مافیای اقتصاد زیرزمینی در ایران
همگان به روشنی میدانند که دولت رسمی در حکومت ایران به قول محمد خاتمی، رئیسجمهور پیشین ملایان در نقش «تدارکاتچی» است. اما سوال این است که نقش اصلی در اقتصاد ایران در بخش اقتصاد زیرزمینی را چه کسی بازی میکند؟
اقتصاد زیرزمینی مخرب بر اساس گزارش رسانههای رسمی حکومت ایران، ۲۶درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل میدهد.
این رسانهها گزارش دادهاند که حجم اقتصاد غیر قانونی در سال ۱۴۰۰ معادل ۱۹۶.۵تریلیون تومان بوده است.
نتایج یک پژوهش، که به بررسی «تأثیر اندازه دولت بر اقتصاد زیرزمینی در حکومت ایران» پرداخته، سهم اقتصاد غیر رسمی را بهطور میانگین ۱۸.۳درصد از تولید ناخالص داخلی اعلام کرده است.
این پژوهش که در مجله «تحقیقات اقتصادی» دانشگاه تهران منتشر شده، تأکید دارد: «در سالهای اخیر، اندازه اقتصاد زیرزمینی در حکومت ایران بهطور معناداری افزایش یافته است.»
این تحقیق با استفاده از مدلهای ریاضی، نشان داده که سهم اقتصاد زیرزمینی از تولید ناخالص داخلی در سال ۱۴۰۰ به حدود ۲۶درصد رسیده است.
با توجه به اینکه در همین سال تولید ناخالص داخلی حکومت ایران ۷۵۶تریلیون تومان تخمین زده شده، میتوان نتیجه گرفت بیش از ۱۹۶تریلیون تومان از این تولید ناخالص، به فعالیتهای زیرزمینی و غیررسمی اختصاص یافته است. [ثروت افسانهای خامنهای، بنیاد مستضعفان(قسمت ششم)]
اقتصاد زیرزمینی شامل تمامی فعالیتهایی است که بهدلایل مختلف، در حسابهای رسمی ثبت نمیشوند.
تنوع این فعالیتها، تعریف یکپارچه و جامع برای این نوع اقتصاد را دشوار کرده است.
استفاده از اصطلاحاتی نظیر «اقتصاد سایه»، «اقتصاد موازی»، «اقتصاد غیررسمی» و «اقتصاد ثبتنشده»، نشاندهنده پیچیدگی این موضوع است.
بانک جهانی اقتصاد غیر رسمی را شامل تمامی فعالیتهای تولیدی، چه کالا و چه خدمات، تعریف میکند که ممکن است قانونی باشند. این فعالیتها بهدلایلی نظیر فرار از مالیات، اجتناب از رعایت استانداردهای بازار کار یا گریز از بوروکراسی، عمداً از دید عموم مخفی نگه داشته میشوند. [ثروت افسانهای خامنهای – قسمت دوم]
حاکمیت ملایان سرآمد مفسدان و اختلاسگران در اقتصاد زیرزمینی
این موضوع تأثیرات گستردهای بر سیاستهای عمومی داشته و پیامدهای متعددی بهدنبال دارد.
اقتصاد غیر رسمی باعث کاهش درآمدهای دولت رسمی میشود و این کاهش درآمدها، کیفیت خدمات عمومی را نیز پایین میآورد.
فشار مالیاتی بیشتری بر دوش مالیاتدهندگان تحمیل میشود تا جبران درآمدهای ازدسترفته دولت انجام شود.
همان که در سالهای اخیر بهوضوح دیدیم که دولتها چطور از طرق مختلف دست در جیب مردم میکنند؛ بورس، مالیات، و…
افزایش نرخ مالیات، خود بهنوعی باعث گسترش فعالیتهای غیررسمی و زیرزمینی میشود و چرخهای معیوب ایجاد میکند.
فعالیتهای اقتصاد غیررسمی معمولاً غیرقانونی، پراکنده و نامنظم هستند.
به همین دلیل، این فعالیتها در گزارشهای رسمی حسابها محاسبه نمیشوند.[ثروت افسانهای خامنهای قسمت دوم (ستاداجرایی فرمان خمینی)]
اما در حکومت ایران اگر هم منظم و معلوم باشند سانسور شده و اجازه انتشار نمییابند.
کشورهای در حال توسعه و توسعهنیافته، بیشترین حجم از فعالیتهای زیرزمینی را دارند. ضعف ساختارهای رسمی در این کشورها، هزینههای معاملات را بالا برده و فعالان اقتصادی را به سمت بازار غیررسمی سوق میدهد.
اما در این زمینه حاکمیت ملایان منحصربهفردترین و مافیاییترین اقتصادی زیرزمینی زیر نظر خامنهای را دارد.
پژوهشی که در مجله «تحقیقات اقتصادی» منتشر شده، جدیدترین مطالعه در این زمینه است.
اندازهگیری اقتصاد زیرزمینی بهدلیل ماهیت پنهانی آن دشوار است. بنابراین، پژوهشها معمولاً با استفاده از روشهای خاص و مدلسازیهای ریاضی، تخمینهایی از این اقتصاد ارائه میدهند.
این پژوهش با استفاده از روش شاخص چندگانه، طی بازه زمانی ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۰، به بررسی سهم اقتصاد زیرزمینی پرداخته است.
نتایج این پژوهش نشان داده است که طی ۴۲ سال گذشته، سهم اقتصاد زیرزمینی حکومت ایران روندی صعودی داشته است.
این سهم در برنامه ششم توسعه به اوج خود یعنی ۲۴.۴درصد رسیده است.
در همین زمینه
ثروت افسانهای خامنهای بنیادها موسسات و هلدینگها(قسمت اول)
اقتصاد زیرزمینی، پژوهش رسمی با دادههای دهشتناک، بدون اسم بردن از مجرمان اصلی
یکی از یافتههای مهم این تحقیق، افزایش حجم اقتصاد زیرزمینی در دوره ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ بوده است. این دوره همزمان با خروج آمریکا از برجام و تشدید تحریمهای اقتصادی علیه حکومت ایران بوده است؛ دور زدن تحریمها توسط سپاه و…
این تحقیق تلاش کرده تا پاسخ دهد چرا کوچکتر شدن دولت، باعث گسترش اقتصاد زیرزمینی میشود.
یافتهها نشان دادهاند حکومت ایران بهدلیل درآمدهای نفتی، کمتر به مالیات وابسته است. این وابستگی به منابع نفتی، برخلاف مالیاتستانی، باعث رشد اقتصاد زیرزمینی میشود.
به بیان دیگر کوچکشدن دولت مساوی با بزرگترشدن بخش خصولتی یا همان تیول مافیایی خامنهای است و نه کوچکترشدن به نفع بخش خصوصی واقعی در ایران که میتوان گفت اساسا وجود ندارد.
در این پژوهش، همچنین به تأثیر ناترازی بودجه بر اقتصاد زیرزمینی از طریق تورم و رشد اقتصادی اشاره شده است.
پژوهشگران پیشنهاد دادهاند که سیاستگذاران برای کاهش اقتصاد زیرزمینی، اندازه دولت را افزایش دهند.
این در حالی است که بزرگتر شدن دولت نیز، خود عامل مهمی در گسترش ناترازی بودجه و افزایش فعالیتهای زیرزمینی است.
این گزارش هیچ اشارهای به صاحبان واقعی اقتصاد زیرزمینی در حکومت ایران نکرده است.
نهادهایی نظیر سپاه پاسداران، «ستاد اجرایی فرمان امام»، «بنیاد مستضعفان»، «آستان قدس رضوی» و دیگر سازمانهای وابسته به علی خامنهای، گردانندگان و مافیای اصلی این اقتصاد هستند.
بهزاد نبوی، در شهریور سال ۱۳۹۸ اعلام کرده بود «۶۰درصد از ثروت ملی حکومت ایران در اختیار این چهار نهاد است.»
این تازه آن چیزی است که عیان شده است و نوک کوه یخی که دیده شده، حال ته این کوه تا کجای اقیانوس فساد مافیای خامنهای و ملایان ادامه دارد، معلوم نیست!
