با این حال، برخی منابع خبری از تصمیماتی دیگر پرده برداشته‌اند. کمیته بررسی رفع فیلترینگ در شورای عالی فضای مجازی تشکیل شده است. این کمیته در جلسه شنبه سوم آبان ۱۴۰۴ به رفع فیلترینگ تلگرام، یوتیوب و اینستاگرام رأی منفی داد.
روز ۲۹ مهر ۱۴۰۴، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان توضیحی ارائه کرد. او گفت رفع فیلترینگ به دلیل حمله اسرائیل به ایران به تأخیر افتاده است. این سخنگو مدعی شد اسرائیل نیز از ادامه فیلترینگ ناراضی نیست. او افزود: «آنها هم مایل‌اند این محدودیت‌ها ادامه داشته باشد.» اما دولت خواستار تداوم این وضعیت نیست. مسعود پزشکیان وعده رفع فیلترینگ را در انتخابات ۱۴۰۳ داده بود. با این حال، تحقق این وعده پیش از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل نیز میسر نشد.
اینترنت در ایران پیش از جنگ نیز دارای محدودیت بود. از ۲۳ خرداد، روز نخست جنگ ۱۲ روزه، اینترنت به شدت محدود شد. در روز پنجم جنگ، مورخ ۲۷ خرداد، دسترسی به طور کامل قطع گردید. عدم دسترسی شهروندان تا پایان جنگ ادامه داشت. دولت در نهایت چهارم تیرماه از رفع قریب‌الوقوع محدودیت‌ها خبر داد. با این وجود، کیفیت و سرعت اینترنت به سطح پیش از ۲۳ خرداد بازنگشته است. این وضعیت چالشی بزرگ برای کاربران و کسب‌وکارها است.
بیشتر بخوانید
تضاد گزارش‌ها در مورد رفع فیلترینگ: رأی منفی در شورای عالی یا تکذیب آن؟
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در روز چهارشنبه ۷ آبان تأکید کرد رفع فیلترینگ همچنان در دستور کار است. این در حالی است که روزنامه شرق گزارش رأی منفی کمیته مذکور را منتشر نمود. کمیته بررسی رفع فیلترینگ به دستور پزشکیان در سال ۱۴۰۳ تشکیل شد. مکان تشکیل این کمیته در مرکز ملی فضای مجازی بود.
این روزنامه جزئیاتی منتشر نکرد، اما از مخالفت برخی اعضا سخن گفت. مخالفت‌ها با پیشنهاد رفع فیلترینگ تلگرام، اینستاگرام و یوتیوب صورت گرفت. همچنین خبرهای پشت‌پرده از شکست گام دوم رفع فیلترینگ حکایت دارند. روزنامه شرق همچنین به عدم شفافیت سخنگوی دولت و وزیر ارتباطات اشاره کرد. آنها در یک سال گذشته پاسخ‌های تکراری داده‌اند. این مسئولان صرفاً لبخند زده‌اند. جمله‌ای چون «دولت پای وعده خود ایستاده» تکرار شده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه، گزارش شرق را تکذیب نمود. این خبرگزاری گزارش داد رأی منفی مرکز ملی فضای مجازی به رفع فیلترینگ صحت ندارد. در جلسه مذکور تأکید شد تصمیم‌گیری‌ها باید بر اساس مصوبه ۳۲ بندی شورای عالی فضای مجازی باشد. این مصوبه ابلاغ شده و لازم‌الاجرا است. بنا بر گزارش فارس، رفع فیلترینگ تلگرام در مرحله سوم مصوبه پیش‌بینی شده. این امر منوط به پذیرش حق حاکمیت ملی ایران توسط پلتفرم است. در حال حاضر، رفع فیلترینگ تلگرام در دستور کار نیست.
خبرگزاری مهر، وابسته به «سازمان تبلیغات اسلامی»، از شروط رژیم ایران برای رفع فیلترینگ خبر داد. این شروط به تلگرام ابلاغ شده است. تلگرام باید محدودسازی مطالب تحریک‌آمیز قومیتی را بپذیرد. همچنین باید محتوای مورد شکایت شهروندان حذف گردد. همکاری با قوه قضاییه نیز از شروط مهم است. مسدودسازی ترویج‌کنندگان محتواهای تروریستی و خلاف امنیت ملی نیز الزامی است. پیش‌تر، این رسانه از مذاکره با مدیران تلگرام برای رفع فیلترینگ گزارش داده بود.
موضع مجلس و هشدار استیضاح
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، خبر توافق دولت با تلگرام را کذب خواند. او تأکید کرد هر پلتفرم خارجی باید ضوابط و مقررات ایران را بپذیرد. قالیباف مصوبه ۳۲ بندی شورای عالی فضای مجازی را مبنای کار دانست. محمدتقی نقدعلی، نماینده مجلس، به وزیر ارتباطات هشدار داد. او گفت در صورت انعقاد قرارداد بدون تصویب مجلس، وزیر را استیضاح خواهد کرد.
امیرحسین ثابتی، نماینده مجلس، ادعایی جدید مطرح نمود. او گفت توافق اخیر شامل نقش‌آفرینی شرکت «نیکاپی» است. این شرکت متعلق به بابک زنجانی، مرجع تبادلات مالی پلتفرم در ایران خواهد بود. ثابتی رفع فیلترینگ این پیام‌رسان را مرتبط با این موضوع دانست.
ابوالفضل اقبالی، عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا و مدافع فیلترینگ، اظهار داشت: «فیلترینگ کار احمقانه‌ای نیست.» او افزود: «همه عالم در سطحی فیلتر می‌کنند.» اقبالی باز گذاشتن فیلترشکن را عملی احمقانه توصیف کرد.
مصوبه ۳۲ بندی پیش‌تر منجر به رفع فیلترینگ واتساپ و گوگل‌پلی شد. مرحله اول شامل حمایت از سکوهای داخلی بود. اختصاص زیرساخت‌ها و ابلاغ سیاست‌های تعرفه‌گذاری از دیگر بندها بود. مرحله دوم شامل تصویب لایحه مقابله با اخبار جعلی است. همچنین ایجاد زیست‌بوم پایدار تولید محتوای مردمی در سکوهای داخلی مد نظر است. اجرای کامل این بندها هنوز به پایان نرسیده است.
رفع فیلترینگ تلگرام مربوط به مرحله سوم این مصوبه است. این امر مشروط به مذاکرات و پذیرش حق حاکمیت ملی کشور است.
قالیباف تأکید کرد مصوبه ۳۲ بندی باید کاملاً و مرحله‌به‌مرحله اجرا شود. پیگیری هر مرحله منوط به تکمیل مراحل قبلی است. بنابراین، پرداختن به بازگشایی تلگرام در شرایط کنونی خارج از دستور کار است. رفع فیلترینگ یک پروسه پیچیده و زمان‌بر است. این فرآیند مستلزم رعایت کامل الزامات قانونی و مصوبات است.
[یک خروار وعده، یک قطره رفع فیلترینگ و هیاهوی فراوان!]
