ترس از فعالکردن مکانیسم ماشه، عراقچی را مشتاق مذاکره با تروئیکای اروپایی کرد
عباس عراقچی، وزیر خارجه رژیم ایران اعلام کرده روابط حکومت ایران با تروئیکای اروپایی در مسیر نزول قرار دارد. او پیشنهاد داده مذاکرات هستهای با قدرتهای اروپایی از سر گرفته شود.
عراقچی در پیامی در شبکه ایکس گفت: «اکنون توپ در زمین آنهاست». او افزود که بعد از رایزنیهای اخیر در مسکو و پکن، آماده سفر به پاریس، برلین و لندن است. هدف او از این سفرها، آغاز روند جدیدی از گفتوگوهاست.
وزارت خارجه فرانسه در واکنش به پیام عراقچی، از تمایل خود برای حل دیپلماتیک پرونده هستهای حکومت ایران خبر داد. این کشور همچنین اعلام کرد که آماده ادامه گفتوگوها با حکومت ایران است.
در دو سال اخیر، سه کشور اروپایی تلاش کردند نقش میانجی بین آمریکا و حکومت ایران ایفا کنند. هدف این تلاشها، بازگشت دو طرف به تعهدات برجامی بود.
در این روند، حکومت ایران خواهان لغو تحریمها و دریافت تضمینهای روشن شد. در این مذاکرات که در دوران رئیسی و بایدن انجام میشد، حکومت ایران مستمرا اصرار میکرد و تضمین میخواست که علاوه بر لغو تحریمها، آمریکا باید تضمینی بدهد که مانند دونالد ترامپ در سال ۱۳۹۷ از توافق خارج نشود. اما آمریکا حاضر به دادن چنین تضمینی نشد.
در مقابل، غرب بر محدودسازی غنیسازی اورانیوم و شفافسازی فعالیتهای هستهای تأکید کرد. مذاکرات چندمرحلهای در وین برگزار شد اما در نهایت بینتیجه ماند. در اوائل پاییز ۱۴۰۲، آمریکا و اروپا اعلام کردند چشماندازی برای پیشرفت گفتوگوها وجود ندارد.
در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، کشورهای غربی تمرکز خود را بر تحولات داخلی حکومت ایران گذاشتند. این موضوع موجب شد توجه چندانی به مذاکرات نشود.
بازگشت ترامپ بهقدرت نیز روند گفتوگوها را تغییر داد. از ۲۳فروردین ۱۴۰۴، گفتوگوهایی میان حکومت ایران و آمریکا در مسقط آغاز شد. این مذاکرات بدون حضور کشورهای اروپایی و با نقشآفرینی عمان انجام شد.
اصرار عراقچی و انکار اروپاییها، نشانه استیصال ملایان
دور سوم این مذاکرات قرار است ششم اردیبهشت در پایتخت عمان برگزار شود. ترامپ در مورد آن گفت: «ممکن است به یک تصمیم بسیار بسیار خوب برسیم».
عباس عراقچی تأکید کرده که پیش از مذاکرات با آمریکا، آماده گفتوگو با سه کشور اروپایی بوده است. او گفته که بریتانیا، فرانسه و آلمان این فرصت را از دست دادند.
عراقچی در پیامی دیگر هشدار داده که گروههای ذینفع در تلاش برای نابودی روند دیپلماتیک هستند. او خطاب به تروئیکای اروپایی نوشت: «این فرصت را دارند که از چنگال گروههای ذینفع خاص رهایی یابند».
این جملات در حالی منتشر شد که گزارش مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی خبر از ایجاد حصار امنیتی اطراف تأسیسات نطنز داده بود.
عراقچی این اقدام را ناشی از تلاشهای اسرائیل و گروههای ذینفوذ دانست. به باور او، این اقدامات برای شکست دیپلماسی طراحی شدهاند.
تاکنون آلمان و بریتانیا هیچ واکنشی به پیشنهاد جدید عراقچی نشان ندادهاند. این در حالی است که عراقچی در دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در رم حضور داشته است.
عراقچی در این گفتگوها گفته توافق برجام دیگر برای حکومت ایران کافی نیست.
براساس قطعنامه ۲۲۳۱، کشورهای عضو برجام که تصریحا شامل تروئیکای اروپایی میشود تا ۲۶مهر ۱۴۰۴ میتوانند مکانیسم ماشه را فعال کنند. این مکانیسم امکان بازگرداندن فوری تحریمهای سازمان ملل را فراهم میکند.
عراقچی چند روز پیش در واکنش به اظهارات نماینده ویژه ترامپ پاسخ داد. او گفت که برای اعتمادسازی در خصوص نگرانیهای موجود آمادگی دارند. با این حال، اصل موضوع غنیسازی را خارج از چارچوب مذاکره دانست. تاکنون عراقچی در چندین موضعگیری، مخالفت خود با شروط غربیها را تکرار کرده است.
اما چرایی التماس و استغاثه عراقچی برای مذاکره با اروپاییها را باید در وحشت ملایان از فعالشدن روند مکانیسم ماشه جست.
التماس عراقچی برای مذاکره با کشورهای اروپایی از برای چیست؟
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز جمعه ۲۹فروردین ۱۴۰۴ پس از دیدار با تروئیکای اروپایی گفت: «به نظر من باید انتظار داشته باشیم که بهزودی گزارشی از آژانس بینالمللی انرژی اتمی دریافت کنند که نشان میدهد نهتنها رژیم ایران از تعهدات خود تخطی کرده، بلکه بهطرز خطرناکی و نزدیکتر از هر زمان دیگری به ساخت سلاح نزدیک شده است. بنابراین اروپاییها باید خیلی زود در مورد فعال کردن تحریمهای ماشه تصمیم بگیرند».
روبیو همچنین افزوده بود «اروپاییها بهزودی باید تصمیم مهمی درباره بازگرداندن تحریمها بگیرند، چرا که ایران بهوضوح از مفاد توافق فعلی تخطی کرده است. اگر ایران از توافق خارج شده، باید تحریمها بازگردند.»
بریتانیا، فرانسه و آلمان، سه کشور اروپایی برجام، پیش از شروع مذاکرات ایران و آمریکا، با استناد بهعدم پایبندی ایران بهتوافق اتمی و گسترش برنامه هستهای خود، برای فعالسازی روند مکانیسم ماشه اعلام آمادگی کرده بودند.
در همین زمینه
هشدار تروئیکای اروپایی به ایران در مورد فعال کردن مکانیسم ماشه
از این رو و در حالی که روبیو و بسیاری دیگر در پیدا و پنهان، بر فعالسازی روند مکانیسم ماشه اصرار میورزند، چنانچه تروئیکای اروپایی دست به این اقدام بزنند، وضعیت برای خامنهای به معنای واقعی کلمه مصیبتبار خواهد شد.
این را اگر بر وضعیت فعلی مذاکرات و تهدیدهای مکرر در مکرر نظامی به موازات تاکید بر پیشرفت مذاکرات بیفزاییم، آشکار میشود که عراقچی چرا این گونه شتابان و بیقرار مشتاق گفتگو با تروئیکای اروپایی شده است.
بهخصوص این که برخی از تحلیلگران بر این باورند که حکومت ایران در مذاکرات کنونی با آمریکا بهدنبال وقتگذرانی و حتی دادن برخی امتیازات فرعی و تاکتیکی به آمریکا و آژانس است تا زمانی که مهلت فعالسازی مکانیسم ماشه تمام شود و از این مهلکه برهد.
بحث بود و نبود در میان است.
