منابع حقوق بشری گزارش دادهاند که شماری از زنان زندانی سیاسی در قرچک پس از جانباختن سمیه رشیدی، زندانی سیاسی، اقدام به اعتراض و سر دادن شعار در داخل زندان کرده بودند. در پی این اقدام، مقامات زندان آنها را بهطور تنبیهی چندین بار از حق ملاقات با خانوادههایشان محروم کردهاند؛ اقدامی که بهعنوان ابزاری برای افزایش فشار روانی و جسمی بر زندانیان تلقی میشود.
زمینه اعترضات
زندان قرچک ورامین بهعنوان یکی از بدنامترین زندانهای ایران شناخته میشود؛ مکانی که بارها گزارشهای متعدد درباره وضعیت اسفبار بهداشت، کمبود امکانات درمانی، تراکم جمعیت و برخوردهای خشونتآمیز مأموران منتشر شده است. زنان زندانی سیاسی سالهاست نسبت به این شرایط هشدار دادهاند، اما مسئولان زندان و مقامات قضایی نه تنها پاسخی ندادهاند بلکه با اعمال محدودیتهای بیشتر بر زندانیان، فشارها را افزایش دادهاند.
اعتصاب و اعتراض اخیر زنان در قرچک و حمایت همبسته زندانیان سیاسی در اوین، نشانهای از تشدید بحران در وضعیت زندانیان سیاسی بهویژه زنان است؛ بحرانی که نهتنها جسم و جان زندانیان را تهدید میکند، بلکه به موضوعی جدی در عرصه حقوق بشر ایران تبدیل شده است.
در همین زمینه
مرگ زندانی سیاسی سمیه رشیدی در اثر عدم رسیدگی پزشکی در زندان
واکنشها به مرگ سه زندانی زن
اعتراضات در قرچک پس از مرگ دلخراش سه زن زندانی سیاسی شدت گرفت. وزارت خارجه آمریکا روز سهشنبه هشتم مهر در بیانیهای رسمی، مرگ سمیه رشیدی، جمیله عزیزی و سودابه اسدی طی دو هفته گذشته را بهشدت محکوم کرد و آن را «نتیجه مستقیم محرومیت عمدی از خدمات پزشکی» دانست. در این بیانیه تأکید شده بود که این زنان قربانی سیاست سیستماتیک جمهوری اسلامی برای استفاده ابزاری از درمان بهعنوان ابزار فشار و سرکوب مخالفان شدهاند.
به گفته وزارت خارجه آمریکا، این مرگها در حالی رخ داده که پیشتر نیز فرزانه بیژنپور، دیگر زندانی زن، در دیماه گذشته در همین زندان جان خود را به دلیل بیتوجهی پزشکی از دست داده بود. همچنین، ۴۵ زن زندانی سیاسی با صدور بیانیهای درون زندان، رفتار غیرانسانی با سمیه رشیدی و سایر زندانیان بیمار را محکوم کردند.
بیانیه وزارت خارجه آمریکا به دیگر موارد مشابه نیز اشاره داشت؛ از جمله جلوگیری از درمان معترضان زخمی، فشار بر پزشکان برای سکوت و حتی جعل گزارشهای کالبدشکافی بهمنظور پنهانسازی علت واقعی مرگ زندانیان.
همزمانی با خبر اعدامهای تازه
در حالی که افکار عمومی درگیر خبر مرگ زندانیان زن در قرچک است، برخی گزارشها نشان میدهد که دستگاه قضایی رژیم ایران همزمان در تدارک اجرای موج جدیدی از اعدامهاست. بر اساس این گزارش، صبح دوشنبه هفتم مهر، یک زندانی به نام علی کیخواه که در بهداری واحد ۴ زندان قزلحصار و در بخش ایزوله بیماران سل نگهداری میشد، به سلول انفرادی منتقل شد تا برای اجرای حکم اعدام آماده شود. منابع مطلع خبر دادهاند که قرار است او همراه چند زندانی دیگر بامداد چهارشنبه اعدام شود.
خبرهای اخیر از قرچک و سایر زندانها تصویری تکاندهنده از وضعیت حقوق بشر در ایران ترسیم میکند. مرگهای ناشی از محرومیت از درمان، اعتصاب و اعتراض زنان زندانی، همبستگی دیگر زندانیان سیاسی و هشدارهای بینالمللی، همگی نشان میدهد که بحران زندانها در ایران به نقطهای خطرناک رسیده است. محکومیت رسمی وزارت خارجه آمریکا نیز بار دیگر این موضوع را در کانون توجه جهانی قرار داده است.
اما در داخل زندانها، زنان زندانی سیاسی همچنان در شرایطی طاقتفرسا ایستادگی میکنند و اعتراضات اخیرشان نشانهای از اراده جمعی برای مقاومت در برابر فشارها و بیعدالتیهاست؛ ارادهای که بهرغم تهدیدها و سرکوبها خاموش نشده است.
